Λιγότερα από επτά χρόνια χρειάστηκαν για να διανύσει η Creta Farms μία από τις πιο έντονες επιχειρηματικές διαδρομές της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων.
Από την κορυφή της αγοράς αλλαντικών βρέθηκε το 2019 αντιμέτωπη με οξύτατη κρίση ρευστότητας, διοικητική σύγκρουση, σχεδόν μηδενική παραγωγή και ένα μέλλον που έμοιαζε εξαιρετικά αβέβαιο.
Ακολούθησαν η συμφωνία εξυγίανσης, το μεγάλο κούρεμα υποχρεώσεων, η είσοδος της Impala Invest του Δημήτρη Βιντζηλαίου και μία πολυετής προσπάθεια επαναφοράς της εταιρείας στην αγορά.
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του 2025 προσθέτει ακόμη ένα αισιόδοξο κομμάτι σε αυτή τη διαδρομή, καθώς η Creta Farms εμφάνισε πωλήσεις 148,34 εκατ. ευρώ, EBITDA 7,45 εκατ. ευρώ και επέστρεψε σε θετικό αποτέλεσμα προ φόρων, με κέρδη 131 χιλ. ευρώ έναντι ζημιών το 2024. Παράλληλα, οι λειτουργικές ταμειακές ροές αυξήθηκαν κατά 36,5%, στα 7,23 εκατ. ευρώ.
Από το Ρέθυμνο στην κορυφή της αγοράς
Η ιστορία της εταιρείας ξεκινά πολύ πριν από την κρίση. Το 1970 ιδρύθηκε στο Ρέθυμνο η πρώτη οργανωμένη μονάδα παραγωγής χοιρινού κρέατος, ενώ το 1987 δημιουργήθηκε τμήμα παραγωγής αλλαντικών. Στη δεκαετία του 1990 ακολούθησε μεγάλη επέκταση, με διπλασιασμό των εγκαταστάσεων στην Κρήτη και ανάπτυξη δικτύου σε μεγάλες πόλεις της χώρας.
Κομβικό σημείο αποτέλεσε το 2001 η σειρά Εν Ελλάδι, που βασίστηκε στην αντικατάσταση μέρους του ζωικού λίπους με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και εξελίχθηκε σε ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα εμπορικά σήματα της Creta Farms. Έναν χρόνο αργότερα η εταιρεία πραγματοποίησε επένδυση 26 εκατ. ευρώ, επεκτείνοντας περαιτέρω την παραγωγική της βάση.
Η πορεία αυτή έφερε την εταιρεία στην κορυφή της ελληνικής αγοράς. Το 2018 οι πωλήσεις της είχαν φτάσει περίπου στα 118 εκατ. ευρώ και το μερίδιό της στην εγχώρια αγορά αλλαντικών στο 26%, ενώ, στις αρχές του 2019 εξακολουθούσε να εμφανίζει ανάπτυξη. Σε μία εντυπωσιακή ανατροπή όμως, λίγους μήνες αργότερα, η εικόνα θα ήταν εντελώς διαφορετική.
Η σύγκρουση που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου
Η κρίση ξέσπασε δημόσια την άνοιξη του 2019, όταν η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο βασικών μετόχων και αδελφών, Μάνου και Κωνσταντίνου Δομαζάκη, μετατράπηκε σε ανοικτή διοικητική σύγκρουση.
Καταλύτης στις εξελίξεις αποτέλεσε επιστολή του Κωνσταντίνου Δομαζάκη, με την οποία προέβαλε απαίτηση ύψους 11,6 εκατ. ευρώ από τη μητρική εταιρεία. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν οδήγησαν τις πιστώτριες τράπεζες να μεταφέρουν τα δάνεια της Creta Farms στις μονάδες διαχείρισης προβληματικών ανοιγμάτων, ενώ η σύγκρουση για τον έλεγχο της εταιρείας γινόταν ολοένα εντονότερη.
Το πρόβλημα σύντομα έπαψε να αφορά μόνο τις σχέσεις των μετόχων, με την κρίση να περνά στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης. Ενώ μέχρι τα μέσα Μαΐου του 2019 η παραγωγή και η εμπορική δραστηριότητα λειτουργούσαν κανονικά, στα τέλη Ιουλίου η παραγωγή είχε σχεδόν μηδενιστεί και οι αποθήκες και τα ψυγεία είχαν αδειάσει.
Η έλλειψη ρευστότητας περιόριζε τη δυνατότητα αγοράς πρώτων υλών και η παρουσία των προϊόντων στα σημεία πώλησης δεχόταν ισχυρό πλήγμα. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους οι εργαζόμενοι επιβεβαίωναν ότι η στρόφιγγα της ρευστότητας είχε ουσιαστικά κλείσει, την ώρα που οι τράπεζες πίεζαν για αλλαγές στη διοίκηση και επιτάχυνση της διαδικασίας εξυγίανσης.
Η αναζήτηση επενδυτή και το σχέδιο διάσωσης
Με την εταιρεία πλέον να βρίσκεται σε οριακό σημείο, η αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή έγινε μονόδρομος. Η διαδικασία πέρασε από αρκετές δυσκολίες και καθυστερήσεις μέχρι να καταλήξει στην Impala Investment, συμφερόντων του Δημήτρη Βιντζηλαίου.
Τον Φεβρουάριο του 2020 υπεγράφη η συμφωνία εξυγίανσης μεταξύ της εταιρείας, των πιστωτών και του στρατηγικού επενδυτή. Το σχέδιο προέβλεπε ότι περίπου το 35% των υποχρεώσεων θα μεταφερόταν στη νέα εταιρική δομή, με το υπόλοιπο να διαγράφεται στο πλαίσιο της εξυγίανσης. Παράλληλα, ο επενδυτής δεσμευόταν να εισφέρει 20 εκατ. ευρώ φρέσκου χρήματος για την ανασύνταξη της επιχείρησης.
Η συμφωνία εγκρίθηκε σχεδόν ομόφωνα από τη γενική συνέλευση των μετόχων και στη συνέχεια ακολούθησε η δικαστική διαδικασία. Η πανδημία προκάλεσε καθυστέρηση στην αρχική δικάσιμο, χωρίς όμως να ανακόψει τελικά την εξυγίανση.
Τον Οκτώβριο του 2020 πραγματοποιήθηκε το αποφασιστικό βήμα, αφού, με βάση τη δικαστική απόφαση και τη συμφωνία εξυγίανσης, μέρος του ενεργητικού και του παθητικού της παλαιάς εταιρείας μεταβιβάστηκε στην ΚΡΕΤΑ ΦΑΡΜ ΤΡΟΦΙΜΩΝ, πρώην Impala Hellas, η οποία ανέλαβε την επιχειρηματική δραστηριότητα της Creta Farms.
Η δύσκολη επιστροφή στα ράφια
Η διάσωση στα χαρτιά ήταν μόνο το πρώτο βήμα, με το δυσκολότερο κομμάτι να είναι η επαναφορά μιας βιομηχανίας που είχε χάσει παραγωγή, παρουσία στα ράφια και πολύτιμο χρόνο απέναντι στον ανταγωνισμό.
Η νέα ιδιοκτησία επιχείρησε να αποκαταστήσει την παραγωγή και την τροφοδοσία της αγοράς, να επαναφέρει την ομαλή μισθοδοσία και να ξαναχτίσει τις σχέσεις με προμηθευτές και εμπορικά δίκτυα. Ήδη μέσα στο 2020, παρά το ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον της πανδημίας και τη μεταβατική περίοδο, η εταιρεία άρχισε να επανέρχεται στην αγορά.
Το πρώτο ισχυρό δείγμα ανάκαμψης ήρθε το 2021, με τις συνολικές πωλήσεις να φτάνουν στα 98,6 εκατ. ευρώ, πλησιάζοντας τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ τα EBITDA διαμορφώθηκαν στα 7,01 εκατ. ευρώ και τα κέρδη προ φόρων στα 2,6 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η επιστροφή σε θετικά αποτελέσματα ήρθε δύο χρόνια νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε το επιχειρηματικό σχέδιο της συμφωνίας εξυγίανσης.
Το νέο κεφάλαιο της Creta Farms και οι προκλήσεις
Η πορεία που ακολούθησε, ωστόσο, δεν ήταν γραμμική, αφού μετά την πρώτη ισχυρή ανάκαμψη του 2021, η Creta Farms χρειάστηκε να διαχειριστεί τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις, την άνοδο του κόστους παραγωγής και των πρώτων υλών, αλλά και τις μεταβολές στην κατανάλωση.
Παρά τη σημαντική αύξηση των πωλήσεων τα επόμενα χρόνια, η κερδοφορία παρέμεινε ευάλωτη στις πιέσεις του κόστους.
Το 2023 η εταιρεία διατήρησε θετικό αποτέλεσμα προ φόρων, ύψους 698 χιλ. ευρώ, όμως σε επίπεδο καθαρών αποτελεσμάτων εμφάνισε οριακές ζημιές. Η επιδείνωση έγινε πιο εμφανής το 2024, όταν η Creta Farms επέστρεψε σε ζημιές προ φόρων 739 χιλ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι ο κύκλος εργασιών της είχε πλέον ξεπεράσει κατά πολύ τα επίπεδα των πρώτων χρόνων μετά την εξυγίανση.
Η εξέλιξη αυτή έδειξε ότι η αύξηση του τζίρου δεν αρκούσε από μόνη της για να εξασφαλίσει σταθερή κερδοφορία, και σε αυτό το πλαίσιο αποκτά μεγαλύτερη σημασία η εικόνα του 2025.
Οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 1,6% στα 148,34 εκατ. ευρώ, τα EBITDA ενισχύθηκαν κατά 6,3% στα 7,45 εκατ. ευρώ και η εταιρεία επέστρεψε σε κέρδη προ φόρων, έστω και περιορισμένα, ύψους 131 χιλ. ευρώ.
Το στοίχημα είναι η παραμονή σε κερδοφορία
Ταυτόχρονα, ο δείκτης καθαρού δανεισμού προς EBITDA βελτιώθηκε στο 4,91 από 5,42 το προηγούμενο έτος, ενώ οι λειτουργικές ταμειακές ροές ενισχύθηκαν στα 7,23 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, η Creta Farms επιχειρεί να διευρύνει την παρουσία της πέρα από τα παραδοσιακά αλλαντικά.
Οι σειρές Εν Ελλάδι και Tostaki παραμένουν βασικοί εμπορικοί πυλώνες, ενώ η εταιρεία έχει αναπτύξει παρουσία στα κατεψυγμένα προψημένα κρεατοσκευάσματα, ενισχύει το κανάλι της μαζικής εστίασης και επιδιώκει μεγαλύτερη ανάπτυξη στις εξαγωγές μέσω του ομίλου Impala.
Για μια επιχείρηση που το καλοκαίρι του 2019 είχε φτάσει να βλέπει την παραγωγή της σχεδόν να μηδενίζεται, η σημερινή εικόνα αποτυπώνει την απόσταση που έχει διανυθεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η διαδρομή υπήρξε χωρίς πισωγυρίσματα.
Η Creta Farms επέστρεψε γρήγορα στην αγορά μετά την εξυγίανση και κατάφερε να ξαναχτίσει τον τζίρο της, όμως η σταθεροποίηση της κερδοφορίας αποδεικνύεται δυσκολότερη υπόθεση.
Η επιστροφή σε θετικό αποτέλεσμα το 2025 αποτελεί ένα ακόμη βήμα σε μια ανασυγκρότηση που ξεκίνησε πριν από περίπου πέντε χρόνια, με το επόμενο στοίχημα να είναι η παραμονή σε ανοδική πορεία.
