Από τη Βαμβακούσσα Σερρών ξεκινά η διαδρομή της οικοτεχνίας Καγιάς, μιας οικογενειακής προσπάθειας που επιχειρεί να συνδέσει την πρωτογενή παραγωγή με τη μεταποίηση και την απευθείας διάθεση στον τελικό καταναλωτή. Ο Βασίλης Καγιάς εκ των εμπνευστών της οικοτεχνίας, μιλώντας στο The Total Business, περιγράφει την πορεία μιας δραστηριότητας που χτίστηκε σταδιακά, με αφετηρία την καλλιέργεια 20 στρεμμάτων αράπικου φιστικιού το 2012 και με εξέλιξη τη δημιουργία σειράς αλειμμάτων με βάση τους ξηρούς καρπούς.
Τα πρώτα βήματα
Η προσπάθεια ξεκίνησε ουσιαστικά μέσα από την καλλιέργεια φιστικιού, με μικρή αρχικά στρεμματική έκταση, καθώς πρόκειται για μια απαιτητική παραγωγή, ευάλωτη στις καιρικές συνθήκες. Το φιστίκι, μετά τη συγκομιδή, χρειάζεται να μείνει στην επιφάνεια του χωραφιού για να στεγνώσει, γεγονός που καθιστά κρίσιμο τον παράγοντα του καιρού. Για τον λόγο αυτό, η οικογένεια κινήθηκε αρχικά συντηρητικά, δοκιμάζοντας την καλλιέργεια σε περιορισμένη έκταση.
Καλλιέργεια 250 στρεμμάτων φιστικιού
Σήμερα, η δραστηριότητα έχει μεγαλώσει σημαντικά. Σύμφωνα με τον Βασίλη Καγιά, η οικογένεια καλλιεργεί κάθε χρόνο περίπου 250 στρέμματα με φιστίκι, ενώ παράλληλα έχει προχωρήσει και σε νέες κινήσεις με αμυγδαλιές, καρυδιές και φουντουκιές, αποκτώντας κτήματα με έτοιμα δέντρα μεγαλύτερης ηλικίας, ώστε να υπάρχει άμεση παραγωγική δυνατότητα. Στη δραστηριότητα έχει προστεθεί και το σουσάμι, το οποίο καλλιεργείται για δεύτερη χρονιά, ανοίγοντας τον δρόμο και για την παραγωγή ταχινιού.
Η Καγιάς Fine Foods λειτουργεί ως καθετοποιημένη οικοτεχνία. Η οικογένεια δεν περιορίζεται στην καλλιέργεια, αλλά έχει επενδύσει στην επεξεργασία, την αποφλοίωση, το ψήσιμο, τη μεταποίηση και την εμπορία των προϊόντων της. Κρίσιμη κίνηση αποτέλεσε η αγορά εξοπλισμού για την επεξεργασία του φιστικιού, καθώς μέχρι τότε η παραγωγή έπρεπε να οδηγείται σε τρίτους. Με την επένδυση αυτή, η οικογένεια απέκτησε καλύτερο έλεγχο της ποιότητας και της τελικής μορφής του προϊόντος.
Με τη συμμετοχή όλων των μελών της οικογένειας
Στον πυρήνα της προσπάθειας βρίσκεται ο οικογενειακός χαρακτήρας. Ο Βασίλης Καγιάς και ο πατέρας του, Σταύρος Καγιάς, αποτελούν τα δύο βασικά πρόσωπα πίσω από την καθημερινή λειτουργία, με τον πατέρα να έχει αναλάβει κυρίως το κομμάτι της επεξεργασίας και της μεταποίησης και τον Βασίλη να βρίσκεται πιο κοντά στις πωλήσεις και στην εμπορική ανάπτυξη. Στην προσπάθεια, όμως, συμμετέχει συνολικά η οικογένεια, καθώς ενεργό ρόλο έχουν και η μητέρα και ο αδερφός του.
Το πρώτο προϊόν που άνοιξε τον δρόμο για την αγορά ήταν το φυστικοβούτυρο. Η οικογένεια ξεκίνησε να το διαθέτει τοπικά, στα καταστήματα των Σερρών, στο τέλος της πανδημίας, το 2021. Στη συνέχεια, η σειρά εμπλουτίστηκε με φυστικοβούτυρα σε διαφορετικές γεύσεις, όπως φράουλα, καραμέλα, μπανάνα και πραλίνα φουντουκιού. Η διανομή επεκτάθηκε σταδιακά σε Λάρισα, Θράκη, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, προτού το επιχειρηματικό μοντέλο στραφεί περισσότερο στην απευθείας διάθεση προς τον τελικό καταναλωτή μέσω e-shop.
Σήμερα, το ηλεκτρονικό κατάστημα αποτελεί βασικό κανάλι ανάπτυξης για την Καγιάς Fine Foods. Στην ιστοσελίδα της, η οικοτεχνία παρουσιάζεται ως οικογενειακή επιχείρηση με έδρα τη Βαμβακούσσα Σερρών, με προϊόντα από ξηρούς καρπούς δικής της παραγωγής, χωρίς συντηρητικά, πρόσθετη ζάχαρη ή φοινικέλαιο. Η γκάμα περιλαμβάνει φυστικοβούτυρο, ταχίνι, αμυγδαλοβούτυρο, καρυδοβούτυρο, φουντουκοβούτυρο και ψημένους ξηρούς καρπούς, ενώ η εταιρεία δίνει έμφαση στο καθημερινό ψήσιμο σε μικρές παρτίδες.
Αξιοποιώντας τα προϊόντα που καλλιεργεί
Η πιο πρόσφατη προσθήκη στη σειρά προϊόντων είναι το φυστικοβούτυρο με κομματάκια φιστικιού, το λεγόμενο «crunchy», ενώ η οικογένεια συνεχίζει να αναπτύσσει προϊόντα που αξιοποιούν την πρώτη ύλη της δικής της παραγωγής. «Στόχος για το επόμενο διάστημα είναι η ενίσχυση της παρουσίας στη χονδρική, η προσθήκη νέου εξοπλισμού και η διερεύνηση συνεργασιών για παραγωγή private label προϊόντων για μεγαλύτερες αλυσίδες καταστημάτων», επισημαίνει ο Βασίλης Καγιάς.
Η περίπτωση της Καγιάς Fine Foods αποτυπώνει μια τάση που αποκτά όλο και μεγαλύτερο βάρος στην ελληνική αγορά τροφίμων. Όπου μικρές οικογενειακές μονάδες που ξεκινούν από το χωράφι, επενδύουν στη μεταποίηση και αναζητούν απευθείας σχέση με τον καταναλωτή. Για την οικογένεια Καγιά, το στοίχημα είναι να μετατρέψει την τοπική παραγωγή της Βαμβακούσσας σε επώνυμο προϊόν με σταθερή ποιότητα, μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και προοπτική παρουσίας πέρα από τα όρια της τοπικής αγοράς.
