Παρατηρώντας τους δυο πολέμους που είναι σε εξέλιξη στη «γειτονιά» μας, ο ένας στην Ευρώπη μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και ο άλλος στην Μέση Ανατολή μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς σε βάρος του Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου του 2023.
Κάνω μερικές σκέψεις, ίσως τις άχρηστες σκέψεις της ημέρας, αγωνιώντας να μην χαθεί η ανθρωπινότητά μας.
Δεν υπάρχει τίποτα πιο ανθρώπινο αλλά και πιο απάνθρωπο από τον πόλεμο
Η δημιουργία πριν εκατομμύρια χρόνια, των ολοένα και νέων όπλων – ακόντια, τόξα- που προορίζονταν για κυνήγι ζώων, αναπόφευκτα ενίσχυσε την τάση να πολεμάνε μεταξύ τους.
Ο Homo faber, ο άνθρωπος «κατασκευαστής», δημιουργός εργαλείων, συνέβαλε στην εμφάνιση του Homo habilis του «επιδέξιου ανθρώπου». Από εκεί ήταν αναπόφευκτο να εμφανιστεί ο Homo sapiens ο «ορθολογικός άνθρωπος», και τελικά αποδείχτηκε νομοτελειακή η εμφάνιση -ως φιλοσοφικός όρος- του Homodemens, του «παράφρονα ανθρώπου», του ανθρώπου καταστροφέα.
Τον όρο Homo demens τον παρουσίασε ο Γάλλος στοχαστής Εντγκάρ Μορέν υποστηρίζοντας ότι ο άνθρωπος είναι αξεχώριστα sapiens και demens– λογικός και παράφρων. Υποστηρίζει ότι η λογική και η παραφροσύνη δεν είναι δύο χωριστά πράγματα, αλλά δύο όψεις του ίδιου πλάσματος.
Αργότερα, η καλλιέργεια της γης από μόνιμα εγκαταστημένους σε μια περιοχή κατοίκους γέννησε την ανάγκη των πρώτων αγροτών να προστατεύονται από επιθέσεις νομάδων οι οποίοι εποφθαλμιούσαν τη σοδειά τους.
Αν το δούμε από απόσταση, πιστεύω ότι τα πράγματα έχουν επαναληφθεί στην ανθρώπινη ιστορία απλά με κάπως διαφορετική όψη. Για παράδειγμα, ποιοι είναι οι Homo faber της εποχής μας, ποιοι οι Homo habilis, ποιοι οι Homo sapiens και demens την ίδια στιγμή;
Και εν τέλει, παραφράζοντας λίγο τον Μάρκο Αυρήλιο στο «τα εις εαυτόν»: Ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Μέγας Ναπολέων, πόσο μετράνε μπροστά σε έναν Ηράκλειτο, έναν Σωκράτη, έναν Πλάτωνα; Τούτοι εδώ είδαν τα πράγματα, γνώρισαν τις αιτίες και τα συστατικά τους, και η δική τους ηγεμονία είχε αυτάρκεια. Ενώ εκείνοι οι άλλοι, οι «Μεγάλοι», πόση άγνοια, πόση σκλαβιά.
