THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η ΔΕΗ έκανε με το ρεύμα ό,τι έκαναν οι εταιρείες κινητής με το τηλέφωνο, αλλά χωρίς καμία νέα τεχνολογία να τη βοηθά. Δεν άλλαξε το προϊόν, άλλαξε το νόημά του.
Στάσσης, Καρακούσης, Αλεξανδρίδης, Πατεράκης και Δήμτσα, μια ομάδα που ήρθε κυρίως από τις τηλεπικοινωνίες, μετέτρεψαν μια δημόσια υπηρεσία σε εταιρεία που πουλά βεβαιότητα, έλεγχο και σχέση.
Από βάρος για τη χώρα, η ΔΕΗ έγινε «αμορτισέρ» στις κρίσεις, μαγνήτης για διεθνείς επενδυτές και πρότυπο για τις υπόλοιπες δημόσιες επιχειρήσεις.
Το 2019 η ΔΕΗ ήταν μια εταιρεία στο χείλος της χρεοκοπίας. Άξιζε στο χρηματιστήριο λιγότερο από 400 εκατ. ευρώ και έγραφε ζημιές που κανείς δεν ήξερε πώς θα σταματήσουν. Επτά χρόνια μετά, η αξία της πλησιάζει τα 15 δισ. ευρώ, και οι μεγαλύτεροι επενδυτές του κόσμου έκαναν ουρά για να αγοράσουν τις μετοχές της.
Τα νούμερα αυτά έχουν γραφτεί πολλές φορές. Αυτό που έχει γραφτεί λιγότερο είναι τι ακριβώς συνέβη. Και η καλύτερη σύγκριση δεν βρίσκεται στον χώρο της ενέργειας. Βρίσκεται στην κινητή τηλεφωνία.
Αυτό που έκαναν οι εταιρείες κινητής, χωρίς το κινητό
Όσοι θυμούνται τη δεκαετία του ’90 θυμούνται και τη μεγάλη αλλαγή. Το τηλέφωνο έπαψε να είναι μια συσκευή στο σαλόνι και ένας λογαριασμός κάθε δύο μήνες. Έγινε προϊόν, υπηρεσία, επιθυμία. Ήρθαν τα πακέτα, οι συνδρομές, τα καταστήματα με βιτρίνες, οι προσφορές, οι εφαρμογές. Ο πελάτης έγινε «συνδρομητής»: μια σχέση που η εταιρεία ήθελε να κρατήσει και να μεγαλώσει.
Η ΔΕΗ έκανε ακριβώς το ίδιο με το ρεύμα. Με μια διαφορά που τα αλλάζει όλα. Οι εταιρείες κινητής πουλούσαν ένα θαύμα. Ένα μικρό αντικείμενο που σου επέτρεπε να μιλάς με οποιονδήποτε, από οπουδήποτε. Ο κόσμος στεκόταν στην ουρά για να το αποκτήσει. Η τεχνολογία έκανε τη μισή δουλειά.
Η ΔΕΗ δεν είχε κανένα θαύμα να δείξει. Το ρεύμα που βγαίνει σήμερα από την πρίζα είναι ακριβώς ίδιο με εκείνο του 2019 και του 1970. Δεν το βλέπεις, δεν το αγγίζεις, δεν το διαλέγεις για το χρώμα ή το σχήμα του. Το θυμάσαι μόνο δύο φορές: όταν κοπεί και όταν έρθει ο λογαριασμός. Κανείς δεν έχει σταθεί ποτέ στην ουρά για μια κιλοβατώρα.
Και η ΔΕΗ δεν ξεκινούσε από το μηδέν, όπως οι εταιρείες κινητής. Ξεκινούσε από κάτω από το μηδέν: από 70 χρόνια εικόνας δημόσιου οργανισμού, με ουρές, απεργίες και λογαριασμούς που κανείς δεν καταλάβαινε. Για να αλλάξει λοιπόν η σχέση του κόσμου με τη ΔΕΗ, δεν αρκούσε να αλλάξει το προϊόν. Το προϊόν δεν μπορούσε να αλλάξει. Έπρεπε να αλλάξει το νόημά του. Να πάψει το ρεύμα να είναι μια υποχρέωση που πληρώνεις, και να γίνει μια υπηρεσία που επιλέγεις. Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο πράγμα που μπορεί να κάνει μια εταιρεία: να κάνει τον κόσμο να δει με άλλο μάτι κάτι που δεν έχει αλλάξει καθόλου.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι άνθρωποι που το έκαναν ήρθαν, οι περισσότεροι, από τις τηλεπικοινωνίες.
Η μεγάλη αλλαγή: από υπηρεσία σε επιχείρηση
Για δεκαετίες η ΔΕΗ λειτουργούσε σαν δημόσια υπηρεσία. Αργές αποφάσεις, προσλήψεις με τις διαδικασίες του Δημοσίου, πελάτες που δεν είχαν πού αλλού να πάνε. Το 2020 ο ίδιος ο Πρωθυπουργός τη χαρακτήρισε δημόσια ως εταιρεία δυσκίνητη, με χρέη, ζημιές και αγκυλώσεις.
Από τις πρώτες εβδομάδες της νέας διοίκησης, ο στόχος ειπώθηκε ανοιχτά: η ΔΕΗ έπρεπε να «απογαλακτιστεί» από τις διαδικασίες του Δημοσίου. Το 2019 ένας νέος νόμος της επέτρεψε να φέρνει στελέχη από την αγορά, με συμβόλαια και αμοιβές που αποφάσιζε το ίδιο της το διοικητικό συμβούλιο. Το 2021 το Δημόσιο έπεσε για πρώτη φορά κάτω από το 51% των μετοχών.
Η πραγματική αλλαγή όμως έγινε στον τρόπο σκέψης. Μια εταιρεία που μετρούσε μεγαβατώρες άρχισε να μετρά πελάτες. Μια εταιρεία που περίμενε τον πελάτη στο γκισέ άρχισε να πηγαίνει εκείνη σε αυτόν. Μια εταιρεία που φοβόταν τον ανταγωνισμό άρχισε να αγοράζει εταιρείες στο εξωτερικό.
Πάνω σε αυτή την αλλαγή κουλτούρας χτίστηκαν όλες οι υπόλοιπες
Η ομάδα
Τον Ιούλιο του 2019 η κυβέρνηση κάλεσε τον Γιώργο Στάσση. Μηχανικός, είχε περάσει δώδεκα χρόνια στον ιταλικό όμιλο Enel. Εκεί ηγήθηκε των ανανεώσιμων πηγών του ομίλου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στη συνέχεια έφτασε επικεφαλής της Enel Ρουμανίας. Ήξερε δηλαδή από μέσα πώς δουλεύει μια μεγάλη πολυεθνική εταιρεία ενέργειας.
Είχε όμως και μια λιγότερο γνωστή σχέση με τη ΔΕΗ. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε δουλέψει στην Tellas, την εταιρεία τηλεπικοινωνιών που είχε ιδρύσει η ΔΕΗ μαζί με την ιταλική Wind. Ήταν η πρώτη απόπειρα της ΔΕΗ να μπει στις τηλεπικοινωνίες, και δεν πέτυχε: λίγα χρόνια αργότερα η ΔΕΗ πούλησε το μερίδιό της. Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, ο άνθρωπος που είχε ζήσει εκείνη την αποτυχία από μέσα ξανάβαλε τη ΔΕΗ στην ίδια αγορά. Αυτή τη φορά, με επιτυχία. Γύρω του έστησε μια μικρή ομάδα από ανθρώπους που έρχονταν από έξω.
Ο Γιώργος Καρακούσης ήρθε τον Νοέμβριο του 2019 ως Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος για την εμπορική πλευρά. Προερχόταν από μεγάλους τηλεπικοινωνιακούς ομίλους της Ευρώπης, όπως η British Telecom. Η αποστολή του, όπως την περιέγραψε τότε η ίδια η ΔΕΗ, ήταν να αλλάξει το εμπορικό της πρόσωπο και να την κάνει φιλική στον καταναλωτή. Ό,τι νέο φτάνει σήμερα στον πελάτη, από τα προγράμματα ρεύματος μέχρι το internet και το τηλέφωνο, ανήκει στον δικό του τομέα.
Ο Κωνσταντίνος Αλεξανδρίδης ανέλαβε Οικονομικός Διευθυντής τον Ιανουάριο του 2020, μετά από δέκα χρόνια στον ΟΤΕ. Από τα χέρια του πέρασαν οι μεγάλες κινήσεις: οι αγορές στο εξωτερικό, οι αυξήσεις κεφαλαίου, η σχέση με τους διεθνείς επενδυτές. Ο Τύπος τον αποκαλεί, μαζί με τον Στάσση, το «χρυσό δίδυμο» της ΔΕΗ.
Τον ίδιο μήνα ήρθε ο Αλέξανδρος Πατεράκης, επίσης ως Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, με αποστολή τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ήταν ίσως ο πιο «τηλεπικοινωνιακός» της ομάδας. Είχε διατελέσει επικεφαλής πληροφορικής στη Vodafone Ελλάδας, στη σαουδαραβική Mobily και στη μαλαισιανή Celcom, αλλά και διευθυντής Πληροφορικής στην Tellas, την ίδια εταιρεία όπου είχε δουλέψει ο Στάσσης. Στη ΔΕΗ βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της εισόδου της εταιρείας στις οπτικές ίνες, ως αντιπρόεδρος της ΔΕΗ FiberGrid.
Η Σοφία Δήμτσα ήρθε το 2019, μετά από πολλά χρόνια ως οικονομική δημοσιογράφος και θητεία στο γραφείο Τύπου της Τράπεζας Πειραιώς. Από το 2024 είναι επικεφαλής Εταιρικών Σχέσεων και Επικοινωνίας. Εκεί που οι περισσότεροι έβλεπαν μια εταιρεία με κακή φήμη, εκείνη έπρεπε να χτίσει εμπιστοσύνη. Ήταν ίσως η πιο δύσκολη δουλειά από όλες.
Τέσσερις από τους πέντε είχαν περάσει από τις τηλεπικοινωνίες. Και όλοι μαζί έφεραν μέσα σε μια δημόσια εταιρεία τη λογική της αγοράς.
Κανένας μετασχηματισμός όμως δεν γίνεται από πέντε ανθρώπους.
Πίσω τους βρίσκονται πολλά ακόμη στελέχη, σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης, που έπαιξαν μεγάλο και κρίσιμο ρόλο: από τις γενικές διευθύνσεις και τις θυγατρικές μέχρι τα τμήματα και την πρώτη γραμμή. Άνθρωποι που δεν εμφανίζονται στα συνέδρια και στις ανακοινώσεις, αλλά χωρίς αυτούς καμία στρατηγική δεν θα είχε γίνει πράξη. Η αλλαγή κουλτούρας σε μια εταιρεία αυτού του μεγέθους δεν αποφασίζεται απλά στην κορυφή. Κερδίζεται, μέρα με τη μέρα, σε κάθε όροφο.
Τα προϊόντα: η ΔΕΗ δεν πουλά πια κιλοβατώρες
Εδώ φαίνεται πιο καθαρά η λογική της κινητής τηλεφωνίας. Και η ουσία δεν είναι ότι η ΔΕΗ έφτιαξε περισσότερα προγράμματα. Είναι ότι άλλαξε αυτό που πραγματικά πουλά.
Πουλά βεβαιότητα. Σε μια εποχή που οι τιμές της ενέργειας ανεβοκατεβαίνουν με κάθε κρίση στον κόσμο, η ΔΕΗ δίνει στο νοικοκυριό τη δυνατότητα να «κλειδώσει» την τιμή του για μήνες ή να πληρώνει ένα σταθερό ποσό κάθε μήνα, όπως με ένα συμβόλαιο κινητού. Ο πελάτης δεν αγοράζει πια ρεύμα. Αγοράζει ησυχία.
Πουλά έλεγχο. Μέσα από την εφαρμογή myΔΕΗ, ο πελάτης βλέπει τι καταναλώνει, αλλάζει πρόγραμμα και ενεργοποιεί νέες υπηρεσίες χωρίς να πάει πουθενά. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η ΔΕΗ δεν είναι κάτι που του συμβαίνει. Είναι κάτι που διαχειρίζεται ο ίδιος.
Πουλά ολόκληρο το σπίτι. Φωτοβολταϊκά στη στέγη, αντλίες θερμότητας, έξυπνες συσκευές, φορτιστές για το αυτοκίνητο με εγκατάσταση. Και με τη ΔΕΗ blue, το μεγαλύτερο δημόσιο δίκτυο φόρτισης της χώρας, έφτιαξε κάτι που θυμίζει καθαρά κινητή τηλεφωνία: το bluePass, ένα σταθερό μηνιαίο πακέτο με ενέργεια για φόρτιση στον δρόμο και στο σπίτι. Ένα «πακέτο λεπτών», μόνο που αντί για λεπτά ομιλίας έχεις κιλοβατώρες.
Πουλά σχέση. Προγράμματα επιβράβευσης, κουπόνια από μεγάλα brands, μίλια της Aegean. Κάτι αδιανόητο για την παλιά ΔΕΗ, που το μόνο «δώρο» που έστελνε ήταν η ειδοποίηση διακοπής.
Και έπειτα ήρθε η κίνηση που κλείνει τον κύκλο. Είκοσι χρόνια μετά την Tellas, η ΔΕΗ ξαναμπήκε στις τηλεπικοινωνίες. Το 2025 λάνσαρε το ΔΕΗ Fiber, internet με οπτική ίνα μέχρι το σπίτι, και το 2026 πρόσθεσε σταθερή τηλεφωνία με απεριόριστες κλήσεις σε πολύ χαμηλή τιμή.
Η “ειρωνεία” είναι μεγάλη. Η εταιρεία που για δεκαετίες ήταν το απόλυτο μονοπώλιο στο ρεύμα μπαίνει τώρα στην αγορά κάποιου άλλου ως ο νέος, επιθετικός ανταγωνιστής. Και η εταιρεία που “μιμήθηκε” τις εταιρείες τηλεφωνίας καταφέρνει να πλησιάζει να πρωταγωνιστήσει στην αγορά τους.
Η εμπειρία του πελάτη
Τα καταστήματα της ΔΕΗ ήταν κάποτε γκισέ για πληρωμή λογαριασμών. Σήμερα η ΔΕΗ έχει πάνω από 100 καταστήματα «νέας γενιάς», που θυμίζουν περισσότερο κατάστημα εταιρείας κινητής παρά δημόσια υπηρεσία. Εκεί μπορείς να δεις έξυπνες συσκευές και λύσεις για το σπίτι, να ενεργοποιήσεις το internet σου, να κλείσεις ραντεβού από το κινητό για να μην περιμένεις. Σε πολλά από αυτά υπάρχει κάθε μέρα μια «ήσυχη ώρα», με χαμηλούς ήχους και φώτα, για νευροδιαφορετικούς ανθρώπους και τους συνοδούς τους. Η αγορά του Κωτσόβολου το 2024 πρόσθεσε σε αυτό το δίκτυο και την εμπειρία ενός έμπειρου λιανέμπορου συσκευών.
Από τον λιγνίτη στον ήλιο και τον αέρα
Η ΔΕΗ χτίστηκε πάνω στον λιγνίτη. Για δεκαετίες ήταν ταυτισμένη με τα φουγάρα της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Σε λίγα χρόνια αυτό άλλαξε. Οι λιγνιτικές μονάδες έκλεισαν η μία μετά την άλλη. Τον Μάιο του 2026 έσβησαν τα τελευταία φουγάρα του Αγίου Δημητρίου, και ο λιγνίτης βρίσκεται πια στο τέλος της διαδρομής του. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της ισχύος της ΔΕΗ προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Για μια εταιρεία με την ιστορία της ΔΕΗ, αυτή δεν ήταν απλώς αλλαγή καυσίμου. Ήταν αλλαγή ταυτότητας.
Από την Ελλάδα στο εξωτερικό
Η παλιά ΔΕΗ ήταν μια ελληνική υπόθεση. Η νέα ΔΕΗ είναι περιφερειακός όμιλος. Το 2023 αγόρασε τις δραστηριότητες της Enel στη Ρουμανία. Ακολούθησαν Βουλγαρία, Κροατία και Ιταλία, ενώ έρχονται Ουγγαρία και Πολωνία. Μετά από μια δεκαετία κρίσης, όπου οι ελληνικές εταιρείες πουλούσαν ό,τι είχαν στο εξωτερικό για να επιβιώσουν, η ΔΕΗ ήταν από τις πρώτες μεγάλες ελληνικές εταιρείες που ξαναβγήκαν να αγοράσουν στα Βαλκάνια. Στο εξωτερικό εμφανίζεται πλέον με το όνομα PPC.
Εικόνα και αξία μάρκας
Τον Οκτώβριο του 2020 η ΔΕΗ άλλαξε λογότυπο, με σύνθημα «Ένα με το μέλλον». Ο κεραυνός που έκοβε τον κύκλο στα δύο αντικαταστάθηκε από εναλλαγή χρωμάτων. Το λογότυπο όμως ήταν η εύκολη αλλαγή. Η δύσκολη ήταν ο τόνος. Η ΔΕΗ έπαψε να μιλά σαν οργανισμός και άρχισε να μιλά σαν brand, με προϊόντα, προσφορές, ψηφιακή παρουσία και φωνή στους διεθνείς χώρους όπου συζητιέται το μέλλον της ενέργειας. Ο Στάσσης είναι σήμερα αντιπρόεδρος της Eurelectric, της ένωσης των ευρωπαϊκών εταιρειών ηλεκτρισμού. Το αποτέλεσμα φάνηκε και στην αναγνώριση από την ίδια την αγορά.
Στήριξη κοινωνίας και οικονομίας
Η πιο ουσιαστική προσφορά της ΔΕΗ στο νοικοκυριό φάνηκε το καλοκαίρι του 2026. Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι τιμές της ενέργειας στη χονδρική εκτινάχθηκαν. Τον Αύγουστο η ΔΕΗ κράτησε αμετάβλητο το βασικό της κυμαινόμενο τιμολόγιο και απορρόφησε ολόκληρη την αύξηση. Τον Σεπτέμβριο, ενώ η χονδρική ανέβαινε ξανά απότομα, η ΔΕΗ έκανε το αντίθετο από ό,τι θα περίμενε κανείς: μείωσε την τιμή του σταθερού τιμολογίου της. Ο Τύπος έγραψε ότι η κίνηση «αλλάζει το παιχνίδι στον ανταγωνισμό».
Αυτός είναι ο πραγματικός κοινωνικός ρόλος μιας εταιρείας που εξυπηρετεί τα περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά: να λειτουργεί σαν «αμορτισέρ» στις κρίσεις, και να αναγκάζει με τις τιμές της ολόκληρη την αγορά να ακολουθήσει.
Στην οικονομία, το αποτύπωμα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Πρώτα απ’ όλα, η ΔΕΗ έπαψε να είναι βάρος για τη χώρα. Το 2019 ο Τύπος τη χαρακτήριζε «συστημικό κίνδυνο». Σήμερα η συμμετοχή του Δημοσίου σε αυτήν αξίζει δισεκατομμύρια ευρώ, και από το 2024 η εταιρεία μοιράζει ξανά μέρισμα.
Δεύτερον, έφερε στη χώρα μερικούς από τους μεγαλύτερους επενδυτές του κόσμου. Στην τελευταία αύξηση κεφαλαίου συμμετείχαν κολοσσοί όπως η BlackRock, η Vanguard, το νορβηγικό κρατικό ταμείο και το επενδυτικό ταμείο του Κατάρ. Ήταν ψήφος εμπιστοσύνης όχι μόνο στη ΔΕΗ, αλλά και στην ίδια την ελληνική οικονομία.
Τρίτον, ξαναστήνει μια ολόκληρη περιοχή. Στη Δυτική Μακεδονία, εκεί που για δεκαετίες έκαιγε ο λιγνίτης, η ΔΕΗ χτίζει ανανεώσιμες πηγές και μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, και σχεδιάζει ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα δεδομένων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μια νέα οικονομία, στη θέση της παλιάς.
Τέταρτον, φέρνει ανταγωνισμό εκεί που έλειπε. Με τις οπτικές ίνες, η ΔΕΗ ανοίγει μια αγορά όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούσαν λίγοι.
Και τέλος, έγινε πρότυπο για το ίδιο το κράτος. Το 2024 η κυβέρνηση αποφάσισε να εφαρμόσει το λεγόμενο «μοντέλο ΔΕΗ» και σε άλλες δημόσιες επιχειρήσεις: στελέχη από τον ιδιωτικό τομέα, πιο ευέλικτες αμοιβές, λιγότερη γραφειοκρατία. Μια δημόσια εταιρεία που για χρόνια ήταν το παράδειγμα προς αποφυγή έγινε το παράδειγμα προς μίμηση.
Η ευνοϊκή συγκυρία
Χρειάζεται όμως και μια ειλικρινής παραδοχή. Η ΔΕΗ δεν τα κατάφερε μόνο επειδή είχε καλή διοίκηση. Βρέθηκε και στη σωστή εποχή. Και το έξυπνο ήταν ότι το κατάλαβε νωρίτερα από τους άλλους.
Ο λιγνίτης είχε πάψει να συμφέρει. Το κόστος των ρύπων τον είχε κάνει ζημιογόνο, οπότε το κλείσιμό του δεν ήταν μόνο περιβαλλοντική επιλογή. Ήταν και η πιο λογική οικονομική απόφαση. Αυτό που για άλλους θα ήταν πολιτικό βάρος, για τη ΔΕΗ έγινε ευκαιρία να απαλλαγεί από ένα κομμάτι που την τραβούσε προς τα κάτω.
Την ίδια ώρα, ο ήλιος και ο αέρας έγιναν η φθηνότερη πηγή ρεύματος. Όποιος είχε τη δύναμη να επενδύσει γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα, κέρδιζε. Και η ΔΕΗ είχε και το μέγεθος και τα κεφάλαια.
Η ζήτηση για ηλεκτρισμό άρχισε ξανά να ανεβαίνει. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, οι αντλίες θερμότητας και κυρίως η τεχνητή νοημοσύνη, με τα τεράστια κέντρα δεδομένων της, έκαναν το ρεύμα ξανά ένα από τα πιο περιζήτητα αγαθά του κόσμου. Μια εταιρεία που μέχρι χθες έμοιαζε με παρελθόν βρέθηκε ξαφνικά στο κέντρο του μέλλοντος.
Το κλίμα για την Ελλάδα άλλαξε κι αυτό. Μετά από μια δεκαετία κρίσης, οι ξένοι επενδυτές επέστρεψαν, αναζητώντας μεγάλους ελληνικούς ομίλους με ανάπτυξη και διεθνή προοπτική. Το Χρηματιστήριο Αθηνών βρέθηκε ανάμεσα στα πιο κερδοφόρα του κόσμου, και οι μεγάλοι διεθνείς οίκοι άρχισαν να προτείνουν ξανά ελληνικές μετοχές. Η ΔΕΗ ήταν εκεί, έτοιμη να υποδεχθεί αυτά τα κεφάλαια.
Και τέλος, η πολιτική στήριξη. Η κυβέρνηση κατάργησε από την πρώτη χρονιά τις δημοπρασίες που ανάγκαζαν τη ΔΕΗ να πουλά ρεύμα κάτω από το κόστος. Πέρασε τον νόμο που της επέτρεψε να φέρει στελέχη από την αγορά, και στήριξε δημόσια τη μεταμόρφωση σε κάθε βήμα. Χωρίς αυτά, ακόμη και η καλύτερη ομάδα θα είχε δεμένα τα χέρια.
Η ομάδα διάβασε σωστά την εποχή. Αλλά και η εποχή βοήθησε την ομάδα.
Οι προκλήσεις που έρχονται
Η επιτυχία των προηγούμενων χρόνων ανεβάζει και το επίπεδο των απαιτήσεων. Η ΔΕΗ του 2026 δεν κρίνεται πια ως εταιρεία που σώθηκε, αλλά ως όμιλος που πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να συνεχίσει να μεγαλώνει.
Η πρώτη πρόκληση είναι η εκτέλεση. Η ΔΕΗ έχει μπροστά της ένα τεράστιο επενδυτικό πρόγραμμα έως το 2030, σε ανανεώσιμες πηγές, δίκτυα, τηλεπικοινωνίες και κέντρα δεδομένων, με σχεδόν τις μισές επενδύσεις εκτός Ελλάδας. Τα σχέδια πρέπει να γίνουν έργα, στην ώρα τους, σε χώρες με διαφορετικούς κανόνες και διαφορετικές αγορές.
Η δεύτερη είναι ο ανταγωνισμός. Στο ρεύμα, οι μεγάλοι αντίπαλοι έχουν δηλώσει ανοιχτά ότι θέλουν να της πάρουν μερίδιο, και οι καταναλωτές αλλάζουν πια πάροχο πιο εύκολα από ποτέ. Στις οπτικές ίνες, η αγορά μπαίνει σε φάση έντονου ανταγωνισμού, με πολλούς παίκτες να επενδύουν ταυτόχρονα και τον κίνδυνο ενός πολέμου τιμών να είναι ορατός. Εκεί η ΔΕΗ δεν είναι ο κυρίαρχος. Είναι ο νεοφερμένος που πρέπει να κερδίσει κάθε πελάτη.
Η τρίτη είναι η αστάθεια του κόσμου. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έδειξε πόσο γρήγορα μπορούν να ανέβουν οι τιμές της ενέργειας. Την ίδια ώρα, το χρήμα ακριβαίνει ξανά διεθνώς, κάτι που κάνει πιο δύσκολες τις μεγάλες επενδύσεις. Η ΔΕΗ πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί ως «αμορτισέρ» για τα νοικοκυριά, χωρίς να θυσιάσει την ανάπτυξή της.
Η τέταρτη είναι το μεγάλο στοίχημα της τεχνολογίας. Το κέντρο δεδομένων στη Δυτική Μακεδονία μπορεί να αλλάξει την περιοχή και να βάλει τη ΔΕΗ στον χάρτη της τεχνητής νοημοσύνης. Όμως εξαρτάται από συμφωνίες με τους μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους του κόσμου, σε μια αγορά όπου όλοι διεκδικούν τα ίδια έργα.
Και η πέμπτη, ίσως η πιο δύσκολη, είναι να μείνει η ΔΕΗ “πεινασμένη”. Όταν μια εταιρεία είναι στο χείλος του γκρεμού, η αλλαγή είναι αναγκαστική. Όταν όμως έχει γίνει περιζήτητος όμιλος, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο εφησυχασμός. Το πραγματικό τεστ είναι αν μπορεί να κρατήσει την ταχύτητα και την ορμή ενός νεοφερμένου, ενώ έχει γίνει κολοσσός.
Οι εταιρείες κινητής χρειάστηκαν μια επανάσταση στην τεχνολογία για να αλλάξουν τη σχέση μας με το τηλέφωνο. Είχαν το προϊόν με το μέρος τους. Η ΔΕΗ δεν είχε τίποτα τέτοιο. Είχε ένα προϊόν αόρατο, ίδιο εδώ και δεκαετίες, και μια φήμη που δούλευε εναντίον της. Κι όμως, μέσα σε επτά χρόνια, έκανε το ρεύμα να μοιάζει καινούργιο χωρίς να αλλάξει ούτε μια κιλοβατώρα.
Δεν το πέτυχε με ένα λογότυπο, ούτε με μια καμπάνια. Το πέτυχε αλλάζοντας τον τρόπο που σκέφτεται: ποιον ακούει, τι μετρά, πώς αποφασίζει, τι θεωρεί επιτυχία. Μια εταιρεία που για δεκαετίες ρωτούσε «πόσο ρεύμα παράγουμε;» άρχισε να ρωτά «τι χρειάζεται ο άνθρωπος στην άλλη άκρη του καλωδίου;». Αυτή η μία ερώτηση άλλαξε όλα τα υπόλοιπα.
Αυτό είναι το μάθημα για κάθε ελληνική επιχείρηση που πιστεύει ότι το προϊόν της είναι «βαρετό», ότι η αγορά της δεν αλλάζει ή ότι το παρελθόν της είναι βαρίδι που δεν ξεπερνιέται. Αν μπόρεσε να αλλάξει η ΔΕΗ, με το πιο αόρατο προϊόν και την πιο βαριά κληρονομιά, τότε καμία εταιρεία δεν έχει δικαιολογία. Η μεγάλη καινοτομία της ΔΕΗ δεν ήταν τεχνολογική. Ήταν ανθρώπινη. Το ρεύμα έμεινε ίδιο. Η ΔΕΗ άλλαξε.
GOOD TO KNOW
Υπάρχει μια ιδιαίτερη ιστορία πίσω από την πρώτη μεγάλη αγορά της ΔΕΗ στο εξωτερικό. Οι δραστηριότητες της Enel στη Ρουμανία, που η ΔΕΗ αγόρασε το 2023, ήταν η εταιρεία που διοικούσε ο Στάσσης πριν έρθει στην Αθήνα. Ο άνθρωπος που κλήθηκε να σώσει τη ΔΕΗ κατέληξε, λίγα χρόνια αργότερα, να αγοράσει μέσω αυτής την παλιά του εταιρεία. Με εκείνη την κίνηση, ο όμιλος έφτασε σχεδόν τα 9 εκατομμύρια πελάτες.
