Η πρώτη τελεία. Το διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ, το δεύτερο μεγαλύτερο της Σαουδικής Αραβίας μετά της Τζέντα, είναι κλειστό και θα παραμείνει κλειστό τουλάχιστον μέχρι τις 17 Οκτωβρίου. Προηγήθηκαν διαδοχικές πυραυλικές επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης. Η πιο φονική, το Σάββατο, σκότωσε τουλάχιστον 12 ανθρώπους και τραυμάτισε πάνω από 300, και ήταν η χειρότερη επίθεση στη χώρα εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Τις προηγούμενες μέρες είχαν χτυπηθεί και αεροδρόμια στον νότο της χώρας, κοντά στα σύνορα με την Υεμένη. Η σύγκρουση κλιμακώνεται: Τουρκία και Πακιστάν αποφάσισαν να στείλουν στρατεύματα στη Σαουδική Αραβία, και η Ουάσιγκτον εξετάζει αν θα συμμετάσχει στα πλήγματα κατά των Χούθι.
Η δεύτερη τελεία. Οι συνέπειες για τις επιχειρήσεις φάνηκαν αμέσως. Ο όμιλος Lufthansa ακύρωσε όλες τις πτήσεις προς το Ριάντ μέχρι τις 16 Οκτωβρίου και η Air France-KLM μέχρι το τέλος του μήνα. Αεροπορικές εταιρείες από την Ευρώπη ως την Ασία ακολούθησαν, και οι αμερικανικές αρχές πολιτικής αεροπορίας συστήνουν προσοχή στις πτήσεις προς ή πάνω από τη Σαουδική Αραβία. Για μια πρωτεύουσα που φιλοδοξεί να γίνει ένα από τα επιχειρηματικά κέντρα του κόσμου, ένα κλειστό αεροδρόμιο είναι κάτι παραπάνω από τεχνικό πρόβλημα. Είναι ζήτημα εικόνας.
Η γραμμή. Την τελευταία δεκαετία ο Κόλπος έχτισε μια πολύ συγκεκριμένη πρόταση προς τον κόσμο: σταθερότητα μέσα σε μια ταραγμένη περιοχή. Η Σαουδική Αραβία, στο πλαίσιο του προγράμματος «Όραμα 2030», επένδυσε τεράστια ποσά σε υποδομές, τουρισμό, συνέδρια και αθλητικές διοργανώσεις. Πίεσε επίσης τις πολυεθνικές να μεταφέρουν τις περιφερειακές τους έδρες στο Ριάντ, αν ήθελαν να κερδίζουν δημόσιες συμβάσεις. Όλη αυτή η στρατηγική στηρίζεται σε μια υπόσχεση: ότι εδώ μπορείς να σχεδιάζεις μακροπρόθεσμα. Οι επιθέσεις δεν πλήττουν μόνο ένα αεροδρόμιο. Πλήττουν αυτή την υπόσχεση. Και οι επιχειρήσεις ξέρουν ότι το κόστος του ρίσκου δεν φαίνεται μόνο στις ακυρωμένες πτήσεις, αλλά και στα ασφάλιστρα, στις μετακινήσεις στελεχών, στα συνέδρια που αναβάλλονται και στις επενδύσεις που «περιμένουν να δουν».
Η άλλη ανάγνωση. Η Σαουδική Αραβία έχει τα οικονομικά μέσα, τις συμμαχίες και την αποφασιστικότητα να απορροφήσει το πλήγμα. Ο Κόλπος έχει ξεπεράσει και στο παρελθόν επιθέσεις χωρίς μόνιμη ζημιά στην εικόνα του. Τα αεροδρόμια ξανανοίγουν, και οι αγορές συχνά ξεχνούν γρήγορα. Μια κρίση λίγων εβδομάδων δεν ακυρώνει από μόνη της χρόνια επενδύσεων. Το ερώτημα είναι αν θα επηρεάσει τις επόμενες αποφάσεις, όχι τις προηγούμενες.
Η σκέψη που μένει. Οι επιχειρήσεις δεν φοβούνται μόνο τον κίνδυνο. Φοβούνται την αβεβαιότητα. Όταν ένας κόμβος που πουλούσε σταθερότητα αρχίζει να μοιάζει με ρίσκο, το κεφάλαιο δεν φεύγει αμέσως, αλλά αρχίζει να κοιτάζει και αλλού. Μια χώρα στην άκρη της ίδιας ευρύτερης περιοχής, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, με σταθερούς θεσμούς και ανοιχτούς ουρανούς, δεν πρέπει να χαίρεται για την κρίση κανενός. Πρέπει όμως να αναρωτηθεί: αν αύριο μια εταιρεία ψάξει νέα σταθερή βάση για την περιοχή, είμαστε έτοιμοι να της εξηγήσουμε γιατί να έρθει εδώ;
