Η νέα ΔΕΘ έχει προϋπολογισμό 205 εκατ. ευρώ. Το δύσκολο είναι τι θα γίνει μετά.

Ο διαγωνισμός για την ανάπλαση της ΔΕΘ βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πόλη θα αποκτήσει νέα εκθεσιακά κτίρια και ένα μεγάλο πάρκο στο κέντρο της. Το πραγματικό στοίχημα όμως δεν είναι τα κτίρια. Είναι πόση ζωή θα φέρουν.

Για τους περισσότερους Έλληνες, η ΔΕΘ είναι ένας μήνας: ο Σεπτέμβριος. Η ομιλία του πρωθυπουργού, οι ανακοινώσεις για την οικονομία, οι κάμερες. Για τη Θεσσαλονίκη, η ΔΕΘ είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο. Είναι ένα τεράστιο κομμάτι γης στην καρδιά της πόλης, με κτίρια που έχουν γεράσει.

Αυτό αλλάζει. Ο διεθνής διαγωνισμός για την ανάπλαση της ΔΕΘ-HELEXPO, ένα έργο που συζητιέται εδώ και πολλά χρόνια, προκηρύχθηκε το καλοκαίρι και βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο συνολικός προϋπολογισμός φτάνει τα 204,6 εκατ. ευρώ και η χρηματοδότηση έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΔΕΘ-HELEXPO, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές του 2027, με στόχο το έργο να έχει ολοκληρωθεί το 2030.

Τι θα χτιστεί

Το σχέδιο είναι ριζικό. Τα περισσότερα από τα σημερινά κτίρια της ΔΕΘ θα κατεδαφιστούν. Μένουν τα σημαντικότερα τοπόσημα, μεταξύ των οποίων το Συνεδριακό Κέντρο «Ι. Βελλίδης», που θα ανακαινιστεί πλήρως.

Στη θέση των παλιών περιπτέρων θα χτιστούν δύο νέα βιοκλιματικά εκθεσιακά κτίρια, συνολικής επιφάνειας περίπου 43.000 τετραγωνικών μέτρων. Κάτω από τη γη θα δημιουργηθούν περίπου 1.000 θέσεις στάθμευσης. Και γύρω από όλα αυτά, ένας χώρος περίπου 120 στρεμμάτων με χαρακτηριστικά μητροπολιτικού πάρκου, με πράσινο, διαδρομές για πεζούς και χώρους αναψυχής, ανοιχτός σε κατοίκους και επισκέπτες. Το έργο θα γίνει σε τρεις φάσεις, ώστε η ΔΕΘ να συνεχίσει να λειτουργεί όσο διαρκεί η κατασκευή.

Τι πρέπει να κάνει διαφορετικά η νέα ΔΕΘ;

Η πρώτη Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης έγινε το 1926. Για δεκαετίες, η έκθεση ήταν η βιτρίνα της ελληνικής παραγωγής: εκεί οι εταιρείες έδειχναν τα προϊόντα τους και οι επισκέπτες ανακάλυπταν τι καινούργιο υπάρχει. Αυτός ο ρόλος σήμερα έχει αλλάξει. Τα προϊόντα τα βλέπουμε στο κινητό πριν τα δούμε σε περίπτερο.

Κι όμως, ο κλάδος των εκθέσεων δεν εξαφανίστηκε. Άλλαξε. Οι επαγγελματικές εκθέσεις, τα συνέδρια και οι συναντήσεις, όπου οι άνθρωποι κλείνουν συμφωνίες πρόσωπο με πρόσωπο, παραμένουν μια σταθερή αγορά. Στην τελευταία παγκόσμια έρευνα του διεθνούς συνδέσμου του κλάδου, UFI, τον Ιούλιο του 2026, σχεδόν δύο στις τρεις εταιρείες περίμεναν για φέτος σταθερά ή αυξημένα έσοδα. Ο κόσμος δεν σταμάτησε να συναντιέται. Σταμάτησε να συναντιέται για τους ίδιους λόγους.

Η ΔΕΘ δεν ξεκινά από το μηδέν. Πέρα από τον Σεπτέμβριο, φιλοξενεί ήδη κλαδικές εκθέσεις, όπως η Philoxenia για τον τουρισμό, και άλλες διοργανώσεις μέσα στη χρονιά. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η νέα ΔΕΘ θα έχει ζωή, αλλά πόση περισσότερη. Θα μεγαλώσουν οι νέες υποδομές το πρόγραμμα; Θα φέρουν περισσότερους διεθνείς εκθέτες και συνέδρια; Θα φέρουν στην πόλη επισκέπτες που σήμερα επιλέγουν άλλους προορισμούς; Αν η απάντηση είναι όχι, η πόλη θα έχει αποκτήσει πολύ καλύτερες υποδομές χωρίς να έχει διευρύνει αντίστοιχα τον ρόλο της στον διεθνή εκθεσιακό και συνεδριακό χάρτη.

Η έκθεση και το πάρκο

Το σχέδιο κρύβει και μια ενδιαφέρουσα ισορροπία. Από τη μία, η ΔΕΘ θέλει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της ως εκθεσιακό κέντρο. Από την άλλη, η πόλη αποκτά έναν μεγάλο ανοιχτό χώρο στο κέντρο της. Τα δύο δεν είναι αντίθετα. Μπορούν όμως να συγκρουστούν στην καθημερινότητα: πόσο ανοιχτός θα είναι πραγματικά ο χώρος όταν γίνεται μια μεγάλη έκθεση; Ποιος θα πληρώνει τη συντήρηση του πάρκου; Και ποιος θα αποφασίζει όταν τα συμφέροντα της έκθεσης και της πόλης δεν συμπίπτουν;

Ο διαγωνισμός ετοιμάστηκε μαζί με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, την Προεδρία της Κυβέρνησης και αρμόδια υπουργεία. Η πραγματική δοκιμασία όμως θα έρθει μετά την κατασκευή, όταν το ζητούμενο δεν θα είναι πλέον η συναίνεση γύρω από ένα έργο, αλλά η καθημερινή διαχείρισή του.

Η οπτική μας

Η Θεσσαλονίκη έχει συνηθίσει να περιμένει. Περίμενε το μετρό για δεκαετίες, περίμενε και την ανάπλαση της ΔΕΘ. Γι’ αυτό η είδηση ότι το έργο προχωρά έχει αξία από μόνη της. Τα 204,6 εκατ. όμως δεν αγοράζουν μια νέα ταυτότητα. Αγοράζουν κτίρια και ένα πάρκο. Η ταυτότητα θα κριθεί από το τι θα κάνει η πόλη με αυτά: αν η νέα ΔΕΘ θα γίνει τόπος συνάντησης για επαγγελματίες από τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, ή απλώς μια πιο όμορφη εκδοχή της παλιάς.

Η επιτυχία της θα μετρηθεί στις διοργανώσεις που θα κερδίσει, στους επισκέπτες που θα φέρει και στον δημόσιο χώρο που θα δώσει στους κατοίκους. Η κατασκευή έχει προϋπολογισμό. Η φιλοδοξία της πόλης χρειάζεται και σχέδιο.