Σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα πριν από τον ευρωπαϊκό στόχο του 2050, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών πέτυχε Net Zero για τις εκπομπές Scope 1 και Scope 2. Για ένα αεροδρόμιο που το 2025 κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ επιβατικής κίνησης, με 33,99 εκατ. επιβάτες, η επίδοση αυτή δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική διάκριση, αλλά και στρατηγικό σήμα για το πώς σχεδιάζεται η επόμενη φάση ανάπτυξης του «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Το στοίχημα είναι διπλό. Από τη μία, ο ΔΑΑ ετοιμάζεται να αυξήσει τη δυναμικότητα του αεροδρομίου προς τα 40 εκατ. επιβάτες ετησίως έως το 2032. Από την άλλη, καλείται να το κάνει σε ένα περιβάλλον όπου η ανάπτυξη των μεταφορών δεν μπορεί πλέον να αποσυνδέεται από την ενεργειακή μετάβαση, τη μείωση εκπομπών και την πίεση για πιο βιώσιμες υποδομές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ολοκλήρωση του Route 2025 αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών πέτυχε μείωση άνω του 90% στις εκπομπές Scope 1 και Scope 2 σε σχέση με το 2010, φτάνοντας στον στόχο Net Zero σχεδόν 25 χρόνια νωρίτερα από τον χρονικό ορίζοντα που έχει τεθεί για τον ευρωπαϊκό κλάδο των αεροδρομίων.
Από το Route 2025 στην επόμενη φάση ανάπτυξης
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση έχει η ενεργειακή αυτοπαραγωγή εντός των εγκαταστάσεων του αεροδρομίου. Το Route 2025 περιλαμβάνει νέο φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 35,5 MWp, το οποίο υποστηρίζεται από σύστημα αποθήκευσης ενέργειας 82 MWh. Σε συνδυασμό με το υφιστάμενο φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 16 MWp, οι εγκαταστάσεις αυτές καλύπτουν τις ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας της εταιρείας του αεροδρομίου, οδηγώντας σε μηδενικές Scope 2 εκπομπές που σχετίζονται με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Η περιβαλλοντική στρατηγική δεν περιορίζεται όμως στην ηλεκτρική ενέργεια. Στο Scope 1, ο ΔΑΑ έχει προχωρήσει στην ηλεκτροκίνηση σημαντικού μέρους του στόλου οχημάτων του, καθώς και στην αντικατάσταση μονάδων θέρμανσης φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας. Οι παρεμβάσεις αυτές μειώνουν τις άμεσες εκπομπές από τη λειτουργία του αεροδρομίου και ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα των εγκαταστάσεων.
Το επόμενο βήμα αφορά τη διεύρυνση της κλιματικής στρατηγικής και προς την αλυσίδα αξίας. Οι εκπομπές Scope 3, που συνδέονται με δραστηριότητες πέρα από την άμεση λειτουργία της εταιρείας του αεροδρομίου, αποτελούν το πιο σύνθετο πεδίο για τον κλάδο των αερομεταφορών. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μετακινήσεις επιβατών και εργαζομένων, υπηρεσίες τρίτων, συνεργάτες και δραστηριότητες που συνδέονται με το ευρύτερο οικοσύστημα του αεροδρομίου. Ο ΔΑΑ έχει ήδη αναφέρει ότι η επόμενη φάση της κλιματικής του στρατηγικής θα εξετάσει το συγκεκριμένο πεδίο, στο πλαίσιο της μετάβασης προς υψηλότερα επίπεδα πιστοποίησης Airport Carbon Accreditation.
Η επίτευξη Net Zero αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή συμπίπτει με περίοδο έντονης ανάπτυξης. Το 2025 η επιβατική κίνηση του αεροδρομίου έφτασε τα 33,99 εκατ. επιβάτες, αυξημένη κατά 6,7% σε σχέση με το 2024, επιβεβαιώνοντας τη θέση της Αθήνας ως ενός από τους πιο δυναμικούς κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η επέκταση προς τα 40 εκατ. επιβάτες ετησίως δεν αφορά μόνο περισσότερη χωρητικότητα, αλλά και την ανάγκη για υποδομές που μπορούν να στηρίξουν μεγαλύτερη κίνηση με πιο αποδοτικό και βιώσιμο τρόπο.
Στην κοινωνική διάσταση, η λειτουργία ενός μεγάλου αεροδρομίου συνδέεται με την απασχόληση, την ασφάλεια, την ποιότητα υπηρεσιών και τη σχέση με τις τοπικές κοινωνίες. Ο ΔΑΑ αποτελεί κρίσιμο κρίκο για τον τουρισμό, το εμπόριο, τις μεταφορές και την οικονομική δραστηριότητα της χώρας, γεγονός που κάνει τη βιώσιμη λειτουργία του ζήτημα ευρύτερης σημασίας και όχι μόνο εταιρικής στρατηγικής.
Η εταιρική διακυβέρνηση συμπληρώνει το πλαίσιο, καθώς οι στόχοι βιωσιμότητας απαιτούν συστηματική παρακολούθηση, διαφάνεια και ενσωμάτωση των κλιματικών κινδύνων στον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Η δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων μέσα από τη Δήλωση Βιωσιμότητας δείχνει ότι το ESG δεν αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή αναφορά, αλλά ως μέρος της συνολικής εικόνας για τη λειτουργία και τη μελλοντική αξία του αεροδρομίου.
Η περίπτωση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών δείχνει πώς η βιωσιμότητα μπορεί να συνδεθεί με την αναπτυξιακή στρατηγική μιας κρίσιμης υποδομής. Το Net Zero σχεδόν 25 χρόνια νωρίτερα, η επένδυση σε αυτοπαραγωγή καθαρής ενέργειας και το σχέδιο επέκτασης προς τα 40 εκατ. επιβάτες συνθέτουν μια στρατηγική που επιχειρεί να συνδυάσει μεγαλύτερη κλίμακα, ενεργειακή αυτονομία και χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
