Στις πλαγιές της Ζίτσας, σε υψόμετρο 700 μέτρων και σε απόσταση 26 χιλιομέτρων βορειοδυτικά των Ιωαννίνων, η Zoinos Winery αποτελεί από το 1974 ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σημεία αναφοράς του ηπειρώτικου αμπελώνα.
Η περιοχή, με το έντονο ασβεστολιθικό ανάγλυφο και τη μακρά αμπελουργική παράδοση, φιλοξενεί τις γηγενείς ποικιλίες Ντεμπίνα, Βλάχικο και Μπεκάρι. Το τοπίο συμπληρώνεται από την καταπράσινη κοιλάδα του Καλαμά και τα καθαρά νερά του ποταμού, διαμορφώνοντας ένα φυσικό περιβάλλον που συνδέει την παραγωγή κρασιού με την ιδιαίτερη γεωγραφία της Ηπείρου.
Η ιστορία της Zoinos Winery έχει τις ρίζες της στο 1954, όταν οι αμπελουργοί της Ζίτσας, με διάθεση συνεργασίας και προόδου, δημιούργησαν το πρώτο μικρό οινοποιείο της περιοχής. Η προσπάθεια αυτή απέκτησε νέα δυναμική με τη συμβολή της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ιωαννίνων, η οποία το 1974 ίδρυσε το πρώτο σύγχρονο οινοποιείο της Βορειοδυτικής Ελλάδας. Είχε ήδη προηγηθεί, από το 1972, η νομοθετική αναγνώριση των οίνων της αμπελουργικής ζώνης της Ζίτσας από τη λευκή ποικιλία Ντεμπίνα ως ΠΟΠ Ζίτσα.
H απόσχιση από την ΕΑΣ Ιωαννίνων
Το επόμενο μεγάλο βήμα έγινε τον Ιούνιο του 2006, όταν το οινοποιείο αποσπάστηκε από την ΕΑΣ Ιωαννίνων και δημιουργήθηκε η Zoinos Winery. Έκτοτε, μέσα από επενδυτικά προγράμματα και διαρκή εκσυγχρονισμό, η εταιρεία ανέπτυξε ένα πλήρως αναβαθμισμένο και επισκέψιμο οινοποιείο στη Ζίτσα, καθώς και αποστακτήριο. Παράλληλα, επέκτεινε τη δραστηριότητά της με κέντρο διανομής και εξυπηρέτησης πελατών στα Ιωάννινα, αλλά και με υποκατάστημα-οινοποιείο στην αμπελουργική ζώνη της Πάτρας.
Σήμερα η Zoinos Winery απασχολεί περίπου 40 εργαζομένους, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται διοικητικά στελέχη, προσωπικό παραγωγής και ποιοτικού ελέγχου, οινολόγους, χημικούς και γεωπόνους. Η εταιρεία διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο πωλήσεων στην ελληνική αγορά, συνεργάζεται με συνεταιρισμούς άλλων περιοχών και ενισχύει σταθερά την εξαγωγική της παρουσία.
Καίριας σημασίας η συνεργασία με τους παραγωγούς της Ζίτσας
Κομβικό ρόλο στη λειτουργία της εξακολουθούν να έχουν οι παραγωγοί της Ζίτσας. Με την επιστημονική καθοδήγηση των στελεχών της εταιρείας, εφαρμόζουν σύγχρονες μεθόδους καλλιέργειας τόσο στις τοπικές ποικιλίες Ντεμπίνα, Βλάχικο και Μπεκάρι όσο και σε διεθνείς, όπως Chardonnay, Traminer, Merlot, Cabernet Sauvignon και Syrah.
Η εταιρεία αξιοποιεί 250 στρέμματα βιολογικών αμπελώνων με γηγενείς ποικιλίες, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και ο πειραματικός της αμπελώνας. Εκεί δοκιμάζονται 28 ηπειρώτικες ποικιλίες, με στόχο την προσαρμογή τους στις τοπικές συνθήκες, την ανάδειξη του οινικού τους δυναμικού και τη δημιουργία νέων κρασιών με ηπειρώτικη ταυτότητα.
Παράλληλα, η οινοποιία των Ιωαννίνων επενδύει στην έρευνα, υλοποιώντας προγράμματα προς αυτή την κατεύθυνση. Εστιάζουν στην καταγραφή, μελέτη και παραγωγή φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού από ηπειρώτικες ποικιλίες, καθώς και στην πειραματική οινοποίησή τους και την αξιολόγηση των χαρακτηριστικών τους. Ένα ακόμα πρόγραμμα που έχει υλοποιήσει αφορά στην ιχνηλάτηση των προϊόντων της, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ποιότητα σε όλη την αλυσίδα παραγωγής.
Το οινοποιείο της Zoinos Winery είναι πιστοποιημένα επισκέψιμο και παραμένει ανοιχτό στο κοινό καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τους ιδιόκτητους αμπελώνες, τους χώρους παραγωγής και εμφιάλωσης, το νέο κελάρι, καθώς και τον σύγχρονο επισκέψιμο χώρο του αποσταγματοποιείου. Στον εκθεσιακό χώρο παρουσιάζεται η ιστορία της αμπελοκαλλιέργειας στη Ζίτσα και η διαδρομή της περιοχής μέσα στον χρόνο. Η εμπειρία ολοκληρώνεται με γευσιγνωσία κρασιών και αποσταγμάτων, συνοδευόμενη από ηπειρώτικα εδέσματα, προσφέροντας στον επισκέπτη μια ολοκληρωμένη εικόνα της οινικής και γαστρονομικής παράδοσης της Ηπείρου.
