Η Ελλάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο ενός επενδυτικού κύματος για data centers, με ανακοινώσεις που δημιούργησαν την εικόνα μιας χώρας που μπορεί να μετατραπεί σε ψηφιακή πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Στοιχεία όπως η γεωγραφική θέση, τα νέα υποθαλάσσια καλώδια, η αυξανόμενη ζήτηση για cloud υπηρεσίες και η ανάγκη τοπικής επεξεργασίας δεδομένων έφεραν στην αγορά μεγάλους διεθνείς παίκτες, hyperscalers, ενεργειακούς ομίλους και επενδυτικά σχήματα.
Η πραγματική εικόνα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Από τη μία, η χώρα μας έχει πλέον λειτουργικές υποδομές, νέα έργα σε εξέλιξη και σημαντικά σχέδια σε αδειοδοτική ή προπαρασκευαστική φάση. Την ίδια στιγμή, όμως, αρκετές από τις μεγάλες εξαγγελίες δεν έχουν μεταφραστεί ακόμη σε πλήρως λειτουργικά data centers.
Το βάρος μεταφέρεται πλέον από τις ανακοινώσεις στην υλοποίηση, με κρίσιμα ερωτήματα να έχουν προκύψει για μια σειρά από θέματα, όπως η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος, η αντοχή των δικτύων, οι άδειες, η χωροθέτηση και η κοινωνική αποδοχή.
Τα έργα που λειτουργούν σήμερα
Η πιο ώριμη παρουσία στην ελληνική αγορά ανήκει στη Digital Realty, μέσω της Lamda Hellix. Μετά τα ATH1 και ATH2, η εταιρεία πρόσθεσε στο χαρτοφυλάκιό της το ATH3 στο Κορωπί, το οποίο παραδόθηκε το 2025 και παρουσιάζεται ως το μεγαλύτερο data center της χώρας.
Η συγκεκριμένη επένδυση δείχνει ότι η Ελλάδα δεν μένει μόνο στο επίπεδο των σχεδίων, καθώς υπάρχει πλέον χειροπιαστή υποδομή που συνδέεται με διεθνή δίκτυα, παρόχους cloud και τηλεπικοινωνιακούς κόμβους.
Παρουσία έχουν επίσης η Sparkle, με εγκαταστάσεις σε Αθήνα και Χανιά, και η Lancom, με παρουσία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και με το Balkan Gate να έχει ενισχύσει τον ρόλο της Βόρειας Ελλάδας. Πρόκειται για υποδομές που μπορεί να μη διαθέτουν πάντα το μέγεθος των hyperscale campuses που ανακοινώνονται πλέον, αποτελούν όμως τη βάση πάνω στην οποία χτίζεται η νέα αγορά.
Η σημαντικότερη πρόσφατη προσθήκη εκτός Αττικής είναι το HER1 της Digital Realty στην Κρήτη. Η λειτουργία του ενισχύει την εικόνα του νησιού ως κόμβου συνδεσιμότητας, καθώς η Κρήτη βρίσκεται κοντά σε υποθαλάσσιες καλωδιακές διαδρομές που συνδέουν Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική. Αυτή η διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο η Αττική αρχίζει να δείχνει σημάδια κορεσμού.
Πού παρουσιάζονται καθυστερήσεις
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση χρονικής απόκλισης είναι η Microsoft. Η εταιρεία ανακοίνωσε από το 2020 τη δημιουργία cloud region στην Ελλάδα, με τρία data centers σε Σπάτα και Κορωπί, ενώ η επένδυση είχε παρουσιαστεί ως εμβληματική για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.
Στην πράξη, η πρώτη μεγάλη οικοδομική άδεια χρειάστηκε περίπου τέσσερα χρόνια, με την επένδυση να περνά από γραφειοκρατικές, διοικητικές και τεχνικές καθυστερήσεις. Το έργο προχωρά, αλλά η ελληνική cloud region της Microsoft δεν λειτουργεί ακόμη ως πλήρης περιοχή διαθέσιμη στους πελάτες.
Η Google παραμένει η πιο ασαφής από τις μεγάλες υποθέσεις της ελληνικής αγοράς data centers. Η εταιρεία έχει ανακοινώσει μελλοντικό Google Cloud region στην Αθήνα, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει ορατή λειτουργική υποδομή στην Ελλάδα.
Πηγές της αγοράς είχαν συνδέσει την υλοποίηση του σχεδίου με μίσθωση ή φιλοξενία χωρητικότητας σε υποδομές τρίτων, ακόμη και με το σχήμα Gemini των ΑΔΜΗΕ και Serverfarm. Το σενάριο αυτό, ωστόσο, επιβαρύνθηκε από τις μεταγενέστερες εξελίξεις γύρω από τη Gemini, μετά την αποχώρηση της Serverfarm και τις ενστάσεις της ΡΑΑΕΥ για την εμπλοκή του ΑΔΜΗΕ σε μη ρυθμιζόμενη δραστηριότητα.
Έτσι, η Google έχει απομακρυνθεί από το να αποτελεί ώριμο έργο με καθαρό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Τι ισχύει με τους υπόλοιπους παίκτες
Η AWS, από την πλευρά της, κινείται με διαφορετικό μοντέλο. Δεν έχει ανακοινώσει πλήρες cloud region στην Ελλάδα, αλλά προχωρά σε Local Zone στην Αθήνα, το οποίο θα ξεκινήσει να λειτουργεί τον Ιούλιο, ενώ έχει ήδη δημιουργήσει Direct Connect location στο ATH3 της Digital Realty. Η κίνηση αυτή βελτιώνει τη χαμηλή καθυστέρηση και την τοπική πρόσβαση σε υπηρεσίες, χωρίς να ισοδυναμεί με πλήρες hyperscale region.
Στην κατηγορία των μεγάλων campuses, η Data4 έχει ανακοινώσει επένδυση άνω των 300 εκατ. ευρώ στην Παιανία, με προοπτική ισχύος έως 90 MW. Το πρώτο data center του campus, ισχύος περίπου 15 MW, βρίσκεται σε φάση υλοποίησης και το χρονοδιάγραμμα οδηγεί προς λειτουργία στα επόμενα χρόνια.
Στα Σπάτα, η ΔΕΗ και η DAMAC προωθούν μέσω της Data In Scale data center αρχικής ισχύος 12,5 MW, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW. Στην ίδια περιοχή κινείται και το Project Olive των Apto και Dromeus, με αδειοδοτική πρόοδο και αναφορές για εξασφαλισμένη ισχύ έως 80 MVA.
Το εμβληματικό σχέδιο της ΔΕΗ
Διαφορετική βαρύτητα έχει το σχέδιο της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, με το μεγάλο campus στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη να σχεδιάζεται με αρχική ισχύ 300 MW και δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης έως το 1 GW, εφόσον η ζήτηση από την αγορά της τεχνητής νοημοσύνης και των cloud υποδομών το υποστηρίξει.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται να επιλεγεί ο hyperscaler που θα αναλάβει την εγκατάσταση και λειτουργία της πληροφοριακής υποδομής. Η ΔΕΗ, από την πλευρά της, εισφέρει το κρίσιμο ενεργειακό και χωρικό υπόβαθρο του έργου, δηλαδή γη, κτίρια, δίκτυο ηλεκτροδότησης και μακροχρόνια προμήθεια ενέργειας.
Η σημασία του project υπερβαίνει τα όρια μιας ακόμη επένδυσης σε data centers. Για τη ΔΕΗ αποτελεί νέο πυλώνα ανάπτυξης δίπλα στην πράσινη ενέργεια, στα δίκτυα και στις τηλεπικοινωνίες, ενώ για τη Δυτική Μακεδονία συνδέεται με τη μεταλιγνιτική μετάβαση και την προσπάθεια να αποκτήσει η περιοχή νέο παραγωγικό ρόλο μετά την αποχώρηση του λιγνίτη.
Το γεγονός ότι η επένδυση χωροθετείται σε περιοχή με υφιστάμενες ενεργειακές υποδομές, διαθέσιμες εκτάσεις και ισχυρή σύνδεση με το ηλεκτρικό σύστημα τη διαφοροποιεί από τα έργα της Αττικής, όπου η συμφόρηση σε ισχύ και δίκτυα εξελίσσεται σε βασικό περιορισμό.
Αν το χρονοδιάγραμμα επιβεβαιωθεί και η συμφωνία με τον hyperscaler κλειδώσει μέσα στο επόμενο εξάμηνο, η Κοζάνη μπορεί να γίνει το πρώτο πραγματικά μεγάλης κλίμακας κέντρο δεδομένων της χώρας και να μεταφέρει το επίκεντρο της αγοράς εκτός Αθήνας.
Η πίεση στις υποδομές ρεύματος της Αθήνας
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται πλέον στην Αττική, καθώς το επενδυτικό ενδιαφέρον συγκεντρώθηκε κυρίως γύρω από την Αθήνα, λόγω πελατών, τηλεπικοινωνιακών δικτύων, εγγύτητας με επιχειρηματικά κέντρα και υφιστάμενης συνδεσιμότητας.
Η συγκέντρωση αυτή δημιουργεί πίεση σε μια περιοχή όπου τα δίκτυα δεν σχεδιάστηκαν για τόσο μεγάλη και ταυτόχρονη ζήτηση από ενεργοβόρες εγκαταστάσεις.
Η μελέτη χωροθέτησης που παρουσιάστηκε το 2026 αποτυπώνει το πρόβλημα, με το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για data centers στην Ελλάδα να εκτιμάται σε εύρος που μπορεί να ξεπεράσει το 1 GW, με την Αττική να απορροφά περίπου τα δύο τρίτα.
Το ενδιαφέρον για την Αττική εμφανίζεται πολλαπλάσιο της διαθέσιμης ηλεκτρικής χωρητικότητας, ενώ μόνο ένα μέρος των έργων έχει λάβει όρους σύνδεσης. Αυτό σημαίνει ότι αρκετά σχέδια μπορεί να χρειαστούν αναμονή, μεταφορά σε άλλη περιοχή ή διαφορετικό ενεργειακό μοντέλο.
Για την Αθήνα, το ζήτημα δεν περιορίζεται στο αν η χώρα παράγει συνολικά αρκετό ρεύμα. Το κρίσιμο είναι αν το ηλεκτρικό σύστημα μπορεί να υποστηρίξει τόσο μεγάλα φορτία στα συγκεκριμένα σημεία όπου σχεδιάζονται οι επενδύσεις. Χρειάζονται διαθέσιμοι υποσταθμοί, επαρκείς γραμμές μεταφοράς και διανομής, χρόνος για νέες συνδέσεις και εφεδρείες που να διασφαλίζουν αδιάλειπτη λειτουργία.
Η πρόκληση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή τα data centers έχουν πολύ αυστηρές απαιτήσεις. Χρειάζονται σταθερή παροχή, υψηλή αξιοπιστία, εφεδρικά συστήματα και, σε πολλές περιπτώσεις, σημαντικές υποδομές ψύξης.
Σε περιοχές που είναι ήδη επιβαρυμένες, αυτές οι ανάγκες μπορούν να τροφοδοτήσουν αντιδράσεις όχι μόνο για την κατανάλωση ενέργειας, αλλά και για ζητήματα θορύβου, χρήσης νερού, λειτουργίας γεννητριών, κυκλοφοριακής επιβάρυνσης και συνολικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Η στροφή στην Κρήτη
Παράλληλα, η Κρήτη μπαίνει όλο και περισσότερο στη συζήτηση ως ένας ακόμα ψηφιακός πόλος. Η θέση της την καθιστά φυσικό σημείο διέλευσης δεδομένων ανάμεσα σε τρεις ηπείρους, ενώ οι υποθαλάσσιες καλωδιακές συνδέσεις ενισχύουν την αξία της.
Το HER1 της Digital Realty και η παρουσία της Sparkle στα Χανιά δείχνουν ότι η αγορά βλέπει πλέον το νησί όχι μόνο ως τηλεπικοινωνιακό πέρασμα, αλλά και ως τόπο εγκατάστασης υποδομών.
Ούτε η Κρήτη πάντως στερείται προκλήσεων, καθώς η διαθέσιμη ηλεκτρική χωρητικότητα είναι επίσης περιορισμένη σε σχέση με τα πολύ μεγάλα hyperscale σχέδια.
Για να σηκώσει μεγαλύτερο φορτίο, θα χρειαστεί συνδυασμός νέων δικτύων, αποθήκευσης, τοπικής παραγωγής, καλύτερης αξιοποίησης των διασυνδέσεων και προσεκτικής χωροθέτησης.
Η επόμενη φάση για την Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια ουσιαστική ευκαιρία, καθώς η θέση της, οι τηλεπικοινωνιακές διαδρομές, η είσοδος μεγάλων παικτών και η ανάγκη για τοπική υποδομή cloud δημιουργούν πραγματικό επενδυτικό πεδίο.
Η επόμενη φάση, όμως, θα κριθεί από την ικανότητα της χώρας να περάσει από τις εξαγγελίες στα λειτουργικά MW.
Το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται στην υλοποίηση των σχεδίων
Το κέντρο βάρους μεταφέρεται πλέον στις υποδομές, στις άδειες και στη γεωγραφική κατανομή. Η Αθήνα παραμένει ο βασικός πόλος, αλλά δύσκολα μπορεί να σηκώσει μόνη της όλο το νέο κύμα.
Η Κρήτη, η Δυτική Μακεδονία και άλλες περιοχές μπορούν να αποκτήσουν ρόλο, εφόσον συνδυάσουν διαθέσιμη ισχύ, συνδεσιμότητα και γρήγορη αδειοδότηση.
Σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο δεν είναι να ανακοινωθούν περισσότερα data centers, αλλά να φανεί ποια από αυτά μπορούν να λειτουργήσουν, πότε, με τι ρεύμα και με ποια επίπτωση στις τοπικές υποδομές.
