Ήξερες ότι πριν από τη Jumbo, η οικογένεια Βακάκη έφτιαχνε λούτρινα παιχνίδια και πούλησε την επιχείρησή της στην Hasbro;

Η Jumbo γεννήθηκε από μια οικογένεια που ήξερε τα παιχνίδια από τη γραμμή παραγωγής. Πριν ανοίξει το πρώτο κατάστημα στη Γλυφάδα, το 1986, ο Απόστολος Βακάκης είχε περάσει από ένα εργοστάσιο λούτρινων, μια πυρκαγιά που το κατέστρεψε και την πώληση της οικογενειακής επιχείρησης σε αμερικανικό όμιλο.

Μέσα σε 4 δεκαετίες, η Jumbo έγινε δίκτυο 89 καταστημάτων σε Ελλάδα, Κύπρο, Βουλγαρία και Ρουμανία, ενώ το σήμα της υπάρχει μέσω συνεργατών σε άλλες 7 χώρες.

Το επόμενο βήμα βρίσκεται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Σε ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο στο Βον, βόρεια του Τορόντο, ο χώρος που στέγαζε ένα κατάστημα Toys “R” Us, πριν η καναδική εταιρεία καταφύγει σε καθεστώς προστασίας από τους πιστωτές της, περιμένει τη Jumbo. Σύμφωνα με τον καναδικό Τύπο, εκεί, έχει ήδη αναρτηθεί πινακίδα «Jumbo coming soon». Αν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, το πρώτο κατάστημα της αλυσίδας στη Βόρεια Αμερική θα ανοίξει έως το τέλος της χρονιάς.

Τα λούτρινα της El Greco

Ο Απόστολος Βακάκης γεννήθηκε το 1954 στην Αλεξάνδρεια, όπου ο πατέρας του είχε μία από τις πρώτες βιομηχανίες φελιζόλ στην Αίγυπτο. Η οικογένεια ήρθε στην Ελλάδα το 1962, τη δεκαετία που χιλιάδες Έλληνες της Αιγύπτου έφυγαν από τη χώρα.

Ο πατέρας του έστησε την El Greco, εταιρεία που κατασκεύαζε λούτρινα παιχνίδια. Το εργοστάσιο στην Άνω Γλυφάδα, οργανωμένο με ιταλικά πρότυπα, κάλυπτε την εγχώρια αγορά και έκανε τις πρώτες εξαγωγές, ενώ μια δεύτερη μονάδα λειτουργούσε στη Ζάκυνθο.

Η ισορροπία ανατράπηκε όταν μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε το εργοστάσιο της Γλυφάδας. Ο Απόστολος, που σπούδαζε χρηματοοικονομικά και λογιστική στο Λονδίνο, επέστρεψε για να στήσει ξανά την παραγωγή από το μηδέν, με στήριγμα τη μονάδα της Ζακύνθου.

Η πώληση στην Hasbro

Μόλις η El Greco ξαναπάτησε στα πόδια της, ο νεαρός επιχειρηματίας την πούλησε στην αμερικανική Hasbro, τον όμιλο που έχει σήμερα στο χαρτοφυλάκιό του τη Monopoly, το Play-Doh και τα Transformers. Παρέμεινε επικεφαλής της El Greco και πήρε θέση στη διοικούσα επιτροπή της Hasbro Europe, όπου είδε από κοντά πώς σκέφτεται ένας διεθνής όμιλος παιχνιδιών.

Το διάστημα αυτό κράτησε λίγο. Τον Νοέμβριο του 1986 ιδρύθηκε η Jumbo και το πρώτο κατάστημα άνοιξε στη Γλυφάδα, στην ίδια περιοχή όπου είχε λειτουργήσει το καμένο εργοστάσιο. Ο Απόστολος Βακάκης είχε περάσει από την πλευρά της παραγωγής στην πλευρά του ραφιού.

Το δεύτερο κατάστημα ήρθε τρία χρόνια αργότερα στο Ψυχικό. Το 1997 η μετοχή μπήκε στο Χρηματιστήριο Αθηνών και σήμερα η αποτίμηση της Jumbo υπολογίζεται στα 3,7 δισ. ευρώ.

Η στροφή προς βορρά

Η πρώτη έξοδος από την Ελλάδα έγινε με δικά της καταστήματα. Μετά την Κύπρο, ήρθε η Βουλγαρία το 2007 και η Ρουμανία το 2013. Σήμερα ο όμιλος λειτουργεί 89 καταστήματα: 53 στην Ελλάδα, 6 στην Κύπρο, 10 στη Βουλγαρία και 20 στη Ρουμανία.

Η τελευταία είναι η πιο δύσκολη αγορά του ομίλου και ταυτόχρονα εκείνη με τα μεγαλύτερα σχέδια. Ο υψηλός πληθωρισμός, η υποτίμηση του νομίσματος λέι και η αύξηση του ΦΠΑ από 19% σε 21% πίεσαν την κατανάλωση, και στο εννεάμηνο οι πωλήσεις στη Ρουμανία υποχώρησαν 5%. Η διοίκηση επιμένει στον στόχο να διπλασιάσει το δίκτυο στη χώρα μέσα σε μια δεκαετία.

Η επέκταση με franchise

Στις υπόλοιπες αγορές ο Βακάκης διάλεξε άλλο δρόμο. Συνεργάτες λειτουργούν 48 καταστήματα με το σήμα Jumbo σε Αλβανία, Κόσοβο, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία–Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο και Ισραήλ. Η αλβανική Balfin υπέγραψε φέτος για 6 νέες χώρες, από την Ουκρανία μέχρι το Ουζμπεκιστάν. Η Fox, που λειτουργεί ήδη 8 καταστήματα στο Ισραήλ, έχει την αποκλειστικότητα για τον Καναδά. Οι συνεργάτες στήνουν και λειτουργούν τα καταστήματα και η Jumbo εισπράττει δικαιώματα επί των πωλήσεών τους.

Η περίπτωση της Τουρκίας

Την άνοιξη ο όμιλος προγραμμάτιζε ηλεκτρονικό κατάστημα στην Τουρκία μέχρι το τέλος της χρονιάς. Τρεις μήνες αργότερα το σχέδιο εγκαταλείφθηκε, επειδή οι αλλαγές της Άγκυρας στις διασυνοριακές αποστολές έκαναν μη βιώσιμη ακόμη και την είσοδο μέσω διαδικτύου.

«Δεν είμαστε τζογαδόροι», είπε ο Απόστολος Βακάκης στους μετόχους. Η φράση συνοψίζει μια φιλοσοφία που οι επενδυτές γνωρίζουν καλά: μια μεγάλη αγορά δεν αρκεί, αν η σχέση κινδύνου και απόδοσης πάψει να είναι ελκυστική.

Τα νούμερα

Το 2025 ο όμιλος Jumbo έκλεισε με ρεκόρ πωλήσεων 1,23 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 320 εκατ. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι πωλήσεις ενισχύθηκαν 4,4% στα 519 εκατ. και τα κέρδη στα 120,6 εκατ., ενώ στο εννεάμηνο η ανάπτυξη έφτασε το 6%. Ο στόχος για τη χρονιά είναι κέρδη 310 έως 320 εκατ. ευρώ.

Η Jumbo δεν έχει τραπεζικό δανεισμό και τα διαθέσιμά της ξεπερνούσαν τις υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά 485,65 εκατ. ευρώ στα μέσα της χρονιάς. Φέτος θα επιστρέψει στους μετόχους 2,20 ευρώ ανά μετοχή, περίπου 296 εκατ. ευρώ συνολικά.

Τα καταστήματα φτάνουν τα 9.000 τ.μ. και έχουν περίπου 35.000 κωδικούς, που αγοράζονται κεντρικά, κατά κανόνα απευθείας από τους παραγωγούς, και περνούν από αποθήκες της εταιρείας.

Η λέξη «παιχνίδια» ακολουθεί ακόμη το brand, αλλά τα νούμερα έχουν αλλάξει. Τα παιχνίδια αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 19% των πωλήσεων, ενώ τα είδη σπιτιού και τα εποχικά, από τα χριστουγεννιάτικα μέχρι τα αποκριάτικα, φέρνουν μαζί περίπου το 63%.

Η Jumbo που μεγάλωσε μια γενιά με κούκλες και επιτραπέζια ζει σήμερα κυρίως από το καλάθι του νοικοκυριού. Αυτή η μετατόπιση εξηγεί γιατί αντέχει σε κρίσεις που γονάτισαν καθαρόαιμες αλυσίδες παιχνιδιών, όπως εκείνη στη θέση της οποίας μπαίνει τώρα στον Καναδά.

Από τη Γλυφάδα στο Οντάριο

Στη φετινή γενική συνέλευση ο Βακάκης περιέγραψε και το δόγμα της επόμενης μέρας. Ο όμιλος, όπως εξήγησε, θέλει να μείνει ισχυρός περιφερειακός παίκτης στα Βαλκάνια, ένας «βαλκανιονίκης», και δεν φιλοδοξεί να γίνει πολυεθνική.

Ο Καναδάς είναι η πιο μακρινή εφαρμογή αυτού του μοντέλου. Το κατάστημα στο Βον θα το λειτουργεί η Fox, η οποία, σύμφωνα με τον καναδικό Τύπο, σχεδιάζει 5 έως 10 καταστήματα στη χώρα μέσα στα πρώτα 3 χρόνια.

Την ίδια στιγμή, ο χάρτης της Jumbo μεγαλώνει από δύο κατευθύνσεις. Στις 4 αγορές όπου έχει δικά της καταστήματα, η εταιρεία ετοιμάζει νέο υπερκατάστημα στη Ρουμανία, 4 νέα καταστήματα στην Ελλάδα με ορίζοντα το 2028, κέντρο διανομής στη Θεσσαλονίκη και τα πρώτα μικρότερα καταστήματα σε τουριστικές περιοχές. Έξω από αυτές, οι συνεργάτες της ανοίγουν δρόμο προς τη Μολδαβία, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Κάπως έτσι, 40 χρόνια μετά από το πρώτο μαγαζί της Γλυφάδας, το σήμα της Jumbo απλώνεται πλέον από το Τορόντο μέχρι την Τασκένδη.