Το παλιό ραδιόφωνο είχε συνήθως δύο κουμπιά. Με το ένα άνοιγε και δυνάμωνε. Με το άλλο έψαχνες τον σταθμό.
Η αναζήτηση δεν ήταν ακριβής. Ο δείκτης περνούσε αργά πάνω από αριθμούς και μικρές γραμμές. Για λίγα δευτερόλεπτα άκουγες παράσιτα, μια φωνή από μακριά, τη μισή φράση μιας διαφήμισης. Έπρεπε να γυρίσεις το κουμπί λίγο προς τα πίσω μέχρι ο ήχος να καθαρίσει.
Δεν υπήρχε κατάλογος. Δεν ήξερες πάντοτε ποιο τραγούδι έπαιζε και δεν μπορούσες να το ξεκινήσεις ξανά. Αν έμπαινες στη μέση, είχες χάσει την αρχή. Αν μιλούσε κάποιος στο δωμάτιο, μπορεί να έχανες και το ρεφρέν.
Το τραγούδι τελείωνε και εσύ έμενες με ό,τι πρόλαβες.
Σήμερα σχεδόν ολόκληρη η ιστορία της μουσικής χωρά σε μια οθόνη. Μπορούμε να βρούμε μέσα σε δευτερόλεπτα το τραγούδι που θυμηθήκαμε, να σταματήσουμε στη μέση, να επιστρέψουμε σε ένα σημείο ή να ακούσουμε ξανά μόνο το μέρος που μας αρέσει. Οι λίστες γνωρίζουν τις προτιμήσεις μας και φροντίζουν να μη μείνουμε ποτέ χωρίς κάτι οικείο.
Είναι μια πραγματική κατάκτηση. Περισσότερη μουσική, καλύτερος ήχος, λιγότερος χαμένος χρόνος.
Μαζί με τον χαμένο χρόνο, όμως, χάθηκε και κάτι άλλο. Η πιθανότητα να ακούσεις εκείνο που δεν θα σκεφτόσουν ποτέ να ζητήσεις.
Το ραδιόφωνο δεν γνώριζε το γούστο σου. Δεν είχε εξετάσει τι άκουσες χθες ούτε τι παρέλειψες την περασμένη εβδομάδα. Μπορούσε να βάλει ένα άγνωστο τραγούδι ανάμεσα σε δύο αγαπημένα. Μπορούσε να σε εκνευρίσει. Μπορούσε επίσης να σε κάνει να σταματήσεις για λίγο και να αναρωτηθείς τι είναι αυτό που ακούς.
Η ανακάλυψη δεν παρουσιαζόταν ως πρόταση ειδικά σχεδιασμένη για εσένα. Συνέβαινε τυχαία.
Υπήρχε και κάτι κοινό σε εκείνη την ακρόαση. Το ίδιο τραγούδι έμπαινε εκείνη τη στιγμή σε σπίτια, ταξί, συνεργεία και μικρά καταστήματα. Κάποιος το άκουγε κολλημένος στην κίνηση. Κάποιος άλλος έστρωνε το τραπέζι. Ένας τρίτος δυνάμωνε την ένταση και φώναζε από το διπλανό δωμάτιο ότι αυτό ήταν το τραγούδι του.
Δεν είχαμε επιλέξει όλοι το ίδιο. Είχαμε απλώς συντονιστεί στην ίδια συχνότητα.
Οι ψηφιακές πλατφόρμες μάς έδωσαν το δικό μας προσωπικό ραδιόφωνο. Μια ατελείωτη ροή που προσαρμόζεται, μαθαίνει και αποφεύγει όσα πιθανότατα δεν θα μας αρέσουν. Όσο καλύτερα μας γνωρίζει, τόσο μικρότερη γίνεται η πιθανότητα να μας ξαφνιάσει πραγματικά.
Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουμε τις λίστες μας ούτε να επιστρέψουμε στα παράσιτα. Αρκεί μερικές φορές να αφήσουμε την επιλογή σε κάποιον που δεν μας γνωρίζει. Να ανοίξουμε το ραδιόφωνο χωρίς να ψάξουμε πρόγραμμα. Να ακούσουμε ένα τραγούδι μέχρι το τέλος, ακόμη κι αν δεν θα το είχαμε επιλέξει.
Μπορεί να μην μας αρέσει. Αυτό ήταν πάντοτε μέρος της συμφωνίας.
Μπορεί, όμως, να ανακαλύψουμε ότι το τραγούδι που χρειαζόμασταν δεν ήταν εκείνο που θα ψάχναμε στην αναζήτηση.
