Ήξερες ότι η Microsoft είχε πει «όχι» στο βιντεοπαιχνίδι με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία, πριν το αγοράσει τελικά για 2,5 δισ. δολάρια

Ο παίκτης μπαίνει σε έναν κόσμο φτιαγμένο εξ ολοκλήρου από κύβους. Γρασίδι, πέτρα, νερό, δέντρα, όλα σχεδιασμένα με χοντρά pixel, χωρίς οδηγίες και χωρίς προορισμό. Ο χάρτης δημιουργείται αυτόματα. Με γυμνά χέρια κόβει ξύλα, φτιάχνει ένα εργαλείο, σκάβει και ψάχνει για μέταλλα και διαμάντια. Τη νύχτα βγαίνουν ζόμπι και σκελετοί, οπότε χρειάζεται καταφύγιο. Από εκεί και πέρα τα όρια τα βάζει ο ίδιος: άλλοι χτίζουν μια καλύβα, άλλοι αντίγραφα του Παρθενώνα.

Πρόκειται για το παιχνίδι που δημιούργησε το 2009 ένας 29χρονος προγραμματιστής στο διαμέρισμά του, με τον τίτλο «Cave Game». Πολύ σύντομα το όνομα έγινε «Minecraft», από τα αγγλικά mine (εξορύσσω) και craft (κατασκευάζω), δηλαδή ακριβώς ό,τι κάνει ο παίκτης.

Πέντε χρόνια μετά, η Microsoft πλήρωσε 2,5 δισ. δολάρια για εκείνο το παιχνίδι. Ο δημιουργός του ήταν ο Μάρκους Πέρσον.

Από τον Commodore 128 στη King

Ο Μάρκους Πέρσον μεγάλωσε στη Σουηδία. Όταν ήταν 7 χρονών, ο πατέρας του έφερε στο σπίτι έναν Commodore 128, τον αμερικανικό υπολογιστή που κυκλοφόρησε το 1985 ως διάδοχος του δημοφιλούς Commodore 64. Ο αριθμός στο όνομα αντιστοιχούσε στα 128 KB μνήμης, χωρητικότητα που σήμερα δεν αρκεί ούτε για μια φωτογραφία κινητού.

Έναν χρόνο αργότερα είχε ήδη φτιάξει το πρώτο του παιχνίδι. Το λύκειο δεν το τελείωσε ποτέ, και στα μέσα της δεκαετίας του 2000 προσλήφθηκε στη Midasplayer, τη μετέπειτα King, την εταιρεία που έγινε γνωστή για το Candy Crush. Εκεί ανέπτυξε δεκάδες μικρά παιχνίδια για browser. Η διοίκηση όμως δεν ενέκρινε τα προσωπικά του πρότζεκτ, και εκείνος προτίμησε να παραιτηθεί.

Ένα ξεχωριστό indie παιχνίδι

Μετά την King, ο Πέρσον έπιασε δουλειά ως προγραμματιστής στην jAlbum, μια σουηδική υπηρεσία αποθήκευσης φωτογραφιών, και τα βράδια έφτιαχνε το Minecraft. Έκανε κάτι ασυνήθιστο για την εποχή: άρχισε να το πουλά πριν το τελειώσει. Η πρώιμη, ημιτελής έκδοση κόστιζε 9,95 ευρώ και όποιος την αγόραζε θα έπαιρνε δωρεάν όλες τις μελλοντικές ενημερώσεις. Τα έσοδα ξεπέρασαν σύντομα τον μισθό του, και το 2010 παραιτήθηκε και ίδρυσε τη Mojang μαζί με τους πρώην συναδέλφους του Γιάκομπ Πορσέρκαι Καρλ Μάνε.

Τα νούμερα που ακολούθησαν ξεχώριζαν στη βιομηχανία. Το 2013 η Mojang είχε έσοδα 326 εκατ. δολαρίων και κέρδη περίπου 128 εκατ., με 40 εργαζόμενους σύμφωνα με το Forbes. Το παιχνίδι πουλούσε σε PC, κονσόλες και κινητά χωρίς διαφημιστικές καμπάνιες, με μοναδικό μοχλό την κοινότητα των παικτών και τα βίντεο στο YouTube.

Το tweet των 2,5 δισ. δολαρίων

Η επιτυχία είχε και κόστος για τον Πέρσον. Κάθε απόφασή του για το παιχνίδι προκαλούσε αντιδράσεις από εκατομμύρια παίκτες. Τον Ιούνιο του 2014 έγραψε στο Twitter: «Θέλει κανείς να αγοράσει το μερίδιό μου στη Mojang, για να προχωρήσω τη ζωή μου; Δεν είμαι φτιαγμένος για να δέχομαι μίσος επειδή προσπαθώ να κάνω το σωστό».

Σύμφωνα με το Forbes, λίγα λεπτά αργότερα ο διευθύνων σύμβουλος της Mojang, δέχτηκε τηλεφώνημα από στέλεχος της Microsoft που ρωτούσε αν ο Πέρσον μιλούσε σοβαρά. Ενδιαφέρον έδειξαν επίσης η Activision Blizzard και η Electronic Arts.

Για τη Microsoft ήταν η δεύτερη προσπάθεια. Ο Σάτια Ναντέλα, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας γράφει στο βιβλίο του «Hit Refresh» ότι ο Φιλ Σπένσερ, επικεφαλής των στούντιο παιχνιδιών της Microsoft και αργότερα της Xbox, είχε προτείνει την εξαγορά πριν ο ίδιος γίνει CEO, αλλά ο προϊστάμενός του δεν προχώρησε.

Ο Σπένσερ επέμεινε, και τον Σεπτέμβριο του 2014 η συμφωνία έκλεισε στα 2,5 δισ. δολάρια μετρητά, αποτελώντας την πρώτη μεγάλη εξαγορά της εποχής Ναντέλα. Το παιχνίδι είχε ήδη ξεπεράσει τα 54 εκατ. αντίτυπα σε όλες τις πλατφόρμες. Για τον Πέρσον, που κατείχε περίπου το 70% της Mojang, η πώληση ήταν έξοδος. Αποχώρησε μαζί με τους συνιδρυτές του χωρίς να αναλάβει ρόλο στη Microsoft.

Η κρίσιμη απόφαση

Η εξαγορά γέννησε από την πρώτη μέρα ένα ερώτημα. Ιδιοκτήτης του Minecraft ήταν πλέον μια εταιρεία με δική της κονσόλα, που θα μπορούσε να το κάνει αποκλειστικό για το Xbox και να στερήσει το δημοφιλέστερο παιχνίδι από τους ανταγωνιστές της. Η Microsoft επέλεξε το αντίθετο: δεσμεύτηκε ότι θα το κρατήσει σε PlayStation, iOS και Android και αργότερα το έφερε και στις κονσόλες της Nintendo.

Η απόφαση αυτή το μετέτρεψε σε πλατφόρμα. Γύρω από το παιχνίδι χτίστηκε ένα ολόκληρο οικοσύστημα: το Marketplace, όπου ανεξάρτητοι δημιουργοί πουλούν χάρτες και εμφανίσεις χαρακτήρων, οι συνδρομές Realms για ιδιωτικούς κόσμους όπου παίζουν παρέες φίλων, και το Minecraft Education, που σύμφωνα με τη Microsoft χρησιμοποιείται από περισσότερα από 40.000 σχολικά δίκτυα σε 140 χώρες.

Το Minecraft σήμερα

Το Minecraft έχει ξεπεράσει τα 350 εκατ. αντίτυπα και παραμένει το παιχνίδι με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, 17 χρόνια μετά την πρώτη του εκδοχή πουλά ακόμη 20 έως 25 εκατ. αντίτυπα τον χρόνο. Το 2025 η ταινία A Minecraft Movie έκοψε 957 εκατ. δολάρια εισιτήρια παγκοσμίως και η συνέχειά της, A Minecraft Movie Squared, έχει προγραμματιστεί να βγει στις αίθουσες τον Ιούλιο του 2027.

Η Microsoft δεν δημοσιεύει χωριστά τα έσοδα του Minecraft. Η σουηδική θυγατρική Mojang AB είχε στη χρήση που έληξε τον Ιούνιο του 2025 καθαρές πωλήσεις 4,16 δισ. κορωνών (περίπου 370 εκατ. ευρώ) και κέρδη προ φόρων 20 εκατ. ευρώ.

Ο δημιουργός μετά τα δισεκατομμύρια

Όσο το Minecraft μεγάλωνε στα χέρια της Microsoft, ο δημιουργός του – που έγινε δισεκατομμυριούχος στα 35 του – ακολουθούσε έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο. Λίγους μήνες μετά την πώληση, τον Δεκέμβριο του 2014, αγόρασε έπαυλη στο Μπέβερλι Χιλς έναντι 70 εκατ. δολαρίων, με προσφορά που ξεπέρασε εκείνη της Beyoncé και του Jay-Z. Τον Αύγουστο του 2015 έγραφε στο Twitter από την Ίμπιζα ότι, ανάμεσα σε φίλους και διάσημους, δεν είχε νιώσει ποτέ τόσο απομονωμένος.

Το 2019 η Microsoft αποστασιοποιήθηκε δημόσια από τον δημιουργό του Minecraft και τον απέκλεισε από τις εκδηλώσεις για τα 10 χρόνια του παιχνιδιού, λόγω αμφιλεγόμενων δημόσιων τοποθετήσεών του.

Από την πώληση δεν έχει κυκλοφορήσει κανένα νέο εμπορικό παιχνίδι, ενώ το Forbes εκτιμά σήμερα την περιουσία του σε 1,4 δισ. δολάρια.

Οι κινήσεις της Microsoft

Για τη Microsoft, το Minecraft ήταν μόνο η αρχή. Τα επόμενα χρόνια συνέχισε να αγοράζει εταιρείες που φτιάχνουν παιχνίδια, και το 2021 ολοκλήρωσε την εξαγορά της ZeniMax έναντι 7,5 δισ. δολαρίων. Είναι η εταιρεία πίσω από σειρές όπως το Fallout, το The Elder Scrolls και το Doom.

Δύο χρόνια αργότερα ήρθε η μεγαλύτερη εξαγορά στην ιστορία του gaming: η Activision Blizzard, έναντι 69 δισ. δολαρίων. Μαζί της η Microsoft απέκτησε το Call of Duty, το World of Warcraft και το Candy Crush, και έγινε η τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία παιχνιδιών στον κόσμο σε έσοδα, μετά την Tencent και τη Sony.

Το Candy Crush ανήκε στη King, τον παλιό εργοδότη του Πέρσον. Έτσι η Microsoft κατέχει σήμερα και την εταιρεία από την οποία παραιτήθηκε εκείνος και την εταιρεία που ίδρυσε στη συνέχεια.

Ο απολογισμός μιας συμφωνίας

Το πείραμα με τους κύβους και τα μεγάλα pixel αποδείχθηκε μία από τις πιο αποδοτικές εξαγορές της Microsoft. Ο δημιουργός του έμεινε με τα δισεκατομμύρια αλλά χωρίς νέο παιχνίδι, και η Microsoft με ένα brand που πουλά ακόμη εκατομμύρια αντίτυπα τον χρόνο.

Το ερώτημα για τα επόμενα χρόνια είναι αν η Microsoft θα καταφέρει να μετατρέψει το Minecraft σε ψυχαγωγική πλατφόρμα με διάρκεια, αντίστοιχη με ό,τι έκανε η Nintendo με το Mario.