Πιστεύω ότι ζούμε μια μεγάλη σιωπηλή μετάβαση: βαδίζουμε με πολύ γρήγορους ρυθμούς προς το νέο είδος ανθρώπου που δεν θα διαβάζει και δεν θα γράφει…Θα αρχίσω από τη βασική μου σκέψη: Όλες οι εταιρείες, κυρίως οι πολύ μεγάλες, θα πρέπει να έχουν CEO που διαβάζουν και γράφουν – όχι από νοσταλγία, αλλά από ανάγκη.
Μεγάλη μελέτη των University of Florida και University College London, δημοσιευμένη στο περιοδικό iScience το 2025, ανέλυσε δεδομένα από πάνω από 236.000 Αμερικανούς για 20 χρόνια , 2003–2023, και βρήκε ότι η καθημερινή ανάγνωση για ευχαρίστηση μειώθηκε πάνω από 40% μέσα σε αυτά τα χρόνια.
Στη Βρετανία, η έρευνα του National Literacy Trust το 2025 σε πάνω από 114.000 νέους 8–18 ετών έδειξε ότι μόνο 1 στους 3 απολαμβάνει την ανάγνωση στον ελεύθερο χρόνο του και μόλις 1 στους 5 διαβάζει καθημερινά, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και 20 χρόνια.
760.000 μαθητές από 91 χώρες, αντιπροσωπεύοντας 33 εκατομμύρια 15χρονους, συμμετείχαν στις εξετάσεις PISA. Κεντρικό αντικείμενο ήταν οι Φυσικές Επιστήμες, ενώ εξετάστηκαν στα Μαθηματικά και τη Κατανόηση Κειμένου.
Στην Ελλάδα συμμετείχαν 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, αντιπροσωπεύοντας 101.850 δεκαπεντάχρονους. Είναι το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής της Ελλάδας από την έναρξη της PISA το 2000. Οι 4 στους 10 ‘Έλληνες δεν μπορούν να κατανοήσουν το νόημα απλών κειμένων. Η πτώση των επιδόσεων παρατηρείται σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, σε σχέση με τον διαγωνισμό του 2022.
Ερευνητές του Karolinska Institutet: Το γράψιμο με το χέρι ενεργοποιεί ταυτόχρονα τέσσερα συστήματα του εγκεφάλου. Περιγράφουν τι συμβαίνει όταν ένα παιδί σχηματίζει ένα γράμμα με το χέρι. Η όραση, ο κινητικός έλεγχος, η γλώσσα και η μνήμη ενεργοποιούνται όλα ταυτόχρονα. Η πληκτρολόγηση δεν έχει αυτό το αποτέλεσμα. Το ίδιο πάτημα πλήκτρου ισχύει για κάθε γράμμα, οπότε η κίνηση δεν μεταφέρει καμία πληροφορία σχετικά με το ίδιο το γράμμα
ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ λεπτομέρεια: όσοι συνεχίζουν να διαβάζουν, διαβάζουν περισσότερο. Δηλαδή δεν είναι ομοιομορφη η πτώση.
Η ανάγνωση δεν είναι απλώς ένας τρόπος πρόσληψης πληροφορίας. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε αργά, να παρακολουθούμε ένα επιχείρημα σε βάθος, να μπαίνουμε στη θέση ενός άλλου μυαλού για ώρες, όχι για δευτερόλεπτα. Κερδιζεις κοσμους που δεν μπορεις να κερδισεις αλλιως. Η δε γραφή μας αναγκάζει να τακτοποιήσουμε τη σκέψη μας. Όποιος δεν γράφει, συχνά δεν ξέρει ακριβώς τι πιστεύει.
Όσο η ανάγνωση θα γίνεται σπάνια δεξιότητα, τόσο πιο πολύτιμη θα είναι εκεί που παίζονται οι μεγάλες αποφάσεις. Ένας ηγέτης που διαβάζει ο ίδιος, δεν εξαρτάται από τις «περιλήψεις» των άλλων. Ίσως η ανάγνωση εξαλειφθεί ως μαζική συνήθεια. Όμως, θα επιβιώσει ως εργαλείο εξουσίας.
Υποκειμενικό συμπέρασμα – πρόβλεψη: Όλες οι εταιρείες, κυρίως οι πολύ μεγάλες, θα υποχρεωθούν από ανάγκη να έχουν CEO που διαβάζουν και γράφουν.