THE BULLET POINT "PREVIEW"
Το Ελληνικό έχει επιβεβαιώσει τη ζήτηση, όχι ακόμη την τελική επιτυχία. Οι σωρευτικές εισπράξεις έχουν ξεπεράσει τα 1,7 δισ. ευρώ, αλλά η πλήρης αξιολόγηση θα εξαρτηθεί από τις παραδόσεις, το τελικό κόστος και την απόδοση του ολοκληρωμένου project.
Το αποτύπωμα ξεπερνά τα κτίρια. Η κοινωνική και αστική αξία θα κριθεί από την πρόσβαση στους νέους χώρους, την επίδραση στους όμορους δήμους και στις γειτονικές αγορές, αλλά και από την τεχνογνωσία που θα παραμείνει στις ελληνικές επιχειρήσεις και στους εργαζομένους.
Η επιτυχία και η αποτυχία δεν θα περιοριστούν στη LAMDA Development. Λόγω της κλίμακας και του συμβολισμού του, το Ελληνικό έχει εξελιχθεί σε οικονομικό, αστικό και εν μέρει εθνικό στοίχημα. Το αποτέλεσμα θα επηρεάσει αγοραστές, εργαζομένους, επιχειρήσεις, τοπικές αγορές, πολίτες και την επενδυτική αξιοπιστία της χώρας
Για το Ελληνικό έχει γραφτεί πολύ υλικό, συχνά με τις ίδιες εικόνες: πύργοι, παραλιακές κατοικίες, εμπορικοί προορισμοί και εντυπωσιακά renders μιας νέας «Ριβιέρας της Αθήνας». Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι πλέον πώς υπόσχεται να μοιάζει το έργο όταν ολοκληρωθεί. Είναι ποιοι έχουν ήδη αρχίσει να κερδίζουν από αυτό, ποιοι αναλαμβάνουν το ρίσκο και πόση από την αξία που δημιουργείται μέσα στην ανάπτυξη θα διαχυθεί τελικά έξω από τα όριά της.
Οι προπωλήσεις έχουν επιβεβαιώσει ότι υπάρχει ζήτηση. Οι μεγάλες συμβάσεις δημιουργούν πολυετές αντικείμενο για την κατασκευαστική αγορά. Ένα από τα πρώτα μεγάλα παραδοτέα άνοιξε στο κοινό. Την ίδια στιγμή, η επιτάχυνση των υποδομών πιέζει τα αποτελέσματα και το πιο αναγνωρίσιμο κτίριο του έργου ακολουθεί αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα.
Τα mega-projects έχουν δύο ζωές: τη ζωή των μακετών, όπου όλα μοιάζουν λαμπερά και προβλέψιμα, και τη ζωή της εκτέλεσης, όπου κρίνονται το κόστος, οι ημερομηνίες, η ποιότητα και οι ισολογισμοί. Το Ελληνικό έχει πλέον περάσει στη δεύτερη. Και από εδώ και πέρα δεν αρκεί να ρωτάμε τι θα χτιστεί. Πρέπει να ρωτάμε για ποιον χτίζεται, ποιος θα μπορεί να το χρησιμοποιεί και ποιος θα επωμιστεί τις πιέσεις που δημιουργεί μια νέα πόλη μέσα στην πόλη.
Η LAMDA DEVELOPMENT ΚΕΡΔΙΣΕ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ. ΟΧΙ ΑΚΟΜΗ ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ
Το πρώτο μεγάλο στοίχημα για τη LAMDA Development ήταν εάν η αγορά θα αγόραζε κατοικίες πριν αυτές ολοκληρωθούν. Αυτό το στοίχημα έχει σε μεγάλο βαθμό κερδηθεί. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, τα ενοποιημένα έσοδα του ομίλου ανήλθαν σε 142,7 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 35%, ενώ το συνολικό ταμειακό υπόλοιπο διαμορφώθηκε στα 831 εκατ. ευρώ. Οι σωρευτικές εισπράξεις από πωλήσεις και μισθώσεις ακινήτων στο The Ellinikon είχαν ξεπεράσει τα 1,7 δισ. ευρώ έως τις 31 Μαΐου 2026, ενώ το 87% των 671 κατοικιών του Little Athens είχε πωληθεί ή δεσμευθεί.
Οι εισπράξεις αυτές αποδεικνύουν πραγματική εμπορική ζήτηση. Δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος της αγοράς ήταν διατεθειμένο να καταβάλει χρήματα για ένα προϊόν που, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί. Αυτό αποτελεί τεράστιο επίτευγμα για τη LAMDA Development, αλλά δεν πρέπει να συγχέεται ούτε με την ολοκληρωμένη κερδοφορία του έργου ούτε με την τελική επιτυχία της ανάπτυξης.
Στο ίδιο τρίμηνο, ο όμιλος εμφάνισε καθαρές ζημίες 17,7 εκατ. ευρώ, έναντι 11 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Το EBITDA του Ελληνικού πριν από αποτιμήσεις και άλλες προσαρμογές ήταν αρνητικό κατά 8,5 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικού αποτελέσματος 7,5 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Η διοίκηση συνδέει την πίεση στα αποτελέσματα με την αυξημένη δραστηριότητα στις υποδομές και τη μετάβαση από τον σχεδιασμό και τις πωλήσεις στην παράδοση. Πρόκειται για εύλογη εξήγηση. Η αγορά, όμως, θα κρίνει τελικά το αποτέλεσμα της εκτέλεσης και όχι την εξήγησή του.
Το πρώτο μέρος της εξίσωσης ήταν η δημιουργία ζήτησης. Το επόμενο είναι να μετατραπούν οι προπωλήσεις σε παραδόσεις, χωρίς οι τεχνικές δυσκολίες, οι μεταβολές στο κόστος και οι αναθεωρήσεις των χρονοδιαγραμμάτων να περιορίσουν την αξία που έχει ήδη δημιουργηθεί. Για τη LAMDA Development, επομένως, η ώρα της αλήθειας είναι τώρα, όταν αυτά που πουλήθηκαν πρέπει να παραδοθούν.
ΤΑ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ
Ο Riviera Tower, το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της ανάπτυξης, κατασκευάζεται από την κοινοπραξία Bouygues Bâtiment International και AKTOR. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε τον Μάρτιο του 2026 η διοίκηση της LAMDA Development, η κατασκευή των 50 ορόφων αναμενόταν να ολοκληρωθεί τον Μάιο του 2026, η ολοκλήρωση του πύργου τοποθετείται στον Μάιο του 2027 και οι πρώτες παραδόσεις κατοικιών στο καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς.
Η αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη αποτυχίας σε ένα κτίριο τέτοιας τεχνικής δυσκολίας. Δείχνει, όμως, ότι η μετάβαση από τη μακέτα στην παράδοση δεν είναι γραμμική. Και όσο προχωρούν οι πωλήσεις, οι ημερομηνίες αποκτούν μεγαλύτερο βάρος. Δεν αφορούν μόνο τον developer και τον κατασκευαστή. Αφορούν αγοραστές που έχουν ήδη καταβάλει χρήματα, retailers που οργανώνουν την παρουσία τους, επιχειρήσεις που τοποθετούν κεφάλαια και τοπικές αγορές που προετοιμάζονται για μια νέα οικονομική πραγματικότητα.
Το κριτήριο δεν είναι εάν θα υπάρξουν δυσκολίες. Σε ένα έργο τέτοιας κλίμακας είναι αναμενόμενες. Το πραγματικό κριτήριο είναι εάν οι αναθεωρήσεις θα παραμείνουν ελεγχόμενες ή θα αρχίσουν να επηρεάζουν το κόστος, την εμπιστοσύνη και την απόδοση της συνολικής επένδυσης. Από εδώ και πέρα, κάθε νέα ημερομηνία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματική δέσμευση και όχι ως λεπτομέρεια επικοινωνίας.
ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΠΕΡΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ
Το Ελληνικό αποτελεί ήδη ένα από τα σημαντικότερα ιδιωτικά προγράμματα έργων για την ελληνική κατασκευαστική αγορά. Οι μεγάλες συμβάσεις διοχετεύουν οικονομική δραστηριότητα σε κατασκευαστικούς ομίλους, διεθνείς τεχνικές εταιρείες, μελετητικά γραφεία, προμηθευτές και υπεργολάβους. Στο The Ellinikon Mall, για παράδειγμα, η ΤΕΡΝΑ έχει αναλάβει την κατασκευή του φέροντος οργανισμού.
Το όφελος για τον κατασκευαστικό κλάδο δεν περιορίζεται στον τζίρο και στο ανεκτέλεστο. Ένα έργο αυτής της κλίμακας λειτουργεί και ως σχολείο τεχνογνωσίας για την ελληνική αγορά. Η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών, μηχανικών, μελετητών, τεχνικών, προμηθευτών και υπεργολάβων σε σύνθετες κατασκευές δημιουργεί εμπειρία που δεν τελειώνει μαζί με το project. Δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αναπτύξουν διαδικασίες, δεξιότητες και συνεργασίες που μπορούν αργότερα να μεταφερθούν σε άλλα μεγάλα έργα, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
Η LAMDA Development αναφέρει ότι ο όμιλος απασχολεί 725 εργαζομένους και υποστηρίζει περισσότερες από 7.000 θέσεις εργασίας. Ο δεύτερος αριθμός αποτελεί εταιρικό δείκτη και δεν αποσαφηνίζει από μόνος του πόσες από αυτές τις θέσεις είναι άμεσες, μόνιμες ή αποκλειστικά συνδεδεμένες με το Ελληνικό. Η μακροχρόνια αξία, όμως, δεν θα κριθεί μόνο στον αριθμό των θέσεων. Θα κριθεί στη διάρκεια, στην ποιότητα και κυρίως στην τεχνογνωσία που θα παραμείνει στην ελληνική αγορά όταν οι άνθρωποι και οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν σήμερα στο Ελληνικό μεταφέρουν την εμπειρία τους στα επόμενα projects.
Και ίσως αυτό αποδειχθεί ένα από τα λιγότερο θεαματικά, αλλά περισσότερο διαρκή οφέλη του Ελληνικού: όχι μόνο τι θα χτιστεί, αλλά τι θα μάθει η ελληνική αγορά χτίζοντάς το. Γιατί τα κτίρια μένουν στον τόπο όπου κατασκευάζονται. Η τεχνογνωσία μπορεί να ταξιδέψει στο επόμενο έργο.
ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΧΕΙΡΟΠΙΑΣΤΟ ΟΦΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ
Η πρώτη φάση του The Ellinikon Sports Park άρχισε να ανοίγει σταδιακά στο κοινό από τις 20 Ιουλίου 2026, ενώ τα επίσημα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν στις 17 Σεπτεμβρίου, παρουσία του πρωθυπουργού και εκπροσώπων της κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της διοίκησης της LAMDA Development.
Το συγκρότημα αναπτύσσεται σε 287 στρέμματα, ενώ η επένδυση της πρώτης φάσης τοποθετείται μεταξύ 80 και 100 εκατ. ευρώ. Οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν ανοιχτό στίβο και χώρο ρίψεων με 1.070 θέσεις, γήπεδα ποδοσφαίρου, μπάσκετ και τένις, χώρους πρασίνου και αθλητικό ξενώνα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίασε η εταιρεία, το πάρκο αναμένεται να προσελκύσει περίπου 300.000 επισκέπτες έως το τέλος του 2026 και περίπου ένα εκατομμύριο μέσα στο 2027, ενώ οι περισσότερες, όχι όλες, από τις εγκαταστάσεις παρουσιάζονται ως ελεύθερα προσβάσιμες.
Η επιλογή ενός αθλητικού χώρου ως ενός από τα πρώτα μεγάλα παραδοτέα επιτρέπει στην ανάπτυξη να συστηθεί στην πόλη πριν ολοκληρωθούν τα περισσότερο προβεβλημένα οικιστικά και εμπορικά προϊόντα της. Δεν αρκεί, όμως, ένα αθλητικό πάρκο για να απαντηθεί το μεγαλύτερο κοινωνικό ερώτημα: θα είναι το Ελληνικό ένα πραγματικό κομμάτι της πόλης ή ένας ιδιωτικά οργανωμένος προορισμός που απλώς επιτρέπει την είσοδο στο κοινό;
Η απάντηση θα κριθεί στην καθημερινή λειτουργία. Στο ποιοι χώροι θα παραμένουν ουσιαστικά ελεύθερα προσβάσιμοι, ποιες υπηρεσίες θα απαιτούν πληρωμή, πόσο εύκολη θα είναι η πρόσβαση χωρίς αυτοκίνητο και εάν ένας πολίτης θα μπορεί να βρίσκεται εκεί χωρίς να χρειάζεται να καταναλώνει.
Το επίσημο σχέδιο προβλέπει μητροπολιτικό πάρκο δύο εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων, 600.000 τετραγωνικά μέτρα ανοικτού πρασίνου, δίκτυο 50 χιλιομέτρων για πεζούς και ποδηλάτες και ένα χιλιόμετρο νέας παραλίας ελεύθερης πρόσβασης. Πρόκειται για σχεδιαζόμενες υποδομές, η ουσιαστική αξία των οποίων θα μπορεί να αξιολογηθεί όταν ολοκληρωθούν και λειτουργήσουν.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο πράσινο θα κατασκευαστεί. Είναι πόσο δημόσια θα βιώνεται αυτό το πράσινο.
ΟΙ ΟΜΟΡΟΙ ΔΗΜΟΙ: ΟΦΕΛΗ ΧΩΡΙΣ ΑΚΟΜΗ ΚΑΘΑΡΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ
Για τους όμορους δήμους, το Ελληνικό μπορεί να δημιουργήσει απασχόληση, επισκεψιμότητα και εμπορική δραστηριότητα, αλλά και μεγαλύτερες ανάγκες σε κυκλοφορία, καθαριότητα, στάθμευση και δημόσιες υπηρεσίες. Το πραγματικό ισοζύγιο αυτών των επιδράσεων δεν μπορεί ακόμη να αποτιμηθεί. Και αυτό έχει σημασία, γιατί η επίδραση ενός mega-project αρχίζει ακριβώς εκεί όπου τελειώνουν τα όρια του οικοπέδου του.
Η επιτυχία της ανάπτυξης δεν μπορεί επομένως να αξιολογηθεί μόνο από όσα συμβαίνουν μέσα στο Ελληνικό. Θα κριθεί και από το πώς η αυξημένη οικονομική και ανθρώπινη δραστηριότητα θα επηρεάσει τις υποδομές, τις επιχειρήσεις και την καθημερινότητα των γειτονικών περιοχών. Ένα έργο μπορεί να είναι εξαιρετικά επιτυχημένο εντός των δικών του ορίων και την ίδια στιγμή να μεταφέρει μέρος του λειτουργικού του κόστους στον δημόσιο χώρο γύρω του. Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη της νέας πόλης να μη γίνει σε βάρος της λειτουργίας της ήδη υπάρχουσας.
ΤΟ ΝΕΟ RETAIL ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Ή ΝΑ ΑΝΑΚΑΤΑΝΕΙΜΕΙ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΖΙΡΟ
Η κλίμακα του νέου εμπορικού οικοσυστήματος είναι μεγάλη. Σύμφωνα με τον σημερινό σχεδιασμό της εταιρείας, το The Ellinikon Mall προβλέπεται να διαθέτει 100.000 τετραγωνικά μέτρα εμπορικής επιφάνειας και περισσότερα από 340 καταστήματα. Το Little Athens Retail σχεδιάζεται με περισσότερα από 80 καταστήματα και περίπου 10.000 τετραγωνικά μέτρα κύριας εμπορικής επιφάνειας, ενώ η Riviera Galleria προσθέτει έναν ακόμη εμπορικό προορισμό στο παραλιακό μέτωπο.
Αυτές οι αναπτύξεις δεν αποτελούν απλώς μια σειρά νέων καταστημάτων. Δημιουργούν έναν νέο πόλο κατανάλωσης, ικανό να αλλάξει τις εμπορικές ροές ολόκληρης της νότιας Αθήνας. Η νέα εμπορική επιφάνεια μπορεί να προσελκύσει πρόσθετη κατανάλωση μέσω νέων κατοίκων, επισκεπτών και τουρισμού. Μπορεί, όμως, και να ανακατανείμει μέρος του υφιστάμενου τζίρου.
Η πραγματική επίδραση θα φανεί στις πωλήσεις, στα επαγγελματικά ενοίκια και στις κενές εμπορικές στέγες των γειτονικών αγορών, όχι στον αριθμό των καταστημάτων που προβλέπουν σήμερα τα σχέδια. Για τις μεγάλες αλυσίδες, το Ελληνικό μπορεί να γίνει μια νέα ναυαρχίδα. Για τις μικρότερες τοπικές επιχειρήσεις, μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην περιοχή ή ισχυρότερο ανταγωνισμό για το ίδιο διαθέσιμο εισόδημα. Κανένα από τα δύο αποτελέσματα δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί δεδομένο.
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΗ
Η ανατίμηση των ακινήτων είναι θετική για τον ιδιοκτήτη που βλέπει την περιουσία του να αποκτά μεγαλύτερη αξία. Δεν είναι εξίσου θετική για τον ενοικιαστή, τον νέο εργαζόμενο, το νεαρό ζευγάρι ή τη μικρή επιχείρηση που θέλει να παραμείνει στην περιοχή.
Το Ελληνικό δημιουργεί νέα ζήτηση για τα νότια προάστια, αλλά ταυτόχρονα προσθέτει νέα προσφορά σύγχρονων κατοικιών. Το παλαιότερο οικιστικό απόθεμα μπορεί να ωφεληθεί από τη συνολική αναβάθμιση, αλλά θα πρέπει επίσης να ανταγωνιστεί ένα προϊόν διαφορετικών προδιαγραφών, ενεργειακής απόδοσης και πρόσβασης σε οργανωμένες υποδομές.
Δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή και μακροχρόνια δεδομένα πραγματικών συναλλαγών που να επιτρέπουν ασφαλές συμπέρασμα για την τελική επίδραση στις γύρω αγορές. Οι ζητούμενες τιμές αποτυπώνουν τις προσδοκίες των πωλητών και όχι απαραίτητα τις τιμές στις οποίες κλείνουν τα συμβόλαια.
Η ουσιαστική αναβάθμιση μιας περιοχής δεν μετριέται μόνο στην αξία των ακινήτων της. Μετριέται και στο αν παραμένει οικονομικά προσβάσιμη στους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε αυτήν.
Η επιτυχία του Ελληνικού θα κριθεί και από το αν η ανάπτυξη δημιουργεί μια περισσότερο λειτουργική πόλη ή ενισχύει τον διαχωρισμό ανάμεσα σε όσους μπορούν να αγοράσουν τη νέα Αθήνα και σε όσους απλώς θα εργάζονται σε αυτήν.
ΤΙ ΚΕΡΔΙΖΕΙ ΤΕΛΙΚΑ Η ΧΩΡΑ;
Υπάρχει και ένα όφελος που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε έναν ισολογισμό. Η κατασκευή μιας ανάπτυξης της κλίμακας του Ελληνικού στην Αθήνα παράγει ένα ισχυρό μήνυμα οικονομικής κανονικότητας και επενδυτικής φιλοδοξίας, τόσο προς το εξωτερικό όσο και προς το εσωτερικό της χώρας.
Όχι επειδή ένα μεγάλο real estate project αρκεί για να αλλάξει την εικόνα μιας οικονομίας. Αλλά επειδή η δυνατότητα μιας χώρας να προσελκύει κεφάλαια, διεθνείς εταιρείες και αγοραστές και, κυρίως, να μετατρέπει ένα σχέδιο τέτοιας κλίμακας σε πραγματικές κατασκευές αποτελεί από μόνη της στοιχείο αξιοπιστίας. Για μια χώρα που πέρασε πολλά χρόνια συζητώντας περισσότερο για επενδύσεις παρά βλέποντάς τες να υλοποιούνται, η ίδια η υλοποίηση έχει επικοινωνιακή και οικονομική αξία.
Το μήνυμα λειτουργεί και προς το εσωτερικό. Ένα project αυτής της κλίμακας δημιουργεί την αίσθηση ότι η Ελλάδα μπορεί να φιλοξενήσει μεγαλύτερα, πιο σύνθετα και πιο φιλόδοξα έργα από εκείνα που είχε συνηθίσει στο παρελθόν. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μεγάλο έργο είναι αυτομάτως και καλό έργο. Ούτε ότι το μέγεθος αποτελεί από μόνο του επιτυχία. Σημαίνει όμως ότι η ικανότητα υλοποίησης μεγάλων και σύνθετων projects αποτελεί και αυτή οικονομικό asset μιας χώρας.
Το πραγματικό εθνικό μέρισμα θα είναι ακόμη μεγαλύτερο εάν αυτή η εμπειρία αφήσει πίσω της τεχνογνωσία, επιχειρήσεις ικανότερες να διεκδικήσουν σύνθετα έργα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, θέσεις εργασίας με διάρκεια και υποδομές που βελτιώνουν την πόλη πέρα από τα όρια της ανάπτυξης.
Η εθνική επιτυχία του Ελληνικού δεν μπορεί, επομένως, να ταυτιστεί αποκλειστικά με την επιτυχία του developer, τις πωλήσεις των κατοικιών ή την άνοδο των τιμών των ακινήτων. Θα κριθεί από το πόσο από την αξία, την τεχνογνωσία και την αυτοπεποίθηση που δημιουργεί ένα project τέτοιας κλίμακας θα μείνει τελικά στη χώρα.
ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ ΓΙΑ ΝΑ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΗ LAMDA
Το Ελληνικό είναι πλέον πολύ μεγάλο για να αφορά μόνο τη LAMDA Development. Η επιτυχία του μπορεί να αφήσει πίσω της υποδομές, τεχνογνωσία, ισχυρότερες ελληνικές επιχειρήσεις, νέες οικονομικές δραστηριότητες και ένα σημαντικό μήνυμα προς το εξωτερικό ότι η χώρα μπορεί όχι μόνο να προσελκύει μεγάλες επενδύσεις, αλλά και να τις υλοποιεί.
Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, και μια σοβαρή αποτυχία θα είχε κόστος πολύ πέρα από τον ισολογισμό του developer. Θα επηρέαζε αγοραστές που έχουν ήδη δεσμεύσει κεφάλαια, επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει μέσα ή γύρω από το project, εργαζομένους και προμηθευτές που έχουν συνδέσει τη δραστηριότητά τους με αυτό, γειτονικές περιοχές που προσαρμόζονται σε μια νέα οικονομική και αστική πραγματικότητα και, τελικά, την αξιοπιστία της ίδιας της χώρας ως τόπου όπου μπορούν να υλοποιούνται σύνθετες επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.
Αυτός είναι και ο λόγος που το Ελληνικό πρέπει να κρίνεται αυστηρά, αλλά όχι άδικα. Η αυστηρότητα δεν είναι εχθρότητα προς την επένδυση. Είναι το φυσικό επακόλουθο της κλίμακας, των προσδοκιών και του συμβολισμού που η ίδια η ανάπτυξη έχει δημιουργήσει.
Γιατί όταν ένα έργο αποκτά τέτοια οικονομική, αστική και συμβολική βαρύτητα, η επιτυχία του δημιουργεί αξία για πολύ περισσότερους από τους μετόχους του. Και η αποτυχία του στέλνει τον λογαριασμό πολύ μακρύτερα από αυτούς.
Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ
Το Ελληνικό έχει αποδείξει ότι μπορεί να δημιουργήσει ζήτηση, να κινητοποιήσει την κατασκευαστική αγορά, να παράγει τεχνογνωσία και να αρχίσει να παραδίδει χώρους στο κοινό. Έχει επίσης δημιουργήσει ένα θετικό επενδυτικό μήνυμα προς το εξωτερικό και μια αίσθηση στο εσωτερικό της χώρας ότι έργα τέτοιας κλίμακας μπορούν να περάσουν από τα σχέδια στην κατασκευή.
Δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι το σύνολο της ανάπτυξης μπορεί να παραδοθεί εντός των αναθεωρημένων χρονοδιαγραμμάτων, ούτε ότι η οικονομική και κοινωνική αξία της θα διαχυθεί στην υπόλοιπη πόλη και στη χώρα. Οι ζημίες και το αρνητικό EBITDA της σημερινής φάσης δεν αποδεικνύουν υπέρβαση κόστους ή αστοχία εκτέλεσης. Δείχνουν, όμως, ότι η μετάβαση από τις πωλήσεις στην κατασκευή έχει πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα.
Το Ελληνικό δεν χρειάζεται πλέον άλλους ανθρώπους να πιστέψουν στο όραμά του. Οι πωλήσεις δείχνουν ότι αυτό το στάδιο το έχει περάσει. Χρειάζεται να αποδείξει ότι μπορεί να το εκτελέσει και ότι η επιτυχία του θα φτάσει πολύ μακρύτερα από όσους αγόρασαν, έχτισαν ή επένδυσαν μέσα σε αυτό.
Γιατί το Ελληνικό έχει γίνει πλέον πολύ μεγάλο για να πετύχει μόνο για τη LAMDA και πολύ μεγάλο για να αποτύχει μόνο για τη LAMDA.
Λιγότερες μακέτες, περισσότερες παραδόσεις. Λιγότεροι υπερθετικοί, περισσότερα χρονοδιαγράμματα. Λιγότερες υποσχέσεις διάχυσης, περισσότερα μετρήσιμα αποτελέσματα. Γιατί δεν μιλούν πια τα renders.
Μιλούν το μπετόν, οι ημερομηνίες, οι λογαριασμοί και η ζωή γύρω από το έργο.

GOOD TO KNOW
Το επίσημο σχέδιο του The Ellinikon προβλέπει μητροπολιτικό πάρκο δύο εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων, 600.000 τετραγωνικά μέτρα ανοικτού πρασίνου, δίκτυο 50 χιλιομέτρων για πεζούς και ποδηλάτες και ένα χιλιόμετρο νέας παραλίας ελεύθερης πρόσβασης. Πρόκειται για προβλέψεις του developer, η πραγματική αξία των οποίων θα κριθεί όταν οι χώροι ολοκληρωθούν και λειτουργήσουν. Η μεγάλη πρόκληση δεν είναι μόνο να κατασκευαστούν. Είναι να παραμείνουν προσβάσιμοι, συνδεδεμένοι με την υπόλοιπη πόλη και λειτουργικοί για ανθρώπους διαφορετικών εισοδημάτων, ηλικιών και αναγκών. Γιατί δημόσιος χαρακτήρας δεν σημαίνει απλώς ότι μια πύλη είναι ανοιχτή. Σημαίνει ότι ο πολίτης μπορεί να βρίσκεται εκεί χωρίς να αισθάνεται επισκέπτης σε έναν χώρο που σχεδιάστηκε για κάποιον άλλο.