Μία από τις ελάχιστες οργανωμένες προσπάθειες που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα της Αίγινας είναι αυτή του Γιάννη Χερουβείμ, κτηνοτρόφου και παραγωγού γαλακτοκομικών προϊόντων, ο οποίος επέλεξε να επιστρέψει στον τόπο καταγωγής του και να δημιουργήσει τη δική του παραγωγική μονάδα.
Η σχέση του με την κτηνοτροφία ξεκίνησε από τα παιδικά του χρόνια, όταν περνούσε τα καλοκαίρια και τις γιορτές στο νησί, κοντά στον παππού του και στο μικρό οικογενειακό κοπάδι. Παρότι γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα και οι γονείς του δεν είχαν επαγγελματική σχέση με την πρωτογενή παραγωγή, η επαφή με τα ζώα και την αγροτική ζωή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πορεία που ακολούθησε.
Ο παππούς του διατηρούσε περίπου 30 ζώα για τις ανάγκες της οικογένειας, ακόμη και μετά τη συνταξιοδότησή του. Ο Γιάννης βρέθηκε από μικρή ηλικία μέσα στους στάβλους, παρακολουθώντας καθημερινά τη φροντίδα του κοπαδιού και αποκτώντας σταδιακά μια ουσιαστική σχέση με την κτηνοτροφία.
Από τον Κορυδαλλό και τη Βούλα στην Αίγινα
Μεγάλωσε αρχικά στον Κορυδαλλό και στη συνέχεια μετακόμισε με την οικογένειά του στη Βούλα. Η φροντίδα ζώων και κηπευτικών εξακολουθούσε να αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς του, καθώς στο σπίτι υπήρχαν κουνέλια και μικρές καλλιέργειες στον κήπο.
Η απόφαση της ριζικής στροφής ήρθε το 2008, όταν εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αίγινα. Ο παππούς του είχε ήδη φύγει από τη ζωή και ο ίδιος άρχισε να δημιουργεί σταδιακά το δικό του κοπάδι, αγοράζοντας λίγα πρόβατα, κατσίκια και ένα μοσχάρι. Σε βάθος χρόνου έφτασε να διατηρεί περίπου 60 πρόβατα, αξιοποιώντας τους παλιούς οικογενειακούς στάβλους.
Στην αρχική φάση, η δραστηριότητα κάλυπτε κυρίως προσωπικές ανάγκες και δεν είχε εμπορικό χαρακτήρα. Η μετάβαση στην επαγγελματική κτηνοτροφία αποδείχθηκε, ωστόσο, σύνθετη, καθώς βρέθηκε αντιμέτωπος τόσο με το αυξανόμενο κόστος παραγωγής όσο και με θεσμικά και αδειοδοτικά εμπόδια.
Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες προέκυψε από την επαναφορά παλαιότερης νομοθετικής διάταξης, σύμφωνα με την οποία η Αίγινα αντιμετωπιζόταν ως τουριστική περιοχή, με αυστηρούς περιορισμούς στη διατήρηση κτηνοτροφικών μονάδων. Οι τοπικές αντιπαραθέσεις οδηγούσαν συχνά σε καταγγελίες και σε εντολές απομάκρυνσης κοπαδιών, δημιουργώντας συνθήκες αβεβαιότητας για τους λιγοστούς παραγωγούς του νησιού.
Ο Χερουβείμ είχε ήδη δηλώσει τα ζώα του στις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες και στη συνέχεια προχώρησε στην έκδοση άδειας για τον στάβλο. Η αδειοδότηση έλυσε ένα μέρος του προβλήματος, όχι όμως και το ζήτημα της αξιοποίησης του γάλακτος που παρήγαγε.
Η έλλειψη προηγούμενης οικογενειακής εμπειρίας στην τυροκόμηση τον οδήγησε στην εκπαίδευση. Παρακολούθησε σεμινάρια τυροκομίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια συνέχισε τις σπουδές του στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, αποκτώντας τις τεχνικές γνώσεις που απαιτούνταν για να περάσει από την κτηνοτροφία στην καθετοποιημένη παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων.
Από το κοπάδι στο τυροκομείο
Η οργανωμένη παραγωγική προσπάθεια ξεκίνησε το 2012, ενώ το 2018 δημιουργήθηκε το τυροκομείο της οικογενειακής επιχείρησης Ορεινή Αίγινα. Με την κίνηση αυτή ολοκληρώθηκε ένας παραγωγικός κύκλος που ξεκινά από την εκτροφή των ζώων και καταλήγει στην παραγωγή και διάθεση του τελικού προϊόντος.
Η επιχείρηση παράγει τα τυριά της αποκλειστικά από γάλα του δικού της κοπαδιού. Τα ζώα βόσκουν ελεύθερα και τρέφονται με τη βλάστηση της Αίγινας, στην οποία κυριαρχούν αρωματικά φυτά και βότανα. Το στοιχείο αυτό επηρεάζει τα χαρακτηριστικά του γάλακτος και προσδίδει ιδιαίτερο χαρακτήρα στα τελικά προϊόντα.
Η παραγωγή παραμένει περιορισμένη και ελεγχόμενη, με έμφαση στη φυσική πρώτη ύλη, στην απουσία συντηρητικών και στη διατήρηση παραδοσιακών μεθόδων. Η φιλοσοφία της επιχείρησης στηρίζεται στην καθετοποίηση, στη στενή σχέση με τα ζώα και στον έλεγχο όλων των σταδίων, από την εκτροφή έως την τυροκόμηση.
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, συνοδεύεται από υψηλό κόστος. Οι αυξήσεις στις ζωοτροφές, στην ενέργεια, στα καύσιμα και στα υλικά συσκευασίας πιέζουν σημαντικά τη λειτουργία της μονάδας. Παρά τη δυσμενή συγκυρία, ο Γιάννης Χερουβείμ επιμένει στη διατήρηση του κοπαδιού και στην ανάπτυξη της παραγωγής, αποφεύγοντας τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου ως λύση για τον περιορισμό των εξόδων.
Η εμπειρία του επισκέπτη
Η Ορεινή Αίγινα δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή και στην πώληση γαλακτοκομικών προϊόντων, αλλά επιχειρεί να αναπτύξει και μια μορφή βιωματικού αγροτουρισμού.
Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στις εγκαταστάσεις του τυροκομείου και να γνωρίσουν τα βασικά στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Μέσα από την ξενάγηση παρακολουθούν τη διαδρομή του γάλακτος από το κοπάδι έως την παραγωγή του τυριού, ενώ έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν τα προϊόντα της μονάδας.
Στις δραστηριότητες περιλαμβάνεται και η παρασκευή παραδοσιακού ρυζόγαλου, δίνοντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία. Παράλληλα, παρουσιάζεται η φιλοσοφία της μικρής οικογενειακής παραγωγής, η σχέση της μονάδας με τη φύση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κτηνοτροφικής δραστηριότητας σε ένα νησί με αμιγώς τουριστικό χαρακτήρα.
Η απευθείας διάθεση των προϊόντων από τον τόπο παραγωγής αποτελεί επίσης βασικό μέρος της δραστηριότητας, ενισχύοντας τη σχέση της επιχείρησης με τον καταναλωτή και περιορίζοντας τους ενδιάμεσους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας.
