THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η Lagarde αποχωρεί στις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες νωρίτερα, γιατί θέλει να μιλά ελεύθερα για θέματα πέρα από τη νομισματική πολιτική.
Η πρόωρη αποχώρηση επιτρέπει να οριστεί διάδοχος πριν από τις γαλλικές εκλογές. Φαβορί είναι ο Klaas Knot και ο Pablo Hernández de Cos.
Τρεις από τις έξι θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ αλλάζουν μέσα σε λίγους μήνες.
Η πρώτη τελεία. Την Πέμπτη, η Christine Lagarde ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 7 Φεβρουαρίου 2027, περίπου εννέα μήνες πριν λήξει η οκταετής θητεία της. Η επίσημη ανακοίνωση της ΕΚΤ δεν ανέφερε λόγο. Η ίδια εξήγησε αργότερα ότι δεν μπορεί πια να μένει ουδέτερη και θέλει να μιλά ελεύθερα για θέματα πέρα από τη νομισματική πολιτική. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, ανακοίνωσε ότι η διαδικασία διαδοχής ξεκινά αμέσως.
Η δεύτερη τελεία. Την ίδια μέρα, η ΕΚΤ κράτησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%, μετά από δύο αυξήσεις, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Ο πληθωρισμός έφτασε τον Σεπτέμβριο το 3,8%, σχεδόν διπλάσιος από τον στόχο του 2%, με την ενέργεια να πιέζει. Στη Γαλλία, η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου ξεπέρασε τον Οκτώβριο το 5%, για πρώτη φορά από το 2002. Οι αλλαγές στην ηγεσία δεν περιορίζονται στην προεδρία: η Isabel Schnabel αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου για να αναλάβει θέση στο ΔΝΤ και η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Philip Lane λήγει τον Μάιο.
Η γραμμή. Η πρόωρη αποχώρηση ανοίγει τον δρόμο να οριστεί διάδοχος πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές της άνοιξης, όπου οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στην άκρα δεξιά. Η πολιτική ανάγνωση είναι προφανής: μια γρήγορη διαδικασία επιτρέπει να ληφθεί η απόφαση όσο ο Macron κάθεται ακόμη στο τραπέζι. Φαβορί είναι ο Ολλανδός Klaas Knot, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, και ο Ισπανός Pablo Hernández de Cos, γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών. Η επιλογή δεν αφορά μόνο το ποιος ξέρει από επιτόκια. Είναι και μέρος της μόνιμης ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης για γεωγραφικές και πολιτικές ισορροπίες στην κορυφή των θεσμών.
Η άλλη ανάγνωση. Η πρόωρη αποχώρηση μπορεί να φέρει σταθερότητα, όχι αναταραχή. Αν ο διάδοχος οριστεί νωρίς, η ΕΚΤ αποφεύγει μια διαπραγμάτευση μέσα στο γαλλικό προεκλογικό κλίμα. Ο κίνδυνος είναι αλλού: τρεις από τις έξι θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής αλλάζουν μέσα σε λίγους μήνες, ενώ η ΕΚΤ ίσως χρειαστεί να αυξήσει ξανά τα επιτόκια.
Η σκέψη που μένει. Για τις επιχειρήσεις, και για την Ελλάδα, το όνομα μετράει. Ο επόμενος πρόεδρος δεν θα αποφασίζει μόνος του, αφού τα επιτόκια τα ορίζει το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Θα έχει όμως καθοριστικό ρόλο στην κατεύθυνσή της για οκτώ χρόνια και στην αντίδρασή της στις επόμενες κρίσεις. Ο διάδοχος θα αναλάβει μια νομισματική αποστολή, αλλά η επιλογή του θα έχει και πολιτικό αποτύπωμα.
GOOD TO KNOW
Τον πρόεδρο της ΕΚΤ τον διορίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ (άρθρο 283 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ). Η θητεία είναι οκταετής και δεν ανανεώνεται.
Η Lagarde ανέλαβε την 1η Νοεμβρίου 2019. Ήταν η πρώτη γυναίκα επικεφαλής της ΕΚΤ και πριν είχε διευθύνει το ΔΝΤ. Προηγήθηκαν οι Wim Duisenberg, Jean-Claude Trichet και Mario Draghi.
Από την ένταξη της Βουλγαρίας την 1η Ιανουαρίου 2026, η ευρωζώνη έχει 21 χώρες. Στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ συμμετέχουν και οι 21 διοικητές των κεντρικών τραπεζών, ανάμεσά τους ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, και ψηφίζουν εκ περιτροπής.
