Το ESG, όταν άρχισε να ενσωματώνεται στις στρατηγικές των επιχειρήσεων, συνδέθηκε κυρίως με ζητήματα περιβάλλοντος. Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι στόχοι περιορισμού των εκπομπών άνθρακα και οι πολιτικές αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής κυριάρχησαν στην ατζέντα της βιωσιμότητας. Το ESG, ωστόσο, περιλαμβάνει και μια σημαντική κοινωνική διάσταση. Το λεγόμενο «S» αφορά τη σχέση μιας επιχείρησης με τους εργαζομένους, τους πελάτες, τους προμηθευτές και τις τοπικές κοινωνίες.
Η κοινωνική διάσταση του ESG καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Περιλαμβάνει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, τις ίσες ευκαιρίες, τη διαφορετικότητα, την εκπαίδευση και την επαγγελματική ανάπτυξη, αλλά και την υποστήριξη των τοπικών κοινωνιών, τον εθελοντισμό και τις δράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης. Αν στο παρελθόν πολλές από αυτές τις πρωτοβουλίες ήταν συμπληρωματικές, σήμερα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της λειτουργίας και της ταυτότητας μιας επιχείρησης.
Η μεταβολή αυτή συνδέεται και με τις προσδοκίες των ίδιων των εργαζομένων. Έρευνα της Deloitte που δημοσιεύθηκε το 2025 έδειξε ότι το 89% των Gen Z και το 92% των Millennials θεωρούν σημαντικό η εργασία τους να έχει νόημα και να συμβάλλει θετικά στην επαγγελματική και προσωπική τους ευημερία. Οι νεότερες γενιές δεν αξιολογούν έναν εργοδότη αποκλειστικά με βάση τις αποδοχές ή τις προοπτικές εξέλιξης, αλλά και με βάση τη στάση του απέναντι σε κοινωνικά ζητήματα, τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους εργαζομένους του και τη συμβολή του στην κοινωνία.
Η διατήρηση ισχυρών δεσμών ανάμεσα στις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους τους εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση State of the Global Workplace της Gallup, μόλις το 20% των εργαζομένων παγκοσμίως δηλώνει πραγματικά συνδεδεμένο και αφοσιωμένο στην εργασία του. Το εύρημα αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί πολλές επιχειρήσεις αναζητούν νέους τρόπους ενίσχυσης της συμμετοχής, της εμπιστοσύνης και της σύνδεσης των εργαζομένων με τον οργανισμό τους.
Με αυτά τα δεδομένα, η κοινωνική προσφορά αποκτά έναν ρόλο που ξεπερνά κατά πολύ την παραδοσιακή έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Για δεκαετίες, η κοινωνική συνεισφορά των επιχειρήσεων συνδεόταν κυρίως με χορηγίες, δωρεές ή οικονομική υποστήριξη φορέων και οργανισμών. Σήμερα, όμως, ολοένα περισσότερες εταιρείες επιλέγουν δράσεις που βασίζονται στην ενεργό συμμετοχή των ίδιων των εργαζομένων. Η λογική είναι διαφορετική. Η κοινωνική προσφορά δεν περιορίζεται σε μια οικονομική συνεισφορά, αλλά μετατρέπεται σε κοινή εμπειρία για τους ανθρώπους της επιχείρησης.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι εταιρικές τράπεζες αίματος, οι εθελοντικές αιμοδοσίες, τα προγράμματα mentoring για νέους επαγγελματίες, οι πρωτοβουλίες στήριξης σχολείων και κοινωνικών δομών, οι δράσεις για την ψυχική υγεία, καθώς και τα προγράμματα υποτροφιών και επαγγελματικής κατάρτισης. Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν κοινό χαρακτηριστικό ότι δημιουργούν άμεση σύνδεση ανάμεσα στην επιχείρηση, τους εργαζομένους και την κοινωνία.
Η αξία αυτών των δράσεων δεν καταγράφεται μόνο σε αριθμούς. Συνδέεται και με τη διαμόρφωση μιας κουλτούρας συμμετοχής και αλληλεγγύης. Όταν οι εργαζόμενοι συμμετέχουν σε μια αιμοδοσία, σε μια εθελοντική δράση ή σε ένα πρόγραμμα κοινωνικής υποστήριξης, δεν ενισχύεται μόνο ο κοινωνικός αντίκτυπος της επιχείρησης. Δημιουργούνται ταυτόχρονα δεσμοί συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ των ανθρώπων που συμμετέχουν.
Η σημασία του κοινωνικού σκέλους του ESG συνδέεται και με το επίπεδο εμπιστοσύνης που δείχνουν οι πολίτες προς τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το Edelman Trust Barometer 2025, οι εργοδότες εξακολουθούν να συγκαταλέγονται μεταξύ των φορέων που εμπιστεύονται περισσότερο οι πολίτες διεθνώς. Την εμπιστοσύνη αυτή συνοδεύουν και αυξημένες προσδοκίες. Οι πολίτες αναμένουν από τις επιχειρήσεις να αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο σε ζητήματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την κοινωνική συνοχή. Η κοινωνική προσφορά παύει έτσι να θεωρείται προαιρετική δραστηριότητα και μετατρέπεται σε στοιχείο που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται μια επιχείρηση από εργαζομένους, πελάτες και επενδυτές.
Στην Ελλάδα, επιχειρήσεις από διαφορετικούς κλάδους αναπτύσσουν προγράμματα που αφορούν την υγεία, την εκπαίδευση, την κοινωνική ένταξη και τον εθελοντισμό, ενώ πολλές ενσωματώνουν σχετικούς δείκτες στις εκθέσεις βιωσιμότητάς τους. Οι εταιρικές τράπεζες αίματος, οι δράσεις υποστήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, τα προγράμματα κατάρτισης και οι πρωτοβουλίες που απευθύνονται σε τοπικές κοινωνίες αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα αυτής της προσέγγισης.
Παράλληλα, μεταβάλλεται και ο τρόπος με τον οποίο αξιολογείται η κοινωνική προσφορά. Η έμφαση δεν δίνεται μόνο στον αριθμό των δράσεων ή στο ύψος των δωρεών, αλλά στη διάρκεια, τη συνέπεια και την πραγματική επίδραση που έχουν οι πρωτοβουλίες αυτές στους ανθρώπους και στις κοινότητες.
Το «S» του ESG δεν συνοδεύεται από τόσο εύκολα μετρήσιμους δείκτες όσο οι εκπομπές άνθρακα ή η ενεργειακή κατανάλωση. Η σημασία του, όμως, είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Η σχέση μιας επιχείρησης με τους εργαζομένους της, η παρουσία της στις τοπικές κοινωνίες και η κοινωνική της προσφορά επηρεάζουν σημαντικά τη φήμη και την αξιοπιστία της. Για πολλούς εργαζομένους, επενδυτές και πολίτες, τα ζητήματα αυτά αποτελούν βασικό κριτήριο για τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν μια επιχείρηση.
