Οι τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες συνδέονταν κυρίως με μια βασική ανάγκη επικοινωνίας. Η επιλογή παρόχου βασιζόταν συνήθως στην τιμή, στα λεπτά ομιλίας ή στον όγκο δεδομένων ενός πακέτου. Σήμερα, όμως, η σχέση των καταναλωτών με τις τηλεπικοινωνίες γίνεται αισθητά πιο σύνθετη. Η σύνδεση στο internet βρίσκεται στον πυρήνα της καθημερινότητας και επηρεάζει σχεδόν κάθε δραστηριότητα, από την εργασία και τις πληρωμές μέχρι τις μετακινήσεις, το streaming, τις online αγορές και τη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Τα στοιχεία της αγοράς δείχνουν πόσο γρήγορα αλλάζει η χρήση των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Σύμφωνα με την GSMA, η κίνηση δεδομένων στα κινητά δίκτυα στην Ευρώπη αυξάνεται κάθε χρόνο με διψήφιο ρυθμό, καθώς οι χρήστες καταναλώνουν όλο και περισσότερες υπηρεσίες streaming, cloud εφαρμογές και ψηφιακό περιεχόμενο υψηλών απαιτήσεων. Η Ericsson εκτιμά ότι η μέση μηνιαία κατανάλωση δεδομένων ανά smartphone στην Ευρώπη θα ξεπεράσει τα 60 GB μέχρι το τέλος της δεκαετίας, όταν πριν από λίγα χρόνια παρέμενε σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα. Την ίδια στιγμή, το video εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής διαδικτυακής κίνησης διεθνώς, ενώ η χρήση streaming υπηρεσιών και online gaming συνεχίζει να ενισχύεται.
Ταυτόχρονα, μεγαλώνει και ο αριθμός των συσκευών που παραμένουν συνεχώς συνδεδεμένες. Smartphones, tablets, smart TVs, wearables, συσκευές smart home και cloud εφαρμογές λειτουργούν ταυτόχρονα μέσα στο ίδιο νοικοκυριό, αυξάνοντας σημαντικά τις απαιτήσεις απέναντι στα δίκτυα. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, περισσότερο από το 93% των νοικοκυριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πρόσβαση στο internet, ενώ η καθημερινή χρήση online υπηρεσιών έχει γίνει σχεδόν καθολική στις νεότερες ηλικιακές ομάδες. Μάλιστα, περισσότεροι από επτά στους δέκα Ευρωπαίους καταναλωτές πραγματοποιούν online αγορές, ενώ οι ψηφιακές πληρωμές και οι τραπεζικές εφαρμογές μέσω κινητού τηλεφώνου συνεχίζουν να επεκτείνονται.
Η μεταβολή αυτή αλλάζει και τα κριτήρια με τα οποία οι καταναλωτές αξιολογούν τις τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες. Για μεγάλο διάστημα, η αγορά κινητής και σταθερής τηλεφωνίας βασιζόταν κυρίως στις τιμές και στις προσφορές δεδομένων. Σήμερα, όμως, η αξιοπιστία του δικτύου, η ποιότητα σύνδεσης, η σταθερότητα της κάλυψης και η συνολική εμπειρία χρήσης επηρεάζουν όλο και περισσότερο την επιλογή παρόχου. Η συνεχής εξάρτηση από ψηφιακές υπηρεσίες σημαίνει ότι ακόμη και μικρές διακοπές ή προβλήματα συνδεσιμότητας επηρεάζουν άμεσα την εργασία, τις συναλλαγές και την καθημερινή λειτουργία των χρηστών.
Αυτή η μεταβολή αναδιαμορφώνει και τη στρατηγική των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών, οι οποίες δεν ανταγωνίζονται μόνο στις τιμές ή στα πακέτα δεδομένων, αλλά επιδιώκουν να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη ψηφιακή εμπειρία. Υπηρεσίες streaming, συνδρομητικές πλατφόρμες τηλεόρασης, cloud gaming, εφαρμογές ψηφιακών πληρωμών, υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας και λύσεις smart home ενσωματώνονται όλο και περισσότερο στο χαρτοφυλάκιό τους. Σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι επενδύουν σημαντικά ποσά σε ψυχαγωγικό περιεχόμενο, cloud υπηρεσίες και ψηφιακές πλατφόρμες, επιδιώκοντας να αναπτύξουν νέες πηγές εσόδων πέρα από τις παραδοσιακές υπηρεσίες συνδεσιμότητας.
Αξιοσημείωτη είναι, επίσης, η διεύρυνση της χρήσης cloud υπηρεσιών τόσο από επιχειρήσεις όσο και από ιδιώτες. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, περισσότερες από τις μισές μεγάλες επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση χρησιμοποιούν προηγμένες cloud υπηρεσίες και εργαλεία ανάλυσης δεδομένων για κρίσιμες λειτουργίες τους, ενώ η χρήση τηλεδιασκέψεων, online συνεργατικών εργαλείων και cloud εφαρμογών παραμένει αισθητά υψηλότερη σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα. Αυτό αυξάνει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για σταθερά και υψηλής χωρητικότητας δίκτυα.
Η κυβερνοασφάλεια και η προστασία προσωπικών δεδομένων επηρεάζουν επίσης όλο και περισσότερο τη σχέση των χρηστών με τις ψηφιακές υπηρεσίες. Οι online πληρωμές, η αποθήκευση προσωπικών πληροφοριών και η διαχείριση καθημερινών δραστηριοτήτων μέσα από κινητές συσκευές ενισχύουν την ανησυχία γύρω από επιθέσεις phishing, τηλεφωνικές απάτες και διαρροές δεδομένων. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές έρευνες κυβερνοασφάλειας, οι ψηφιακές απάτες, οι επιθέσεις phishing και οι τηλεφωνικές απάτες αυξάνονται τα τελευταία χρόνια, καθώς μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας μεταφέρεται online.
Η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να επηρεάσει ακόμη περισσότερο αυτή τη σχέση τα επόμενα χρόνια. Οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες επενδύουν ήδη σε συστήματα AI για την εξυπηρέτηση πελατών, τη διαχείριση δικτύων και την προσωποποίηση υπηρεσιών. Την ίδια στιγμή, η μεγαλύτερη χρήση AI εφαρμογών από τους ίδιους τους καταναλωτές αυξάνει περαιτέρω την ανάγκη για γρήγορα και σταθερά δίκτυα υψηλής χωρητικότητας. Η GSMA εκτιμά ότι τα δίκτυα 5G θα καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του ευρωπαϊκού πληθυσμού μέχρι το τέλος της δεκαετίας, καθώς ενισχύονται οι ανάγκες για μεγαλύτερη χωρητικότητα δεδομένων και μικρότερες καθυστερήσεις δικτύου.
Οι τηλεπικοινωνίες μετατρέπονται σταδιακά σε μια «αόρατη» αλλά απολύτως απαραίτητη ψηφιακή υποδομή της καθημερινότητας, με την εξάρτηση από αυτές να γίνεται όλο και μεγαλύτερη. Η εργασία, οι συναλλαγές, η ψυχαγωγία και ένα μεγάλο μέρος των ψηφιακών υπηρεσιών βασίζονται στη συνεχή συνδεσιμότητα. Για τους καταναλωτές, η επιλογή παρόχου δεν αφορά μόνο τα δεδομένα ή την τιμή ενός πακέτου, αλλά την ποιότητα της συνολικής ψηφιακής εμπειρίας μέσα στην οποία κινούνται καθημερινά.
