THE BULLET POINT "PREVIEW"
Ένα PPA δεν εγγυάται το φθηνότερο ρεύμα. Προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για την τιμή ή τον τρόπο με τον οποίο αυτή θα υπολογίζεται.
Ο προμηθευτής ενέργειας εξασφαλίζει έναν μακροχρόνιο πελάτη και αποκτά ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση για την κατασκευή του έργου.
Ο αγοραστής προστατεύεται από μια μεγάλη άνοδο των τιμών, αλλά κινδυνεύει να πληρώνει ακριβότερα αν η αγορά υποχωρήσει ή αν μειωθούν οι ενεργειακές ανάγκες του.
Σε ένα περιβάλλον έντονων διακυμάνσεων στις αγορές ενέργειας, πώς μπορεί μια επιχείρηση να συμφωνεί από σήμερα την τιμή με την οποία θα αγοράζει ρεύμα για πολλά χρόνια; Και γιατί να αναλαμβάνει μια τόσο μακροχρόνια δέσμευση, όταν κανείς δεν γνωρίζει αν οι τιμές θα κινηθούν ανοδικά ή καθοδικά στον βραχυχρόνιο ή μακροχρόνιο ορίζοντα;
Αυτό το σύνθετο επιχειρηματικό στοίχημα βρίσκεται πίσω από συμφωνίες όπως αυτή της METLEN με την Coca-Cola Τρία Έψιλον. Η βιομηχανία θα αγοράζει για δέκα χρόνια ολόκληρη την παραγωγή φωτοβολταϊκού 12 MW στη Μαγνησία, περίπου 16,5 GWh ετησίως. Τέτοιες συμφωνίες, γνωστές ως PPA, χρησιμοποιούνται ήδη από επιχειρήσεις και κλάδους με μεγάλη κατανάλωση ρεύματος και αναμένεται να επεκταθούν σε μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας.
Τι είναι, με απλά λόγια, ένα PPA
Το PPA είναι μια μακροχρόνια συμφωνία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ένας παραγωγός και ένας μεγάλος καταναλωτής συμφωνούν τη διάρκεια, την ποσότητα και μια τιμή που μπορεί να είναι σταθερή ή να ακολουθεί έναν προκαθορισμένο κανόνα. Το ρεύμα εξακολουθεί να φτάνει στην επιχείρηση μέσω του ηλεκτρικού δικτύου. Αλλάζει όμως η οικονομική σχέση. Η κατανάλωση συνδέεται για χρόνια με την παραγωγή ενός συγκεκριμένου έργου, είτε ολόκληρη είτε σε κάποιο ποσοστό.
Αυτό διαφέρει από μια συνηθισμένη σύμβαση προμήθειας, η οποία μπορεί να ανανεώνεται συχνά και να ακολουθεί στενότερα τις χρηματιστηριακές τιμές της αγοράς. Διαφέρει επίσης από την απλή δήλωση ότι μια εταιρεία ηλεκτροδοτείται με πράσινη ενέργεια. Με ένα PPA η εκάστοτε εταιρεία μπορεί να δείξει με ποιο συγκεκριμένο έργο ΑΠΕ συνδέεται συμβατικά η κατανάλωσή της και για πόσο διάστημα.
Πολλές φορές μια τέτοια συμφωνία είναι αναγκαία για να προχωρήσει ένα έργο ΑΠΕ. Για παράδειγμα, ένα φωτοβολταϊκό ή αιολικό πάρκο απαιτεί μεγάλο αρχικό κεφάλαιο. Αν ο επενδυτής παρουσιάσει στην τράπεζα έναν αξιόπιστο πελάτη που δεσμεύεται να αγοράζει την παραγωγή, για παράδειγμα για δέκα χρόνια, η χρηματοδότηση γίνεται αρκετά ευκολότερη. Ο παραγωγός αποκτά προβλεπόμενα έσοδα και η τράπεζα μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι το δάνειο θα εξυπηρετηθεί.
Τα ρίσκα και οι ωφέλειες από ένα μακροχρόνιο σχήμα
Για τον αγοραστή της ενέργειας, το βασικό και προφανές όφελος είναι ότι μπορεί να σχεδιάζει καλύτερα τα κόστη του. Μια ενεργοβόρα βιομηχανία δεν χρειάζεται μόνο μια χαμηλή τιμή σήμερα. Χρειάζεται να γνωρίζει με σχετική ασφάλεια πόσο θα της κοστίζει η παραγωγή τα επόμενα χρόνια, ώστε να τιμολογεί προϊόντα, να αποφασίζει επενδύσεις και να υπολογίζει την ανταγωνιστικότητά της.
Αυτή η προβλεψιμότητα, όμως, έχει το τίμημά της. Αν οι τιμές της αγοράς ανέβουν, η μακροχρόνια συμφωνία μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη. Αν υποχωρήσουν αισθητά, η επιχείρηση μπορεί να βρεθεί να αγοράζει ακριβότερα από τους ανταγωνιστές της. Επίσης, αν περιορίσει την παραγωγή της και χρειάζεται λιγότερο ρεύμα, μπορεί να έχει δεσμευτεί για περισσότερη ενέργεια απ’ όση καταναλώνει. Από την άλλη πλευρά, αν το πάρκο παράγει λιγότερο λόγω καιρού, βλάβης ή υποχρεωτικής διακοπής, πρέπει να είναι εξαρχής συμφωνημένο ποιος θα καλύπτει το κενό.
Το PPA, επομένως, δεν εξαφανίζει τον επιχειρηματικό κίνδυνο για καμία από τις πλευρές. Απλώς τον μοιράζει διαφορετικά ανάμεσα στον παραγωγό και στον πελάτη. Ο πρώτος θυσιάζει την πιθανότητα να πουλήσει ακριβότερα σε μια μελλοντική άνοδο της αγοράς. Ο δεύτερος παραιτείται από την πιθανότητα να αγοράσει φθηνότερα σε μια μεγάλη πτώση.
Από τις μεγάλες επιχειρήσεις στις αγροτικές παροχές
Η πρακτική έχει ήδη περάσει σε διαφορετικούς κλάδους. Πέρα από την Coca-Cola, υπάρχει το δεκαετές PPA της Enercoplan με τη METRO ΑΕΒΕ για νέο αιολικό 13,2 MW στο Δίστομο. Υπάρχουν επίσης συμφωνίες της ΔΕΗ με τη Viohalco και τον ΤΙΤΑΝ, της RWE–ΔΕΗ Ανανεώσιμες με τη Sofidel και της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με την ΕΥΑΘ. Τα παραδείγματα είναι πολλά.
Η ίδια λογική έχει ήδη περάσει και στην πρωτογενή παραγωγή. Στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ έχουν ενταχθεί την τελευταία διετία 177.954 αγροτικές παροχές, από τις οποίες 171.318 είναι επίσημα ενεργές. Δεν πρόκειται για ισάριθμους αγρότες ούτε για ξεχωριστό PPA κάθε παραγωγού. Πρόκειται για μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας που εκτείνονται έως τον Ιούλιο του 2034 και στηρίζονται σε συμφωνίες με έργα ανανεώσιμης ενέργειας.
Επιπλέον, ούτε εδώ «κλειδώνει» ολόκληρη η τιμή για όλη τη δεκαετία. Η σταθερή χρέωση καλύπτει το σύνολο της κατανάλωσης έως τον Μάρτιο του 2028. Στη συνέχεια καλύπτει το ένα τρίτο, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα ακολουθούν το τιμολόγιο που θα επιλέξει ο πελάτης.
Τα PPA αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο ενεργειακής και επιχειρηματικής στρατηγικής. Για την Coca-Cola και τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, η πολυετής δέσμευση δεν σημαίνει ότι εξασφάλισαν οπωσδήποτε και το φθηνότερο ρεύμα. Σημαίνει ότι προτίμησαν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, σαφή σύνδεση με παραγωγή από ΑΠΕ και διαφορετική κατανομή του κινδύνου από εκείνη που προσφέρει η καθημερινή αγορά ενέργειας.
GOOD TO KNOW
Το PPA δεν σημαίνει ότι το ρεύμα του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκού ή αιολικού φτάνει απευθείας στην επιχείρηση. Η ενέργεια περνά από το κοινό ηλεκτρικό δίκτυο και η σύνδεση με το έργο είναι συμβατική.
Η συμφωνημένη τιμή ενός PPA δεν «κλειδώνει» αναγκαστικά ολόκληρο τον λογαριασμό. Χρεώσεις δικτύου, φόροι και σημαντικό μέρος της κατανάλωσης μπορεί να παραμένουν εκτός της συμφωνίας.
