THE BULLET POINT "PREVIEW"
Το έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφτασε τα 360 δισ. ευρώ το 2025, σχεδόν ένα δισ. ευρώ την ημέρα, και μέσα στο 2026 συνεχίζει να διευρύνεται.
Οι κινεζικές παραχωρήσεις του Οκτωβρίου (λιγότερα υβριδικά, χαμηλότεροι δασμοί, ευκολότερες άδειες για σπάνιες γαίες) δεν αλλάζουν την εικόνα.
Για την Ελλάδα, η συζήτηση αγγίζει τόσο τις εξαγωγικές ευκαιρίες του ελαιολάδου όσο και τη διακίνηση εμπορευμάτων μέσω Πειραιά.
Η πρώτη τελεία. Το έλλειμμα της ΕΕ στο εμπόριο αγαθών με την Κίνα έφτασε τα 360 δισ. ευρώ το 2025, δηλαδή σχεδόν ένα δισ. ευρώ την ημέρα. Μέσα στο 2026 η ανισορροπία εξακολουθεί να διευρύνεται. Η Κίνα οδεύει προς νέο ρεκόρ εμπορικού πλεονάσματος, έχοντας φτάσει τα 938 δισ. δολάρια μόνο στο πρώτο εννεάμηνο του 2026. Μέρος των προϊόντων που δυσκολεύονται πια να μπουν στις ΗΠΑ λόγω δασμών βρίσκει τον δρόμο προς την Ευρώπη.
Η δεύτερη τελεία. Οι Βρυξέλλες είχαν δώσει προθεσμία έως τον Οκτώβριο για «απτά αποτελέσματα». Στις 8–9 Οκτωβρίου, στο Πεκίνο, ο Επίτροπος Εμπορίου Maroš Šefčovič κατέληξε με την κινεζική πλευρά σε τρεις συνεννοήσεις. Η πρώτη αφορά τον περιορισμό των κινεζικών εξαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων προς την ΕΕ. Η δεύτερη, χαμηλότερους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα όπως ανταλλακτικά, ελαιόλαδο και υποδήματα, με εξοικονόμηση τουλάχιστον 225 εκατ. ευρώ. Η τρίτη, ευκολότερες άδειες εξαγωγής για σπάνιες γαίες. «Αυτό απέχει πολύ από το τέλος», είπε ο ίδιος. Μια εβδομάδα αργότερα, οι Βρυξέλλες εξέταζαν ήδη νέα εργαλεία εμπορικής άμυνας, με τη χημική βιομηχανία και τα βιομηχανικά μηχανήματα ανάμεσα στους πρώτους κλάδους που βρίσκονταν στο τραπέζι.
Η γραμμή. Οι αριθμοί δείχνουν την αναλογία: τα 225 εκατ. ευρώ της εξοικονόμησης που ανακοινώθηκε αντιστοιχούν περίπου στο 23% του εμπορικού ελλείμματος μίας ημέρας. Οι παραχωρήσεις έχουν αξία για τους εξαγωγείς, αλλά μικρό μέγεθος μπροστά στην ανισορροπία. Παράλληλα, η Ευρώπη αλλάζει στάση. Η Γερμανία, που είχε αντιταχθεί στους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ζητά πλέον μαζί με τη Γαλλία ισχυρότερη προστασία για τη βιομηχανία. Η Ευρώπη θέλει να μείνει ανοιχτή αγορά, αλλά όχι η αγορά όπου καταλήγει η υπερπαραγωγή των άλλων.
Η άλλη ανάγνωση. Τα φθηνά κινεζικά προϊόντα δεν είναι μόνο απειλή. Συγκρατούν τις τιμές σε μια περίοδο ακρίβειας, και πολλές ευρωπαϊκές βιομηχανίες στηρίζονται σε κινεζικά εξαρτήματα. Η ίδια επιχείρηση μπορεί να ζητά προστασία από τα κινεζικά έτοιμα προϊόντα και ταυτόχρονα να χρειάζεται φθηνά κινεζικά εξαρτήματα για να μείνει ανταγωνιστική. Τα σκληρά μέτρα μπορεί να ακριβύνουν την ίδια την ευρωπαϊκή παραγωγή και να φέρουν αντίποινα από μια χώρα που ελέγχει κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως οι σπάνιες γαίες.
Η σκέψη που μένει. Για την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι διπλό. Το ελαιόλαδο είναι στη λίστα των προϊόντων με χαμηλότερο δασμό στην Κίνα. Και ο Πειραιάς, με την COSCO, είναι μία από τις βασικές πύλες των κινεζικών προϊόντων προς την Ευρώπη. Το ερώτημα για τις επιχειρήσεις δεν είναι αν η Ευρώπη θα προστατευθεί, αλλά πόσο θα κοστίσει η προστασία και ποιος θα την πληρώσει.
GOOD TO KNOW
Το προηγούμενο των ηλεκτρικών: από τις 30 Οκτωβρίου 2024 η ΕΕ επιβάλλει πρόσθετους δασμούς έως 35,3% στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα από την Κίνα, πάνω από τον βασικό δασμό του 10%. Η Γερμανία είχε ψηφίσει τότε κατά.
Ένα επετειακό ορόσημο: η Κίνα εντάχθηκε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου στις 11 Δεκεμβρίου 2001. Στις 11 Δεκεμβρίου συμπληρώνονται 25 χρόνια από την ένταξή της στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα, μια εξέλιξη που επιτάχυνε την ανάδειξή της σε «εργοστάσιο του κόσμου».
Ο Πειραιάς και η COSCO: η κινεζική COSCO απέκτησε το 51% του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς το 2016 και ανέβηκε στο 67% το 2021.
