THE BULLET POINT "PREVIEW"
Οι μισές φετινές συμφωνίες ξεπερνούν τα 10 δισ. δολάρια — ρεκόρ, με μοχλό την ΑΙ και επενδύσεις 800 δισ. σε υποδομές από τους πέντε κολοσσούς.
Κυβερνήσεις σε ΗΠΑ και ΕΕ χαλαρώνουν τους κανόνες, ενώ οι διοικήσεις βλέπουν πλέον την ασφάλεια στο μέγεθος, όχι στην ευελιξία.
Το 10% των αμερικανικών εισηγμένων κρατά πάνω από το 75% της χρηματιστηριακής αξίας — επικίνδυνη συγκέντρωση, με την εμπιστοσύνη στους γίγαντες στο 15%.
Ακούμε, διαβάζουμε, είμαστε μπροστά σε συζητήσεις πως ο Τάδε εξαγόρασε την Δείνα εταιρεία για 10 δισεκ. δολάρια! Μα πόσα είναι 10 δισεκ. δολάρια, ρε φίλε!
Τα 10 δισεκ. δολάρια αίμα τα βάλεις σε ένα δωμάτιο το πιάνουν όλο ή μήπως χρειάζονται ένα τεσσάρι διαμέρισμα να χωρέσουν; Και σχεδόν καθημερινά ανακοινώνονται συμφωνίες των 50, των 60 ή και των 80 δισ. δολαρίων, ενώ εταιρείες που πριν από λίγα χρόνια ήταν σχεδόν άγνωστες συγκεντρώνουν ποσά που ξεπερνούν τους προϋπολογισμούς πολλών κρατών. Όσο και αν οι κοινοί θνητοί αδυνατούμε να υπολογίσουμε άνω των 100.000 ευρώ -και πολλά λέμε- τι αγοράζεις, πως μοιάζουν και τι όγκο πιάνουν όλα μαζί, ο επιχειρηματικός κόσμος χειρίζεται και κάνει συμφωνίες για λεφτά, που δείχνει πως αποκτά ολοένα μεγαλύτερη επιρροή στην καθημερινότητά ημών των απλών, ταπεινών και πτωχών -δυστυχώς!
Όλοι κυνηγούν το μέγεθος και η μεγάλη επιρροή της ΑΙ
Η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων ετών είναι ότι το μέγεθος έχει γίνει σχεδόν αυτοσκοπός. Οι μεγαλύτερες εταιρείες θέλουν να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες. Εξαγοράζουν ανταγωνιστές, επενδύουν δισεκατομμύρια στην τεχνητή νοημοσύνη και χτίζουν κέντρα δεδομένων σε κάθε γωνιά του κόσμου. Οι αριθμοί δείχνουν πόσο γρήγορα εξελίσσεται αυτή η τάση. Σύμφωνα με τη Dealogic, σχεδόν οι μισές από τις φετινές συμφωνίες αφορούν εξαγορές αξίας άνω των 10 δισ. δολαρίων, το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί ποτέ. Το ίδιο συμβαίνει και με τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Οι μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις απορροφούν πλέον το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων, ενώ πίσω από πολλές από αυτές βρίσκονται ήδη οι γνωστοί τεχνολογικοί κολοσσοί. Η μεγάλη ώθηση έρχεται από την τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάπτυξή της κοστίζει ακριβά. Χρειάζονται τεράστια κέντρα δεδομένων, πανίσχυροι επεξεργαστές και τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Οι Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle αναμένεται να επενδύσουν φέτος περίπου 800 δισ. δολάρια για νέες υποδομές. Πρόκειται για ποσά που πολύ λίγες εταιρείες στον κόσμο μπορούν να διαθέσουν. Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν αναπόφευκτο. Όποιος έχει ήδη πολλά χρήματα αποκτά περισσότερες δυνατότητες να προηγηθεί στην επόμενη τεχνολογική κούρσα. Ο Αμερικανός επενδυτής Γουόρεν Μπάφετ έχει πει ότι χρειάζονται 20 χρόνια για να χτιστεί μια φήμη και πέντε λεπτά για να χαθεί. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, μοιάζει να ισχύει και το αντίστροφο. Χρειάζονται δισεκατομμύρια για να αποκτήσει μια εταιρεία προβάδισμα και ακόμη περισσότερα για να το χάσει.
Κυβερνήσεις που αλλάζουν κανόνες και όσο μεγαλύτεροι τόσο πιο ασφαλείς
Οι επιχειρήσεις δεν κινούνται πλέον μόνες τους, αλλά έχουν κυβερνήσεις στα νώτα τους, που επηρεάζουν όλο και περισσότερο τις αποφάσεις τους. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται πιο θετική απέναντι στις μεγάλες συγχωνεύσεις, ενώ και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαλαρώσει ορισμένες από τις προϋποθέσεις για συνεργασίες μεγάλων εταιρειών. Την ίδια στιγμή, οι εμπορικές εντάσεις και οι δασμοί οδηγούν πολλές επιχειρήσεις να κατασκευάζουν νέα εργοστάσια σε διαφορετικές χώρες, ώστε να μειώσουν τους κινδύνους και να βρίσκονται πιο κοντά στις αγορές όπου δραστηριοποιούνται. Δεν πρόκειται μόνο για επιχειρηματικές αποφάσεις αλλά για υποθέσεις στρατηγικής πολιτικής. Μέχρι πρόσφατα η ευελιξία θεωρούνταν το μεγάλο πλεονέκτημα μιας επιχείρησης. Σήμερα αρκετές διοικήσεις πιστεύουν ακριβώς το αντίθετο. Θεωρούν ότι η ασφάλεια βρίσκεται στο μέγεθος. Αυτή η λογική εξηγεί γιατί οι μεγαλύτερες εταιρείες εξακολουθούν να αποτιμώνται ολοένα ακριβότερα από τις μικρότερες. Οι επενδυτές δείχνουν να εμπιστεύονται περισσότερο όσους διαθέτουν ήδη τεράστια κεφάλαια, υποδομές και παρουσία σε πολλές αγορές. Όπως παρατηρούσε ο σοφός και φημισμένος οικονομολόγος Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ, οι μεγάλοι οργανισμοί διαθέτουν τη δύναμη να σχεδιάζουν το μέλλον τους αντί να περιμένουν απλώς να το αντιμετωπίσουν. Αυτή ακριβώς τη δυνατότητα φαίνεται να αγοράζουν σήμερα οι εταιρείες.
Πλήρης εξάρτηση από τους λίγους
Mega deals, λοιπόν, είναι οι επιχειρηματικές συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, που αφορούν σε εξαγορές, συγχωνεύσεις ή γιγαντιαίες επενδύσεις. Σύμφωνα με τη Deutsche Bank, ένα πολύ μικρό ποσοστό των μεγαλύτερων αμερικανικών εταιρειών κρατά σήμερα στα χέρια του περισσότερο από τα τρία τέταρτα της αξίας ολόκληρου του χρηματιστηρίου, επίπεδο που είχε να εμφανιστεί εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Με άλλα λόγια, όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας στηρίζεται σε όλο και λιγότερες εταιρείες. Αν μία κάνει μια πολύ ακριβή εξαγορά που αποτύχει ή βρεθεί ξαφνικά σε οικονομική δυσκολία, οι συνέπειες επηρεάσουν προμηθευτές, εργαζομένους, επενδυτές, καταναλωτές, κοινωνίες ολόκληρες. Η εξάρτηση απ αυτές μπορεί να έχει ολέθρια αποτελέσματα. Γι’ αυτό και μεγαλώνει η δυσπιστία ή έστω η επιφύλαξη στους επιχειρηματικούς γίγαντες. Σύμφωνα με τη Gallup, μόλις το 15% των Αμερικανών δηλώνει ότι εμπιστεύεται σήμερα τις μεγάλες επιχειρήσεις, περίπου οι μισοί από όσους το έλεγαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Τα mega deals, λοιπόν, δεν είναι μόνο ειδήσεις για οικονομικές συμφωνίες με πολλά μηδενικά, αλλά η απόδειξη πως αποκτιέται όλο και μεγαλύτερος έλεγχος στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες που όχι μόνο χρησιμοποιούμε, αλλά εξαρτιόμαστε πια και απλώνονται, ορίζοντας την καθημερινότητάς μας. Αν ο Φράνσις Μπέικον έγραφε ότι η γνώση είναι δύναμη, στην πραγματικότητα των mega deals…
… η δύναμη είναι τα άπειρα λεφτά και υπόθεση ελαχίστων, που η συγκέντρωση της γίνεται παντοδυναμία.
