THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η Peugeot ξεκίνησε το 1810 από τον χάλυβα, πολύ πριν γίνει αυτοκινητοβιομηχανία: εργαλεία, πριονολάμες, ελατήρια, μπανέλες για ομπρέλες και αργότερα μύλοι καφέ και πιπεριού ήταν τα προϊόντα που έχτισαν το όνομα.
Το λιοντάρι της Peugeot γεννήθηκε πάνω στις χαλύβδινες λάμες ως σύμβολο αντοχής και ακρίβειας, ενώ το 1889 ήρθε το πρώτο όχημα με το όνομα Peugeot και έως το 1913 η εταιρεία είχε γίνει ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στη Γαλλία.
Σήμερα η αντίθεση είναι εντυπωσιακή: η μάρκα αυτοκινήτων Peugeot αποτελεί μέρος της Stellantis, όπου η οικογένεια κρατά μειοψηφικό ποσοστό, ενώ στους μύλους πιπεριού η οικογένεια έχει ξαναπάρει τον έλεγχο της δραστηριότητας από την οποία ξεκίνησε η ιστορία της.
Το 1810 δύο αδέλφια, ο Ζαν Φρεντερίκ και ο Ζαν Πιερ Πεζό, μετέτρεψαν τον οικογενειακό υδρόμυλο στην γαλλική περιοχή της Φρανς Κοντέ, σε χαλυβουργείο. Η επιχείρηση ιδρύθηκε με την επωνυμία Peugeot Frères, μαζί με έναν συνέταιρο της οικογένειας, και το προϊόν που την έκανε αρχικά γνωστή δεν είχε καμία σχέση με τετράτροχα.
Η επιχείρηση δούλευε τον χάλυβα σε κάθε του μορφή. Έβγαζε εργαλεία, ελατήρια, μπανέλες για ομπρέλες, ατσάλινους σκελετούς για κρινολίνα και κορσέδες, εξαρτήματα ρολογιών. Οι πριονολάμες της άντεχαν περισσότερο από τις άλλες, χάρη στα δόντια που κόβονταν ένα ένα και ενισχύονταν με θερμική επεξεργασία. Αυτή η ποιότητα την έκανε γνωστή από τα πρώτα χρόνια.
Το λιοντάρι
Το σήμα του λιονταριού γεννήθηκε ακριβώς εκεί, πάνω στις λάμες, γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα. Λειτουργούσε ως εγγύηση ποιότητας και συμπύκνωνε τρεις υποσχέσεις: ανθεκτικά δόντια, εύκαμπτη λάμα, κοπή ακριβείας. Κατατέθηκε επίσημα ως εμπορικό σήμα το 1858 και έκτοτε δεν εγκατέλειψε ποτέ το όνομα.
Γύρω στο 1840 η γκάμα επεκτάθηκε στην κουζίνα με τους μύλους καφέ και το 1874 ήρθε το προϊόν που άντεξε περισσότερο από κάθε άλλο, ο μύλος πιπεριού Modèle Z. Μέχρι τότε το πιπέρι τριβόταν σε μύλους καφέ ή σε γουδί. Ο μηχανισμός της Peugeot έφερε για πρώτη φορά φρέσκο τρίψιμο πιπεριού απευθείας στο τραπέζι. Τα ενισχυμένα ατσάλινα δόντια του εξακολουθούν να τρίβουν πιπέρι 150 χρόνια αργότερα, σε τραπέζια εστιατορίων σε όλο τον κόσμο.
Η στροφή στο αυτοκίνητο
Ο δρόμος προς το αυτοκίνητο πέρασε, κατά ένα περίεργο τρόπο, μέσα από τη γυναικεία μόδα και τα ποδήλατα. Οι ίδιες λεπτές ατσάλινες βέργες που κρατούσαν όρθια τα κρινολίνα της εποχής βρήκαν νέα χρήση στις συρμάτινες ζάντες, και από εκεί ήταν μικρό το βήμα ως το ποδήλατο. Τη στροφή την έκανε ο Αρμάν Πεζό, εγγονός του ιδρυτή Ζαν Πιερ και εκπρόσωπος της τρίτης γενιάς. Το 1882 παρουσίασε το «Le Grand Bi», ένα ποδήλατο με τεράστιο μπροστινό τροχό, και μέσα σε λίγα χρόνια είχε στήσει μια ολόκληρη γκάμα ποδηλάτων που πουλούσε σε όλη τη Γαλλία.
Το 1889 έφτιαξε το πρώτο όχημα με το όνομα Peugeot, ένα ατμοκίνητο τρίκυκλο, μαζί με τον μηχανικό Λεόν Σερπολέ και το παρουσίασε στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Ο ατμός όμως τον άφησε γρήγορα ανικανοποίητο. Έναν χρόνο αργότερα, και έπειτα από τη γνωριμία του με τον Γκότλιμπ Νταΐμλερ, στράφηκε στη βενζίνη και σε έναν τετράτροχο κινητήρα αδειοδοτημένης τεχνολογίας Daimler.
Η υπόλοιπη οικογένεια παρακολουθούσε με δυσπιστία. Το αυτοκίνητο έμοιαζε ακριβό καπρίτσιο μπροστά στη σιγουριά του χάλυβα και των ποδηλάτων, και οι διαφωνίες για το κόστος κορυφώθηκαν. Ο Αρμάν επέλεξε να προχωρήσει μόνος, ιδρύοντας το 1896 ξεχωριστή εταιρεία, τη Société desAutomobiles Peugeot. Το στοίχημα δικαιώθηκε γρήγορα: έως το 1913 η Peugeot ήταν ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στη Γαλλία.
Από την PSA στη Stellantis
Με τα χρόνια, το αυτοκίνητο επισκίασε κάθε άλλη δραστηριότητα και έγινε η ταυτότητα του ονόματος. Το 1976 η Peugeot απορρόφησε τη Citroën και γέννησε τον όμιλο PSA. Το 2017 ο όμιλος έκανε το μεγάλο του άλμα στην Ευρώπη, εξαγοράζοντας την Opel και τη βρετανική Vauxhall από την αμερικανική General Motors έναντι 2,2 δισ. ευρώ.
Το τελευταίο και πιο φιλόδοξο βήμα ήρθε τον Ιανουάριο του 2021. Ο όμιλος PSA συγχωνεύτηκε με τη Fiat Chrysler Automobiles και σχημάτισε τη Stellantis, έναν κολοσσό 14 μαρκών με έδρα το Άμστερνταμ και θέση ανάμεσα στους μεγαλύτερους κατασκευαστές αυτοκινήτων παγκοσμίως. Μέσα σε αυτό το σχήμα, η Peugeot έγινε μία μάρκα ανάμεσα σε πολλές.
Το κόστος του ηλεκτρικού στοιχήματος
Μέσα στη Stellantis, η Peugeot έπαψε να δημοσιεύει αυτόνομα αποτελέσματα, και η τύχη της δέθηκε με εκείνη του ομίλου. Το 2025 ο όμιλος πλήρωσε ακριβά μια λανθασμένη πρόβλεψη.
Η ηγεσία είχε ποντάρει ότι η αγορά θα στρεφόταν στο ηλεκτρικό αυτοκίνητο ταχύτερα από ό,τι τελικά συνέβη. Όταν η ζήτηση δεν ακολούθησε, ο όμιλος αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τη στρατηγική του και να εγγράψει έκτακτες χρεώσεις 25,4 δισ. ευρώ.
Το αποτέλεσμα ήταν καθαρές ζημιές 22,3 δισ. ευρώ, έναντι κερδών 5,5 δισ. ευρώ το 2024, με τα έσοδα να υποχωρούν κατά 2% στα 153,5 δισ. Ήταν η πρώτη ετήσια ζημιά από τη συγχώνευση του 2021.
Το βάρος της ανάκαμψης έπεσε στον νέο διευθύνοντα σύμβουλο Αντόνιο Φιλόζα που ανέλαβε τη θέση από τον Ιούνιο του 2025. Τα πρώτα σημάδια αναστροφής φάνηκαν γρήγορα. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 ο όμιλος επέστρεψε σε καθαρά κέρδη 670 εκατ. ευρώ, με τα έσοδα να ενισχύονται κατά 10% στα 81,6 δισ. ευρώ.
Στη μάρκα Peugeot, ο επικεφαλής Αλέν Φαβέ έχει βάλει στόχο να ανεβάσει τις πωλήσεις από τα 1,1 σε 1,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα έως το 2030.
Η επιστροφή των μύλων στην οικογένεια
Ενώ ο έλεγχος του αυτοκινήτου διασκορπιζόταν σε μετόχους από όλο τον κόσμο, οι μύλοι πιπεριού ακολούθησαν την ακριβώς αντίστροφη πορεία. Οι δραστηριότητες επιτραπέζιου εξοπλισμού ανήκουν σήμερα στην Peugeot Saveurs, με πλειοψηφικό μέτοχο την ίδια την οικογένεια, μέσω της εταιρείας συμμετοχών Établissements Peugeot Frères.
Η δέσμευση στο μικρό αυτό προϊόν ήταν πάντα βαθιά, σχεδόν ζήτημα τιμής. Τη δεκαετία του 1930, σε επίσημο δείπνο στις ΗΠΑ, ο Ζαν Πιερ Πεζό άκουσε κάποιον να σχολιάζει ότι όλα στην αίθουσα ήταν αμερικανικά. Χωρίς να πει λέξη, σήκωσε τον μύλο πιπεριού του τραπεζιού, τον γύρισε ανάποδα και έδειξε χαραγμένο το λιοντάρι.
Στην πορεία η οικογένεια είχε πουλήσει μερίδια της επιχείρησης, όμως το 2014 την επαναγόρασε για να μη χαθεί το όνομα από τον κλάδο. Οι μύλοι κατασκευάζονται ακόμη στη Φρανς Κοντέ, με κρατική πιστοποίηση ζωντανής βιομηχανικής κληρονομιάς, ενώ οι ετήσιες πωλήσεις έχουν πλέον ξεπεράσει τα 2 εκατ. κομμάτια.
Η θέση της οικογένειας στη Stellantis
Στην αυτοκινητοβιομηχανία, αντίθετα, η οικογένεια Πεζό κρατά πλέον θέση μειοψηφίας. Μέσω της επενδυτικής της εταιρείας ελέγχει περίπου το 7,7% της Stellantis, αρκετά πίσω από το 15,5% της Exor της οικογένειας Ανιέλι, που διαθέτει και δύο έδρες στο διοικητικό συμβούλιο έναντι μίας των Πεζό. Μια ρήτρα που συνόδευσε τη συγχώνευση του 2021 εμποδίζει την οικογένεια να αυξήσει το ποσοστό της πριν από το 2028.
Η αντίθεση συνοψίζει δύο αιώνες. Στη βιομηχανία των μύλων -μικρή αλλά κερδοφόρα- το λιοντάρι ανήκει εξ ολοκλήρου στην οικογένεια. Στη Stellantis, τον κολοσσό όπου ανήκει πια η μάρκα Peugeot, η οικογένεια είναι δεύτερος μέτοχος, με μία έδρα και δεμένα χέρια ως το 2028. Έτσι, ο μόνος χώρος όπου η οικογένεια παραμένει απόλυτος κύριος είναι η μικρή δραστηριότητα από την οποία ξεκίνησαν όλα.
GOOD TO KNOW
Ο μηχανισμός των μύλων πιπεριού Peugeot είναι τόσο χαρακτηριστικός ώστε η εταιρεία δίνει εγγύηση εφ’ όρου ζωής στον μηχανισμό άλεσης. Τα ατσάλινα δόντια του έχουν σχεδιαστεί ώστε να κόβουν και να αλέθουν τους κόκκους πιπεριού, όχι απλώς να τους συνθλίβουν, και η βασική αρχή του μηχανισμού παραμένει ουσιαστικά η ίδια εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
