Τριάντα ευρώ για να περάσει κανείς λίγες ώρες στη Βενετία, μόνο να φτάσει, να στριμωχτεί στη γέφυρα του Ριάλτο, να φωτογραφηθεί στην πλατεία του Αγίου Μάρκου και να φύγει το απόγευμα.
Η τιμή ακούγεται βαριά για μια βόλτα στην πόλη, αλλά αυτό ακριβώς επιδιώκει η δημοτική αρχή. Έπειτα από 3 χρόνια δοκιμών, σκέφτεται να ανεβάσει το ημερήσιο τέλος εισόδου τόσο ώστε κάποιοι επισκέπτες να διαλέξουν άλλη μέρα. Ο σύμβουλος προϋπολογισμού και φορολογίας Μικέλε Ζουΐν θεωρεί ότι τα σημερινά 5 έως 10 ευρώ είναι ποσό προσιτό σχεδόν σε όλους. Μιλώντας στην εφημερίδα Il Gazzettino, είπε ότι έτσι το μέτρο κινδυνεύει να χάσει την αποτρεπτική του δύναμη. Στη συζήτηση ακούστηκαν ακόμη και 50 ευρώ, αν και ο ίδιος ανέφερε ως πιθανό ανώτατο ποσό τα 30 ευρώ. Εξετάζεται επίσης η εφαρμογή του τέλους για μεγαλύτερο μέρος του έτους. Για το 2027, πάντως, χρειάζεται συζήτηση και συμφωνία με την ιταλική κυβέρνηση. Απόφαση για νέα τιμή ακόμη δεν υπάρχει.
Η Βενετία έγινε το 2024 η πρώτη πόλη στον κόσμο που έβαλε τέλος εισόδου σε επισκέπτες που έρχονται και φεύγουν την ίδια μέρα. Η χρέωση αφορά επιλεγμένες ημερομηνίες, εκείνες που αναμένονται οι μεγαλύτερες πιέσεις. Το 2026 ίσχυσε από τις 3 Απριλίου έως τις 26 Ιουλίου, σε συγκεκριμένες ημέρες και από τις 08.30 έως τις 16.00. Όποιος πλήρωνε εγκαίρως κατέβαλλε 5 ευρώ, ενώ η κράτηση τις τελευταίες 3 ημέρες κόστιζε 10 ευρώ. Τα παιδιά κάτω των 14 ετών εξαιρούνταν, όπως και αρκετές ακόμη κατηγορίες επισκεπτών. Οι τουρίστες που διανυκτερεύουν στην πόλη υπάγονται σε διαφορετικούς κανόνες. Ο τρόπος λειτουργίας του μέτρου δίνει σχεδόν στην πόλη την όψη θεάματος με ώρες αιχμής. Η πρόσβαση παραμένει ανοιχτή, όμως σε ορισμένες ημέρες και ώρες η ημερήσια επίσκεψη αποκτά τιμή. Στον ίδιο δρόμο κινούνται ο εργαζόμενος που προσπαθεί να φτάσει στη δουλειά του, ο κάτοικος με τα ψώνια του και ο επισκέπτης που έχει μόλις λίγες ώρες για όλα τα αξιοθέατα. Η Βενετία προσπαθεί να βάλει τάξη σε αυτή τη συνάντηση, η οποία επαναλαμβάνεται καθημερινά στα στενά της.
Το 2026 πουλήθηκαν λίγο λιγότερα από 680.000 εισιτήρια και η πόλη εισέπραξε πάνω από 5,2 εκατομμύρια ευρώ. Και έτσι φαίνεται πως τα 5 ή 10 ευρώ δεν αρκούν για να αλλάξουν τα σχέδια ενός επισκέπτη. Για κάποιον που έχει ήδη πληρώσει μετακίνηση και έχει αποφασίσει να περάσει την Πρωτομαγιά στη Βενετία, το σημερινό τέλος μπορεί απλώς να προστεθεί στα υπόλοιπα έξοδα της ημέρας. Τα 30 ευρώ, όμως, θα ήταν άλλη συζήτηση, ιδίως για μια οικογένεια ή για παρέα που υπολογίζει κάθε δαπάνη του ταξιδιού. Εκεί βρίσκεται και η πολιτική δυσκολία. Μια υψηλή χρέωση ίσως αραιώσει το πλήθος τις πιο φορτωμένες ημέρες. Μπορεί επίσης να κάνει τη σύντομη επίσκεψη προνόμιο όσων αντέχουν ευκολότερα το κόστος. Και όσο τα εισιτήρια αποφέρουν περισσότερα χρήματα, τόσο πιο επίμονα θα τίθεται το ερώτημα που συνοδεύει το μέτρο από την αρχή. Η συζήτηση έχει ήδη περάσει από την κάλπη. Ο νέος δήμαρχος Σιμόνε Βεντουρίνι είχε μιλήσει για χρεώσεις από 30 έως 50 ευρώ στις ημέρες με ιδιαίτερα μεγάλη προσέλευση. Θέλει να παρουσιάσει στην κυβέρνηση σχέδιο που θα επιτρέπει υψηλότερο τέλος όταν οι κρατήσεις ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια. Η δημοτική αρχή λέει ότι τα έσοδα θα στηρίξουν υπηρεσίες και τη συντήρηση μιας πόλης χτισμένης πάνω στο νερό. Οι αντίπαλοι του μέτρου αμφισβητούν κατά πόσον η χρέωση αλλάζει ουσιαστικά τον αριθμό των επισκεπτών. theguardian.com
Στο ιστορικό κέντρο ζουν λιγότεροι από 50.000 άνθρωποι, ενώ οι τουριστικές κλίνες είχαν ήδη ξεπεράσει αριθμητικά τους μόνιμους κατοίκους σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύτηκαν το 2025. Ο επισκέπτης βλέπει ένα δωμάτιο με θέα στο κανάλι. Ο κάτοικος βλέπει ακόμη ένα σπίτι που μπορεί να πάψει να είναι σπίτι. Βλέπει μαγαζιά που εξυπηρετούν την ολιγόωρη επίσκεψη και μια καθημερινότητα που γίνεται όλο και δυσκολότερο να υπάρξει. Η UNESCO έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για τις συνέπειες του μαζικού τουρισμού, μαζί με την πίεση από τις κατασκευές και την κλιματική αλλαγή, στη Βενετία και στη λιμνοθάλασσά της. Το εισιτήριο μπορεί να επηρεάσει την ώρα ή την ημέρα που θα έρθει ένα πλήθος. Η τύχη των κατοικιών, των υπηρεσιών και των ανθρώπων που μένουν όλο τον χρόνο απαιτεί κι άλλες αποφάσεις. Προς το παρόν, η Βενετία μετρά τα εισιτήρια, εξετάζει τα 30 ευρώ και περιμένει τη συμφωνία της κυβέρνησης. Το πρωί τα βαπορέτα εξακολουθούν να μεταφέρουν ανθρώπους στη δουλειά τους. Λίγο αργότερα φτάνουν οι πρώτες μεγάλες παρέες στον σταθμό.
Και οι φωτογραφικές μηχανές είναι έτοιμες για να χωρέσουν, τάχα, μια ολόκληρη πόλη σε μία ημέρα.
