Η πρώτη τελεία. Η Ευρώπη θέλει τη δική της υπολογιστική ισχύ για την τεχνητή νοημοσύνη. Στις 30 Ιουλίου άνοιξε ο διαγωνισμός για έως επτά ευρωπαϊκά «AI gigafactories», τεράστια κέντρα δεδομένων για την εκπαίδευση των μεγάλων μοντέλων, με χρηματοδότηση από την ΕΕ και τα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό φορέα που τρέχει τον διαγωνισμό, το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αναμένεται να προέλθει από τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό. Είναι ο ίδιος προϋπολογισμός για τον οποίο οι ηγέτες δεν βρήκαν ακόμη συμφωνία την περασμένη Παρασκευή.
Η δεύτερη τελεία. Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον δείχνει τι σημαίνει να ελέγχεις το κρίσιμο υλικό. Από τον Ιανουάριο άνοιξε τον δρόμο για εξαγωγές ορισμένων προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, όπως τα H200 της Nvidia, προς την Κίνα. Οι εξαγωγές υπόκεινται σε άδειες κατά περίπτωση, ποσοτικούς περιορισμούς και ελέγχους ασφαλείας. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επέβαλε δασμό 25% σε συγκεκριμένα προηγμένα τσιπ που εισάγονται στις ΗΠΑ, με εξαιρέσεις για εγχώριες χρήσεις. Το τσιπ δεν είναι πια απλώς εμπόρευμα. Είναι εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.
Η γραμμή. Στην τεχνητή νοημοσύνη, κυριαρχία δεν σημαίνει μόνο να έχεις τα κτίρια και τους κανόνες. Σημαίνει να ελέγχεις αυτό που μπαίνει μέσα: τα τσιπ, την ενέργεια, τα χρήματα. Η Ευρώπη χτίζει δική της υπολογιστική ισχύ. Εξακολουθεί όμως να εξαρτάται, σε κρίσιμα σημεία της αλυσίδας των προηγμένων τσιπ, από τεχνολογίες και παραγωγή εκτός Ευρώπης, ενώ σημαντικό μέρος της προβλεπόμενης δημόσιας χρηματοδότησης εξαρτάται από τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η άλλη ανάγνωση. Καμία χώρα δεν τα φτιάχνει όλα μόνη της. Ούτε οι ΗΠΑ, που για την κατασκευή των πιο προηγμένων τσιπ στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην Ταϊβάν. Υπολογιστική ισχύς σε ευρωπαϊκό έδαφος, με ευρωπαϊκούς κανόνες για τα δεδομένα και την ασφάλεια, είναι ήδη ένα πραγματικό βήμα, ακόμη κι αν τα τσιπ έρχονται απ’ έξω. Και η πορεία ενός τέτοιου σχεδίου δεν κρίνεται από την έκβαση μίας μόνο Συνόδου.
Η σκέψη που μένει. Μετά την ενέργεια και τις σπάνιες γαίες, η Ευρώπη συναντά το ίδιο πρόβλημα, αυτή τη φορά σε ένα κομμάτι πυριτίου. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να μειώσει όλες τις εξαρτήσεις της. Είναι αν αυτή τη φορά θα αποφασίσει ποιες εξαρτήσεις μπορεί να αντέξει, πριν το αποφασίσουν άλλοι για εκείνη.
