THE BULLET POINT "PREVIEW"
Οι άμεσες πληρωμές έγιναν η νέα νόρμα στην Ευρώπη από τον Οκτώβριο του 2025 και συνήθεια στην Ελλάδα, με 126 εκατ. συναλλαγές IRIS το 2025 και σχεδόν 4,75 εκατ. χρήστες σήμερα.
Η Revolut δηλώνει πως έχει πάνω από 2 εκατ. πελάτες και πήρε άδεια εγχώριου υποκαταστήματος, ενώ η Snappi της Πειραιώς έφτασε τους 260.000 χρήστες και τα 130 εκατ. ευρώ καταθέσεις στον πρώτο της χρόνο.
Η Εθνική και η Πειραιώς μπήκαν σε κοινοπραξία 37 ευρωπαϊκών τραπεζών για stablecoin σε ευρώ, την ίδια χρονιά που η Κριστίν Λαγκάρντ αμφισβήτησε δημόσια τα επιχειρήματα υπέρ τους.
Από τον Δεκέμβριο του 2025 ο πελάτης μπορεί να πληρώσει στο ταμείο απευθείας από τον τραπεζικό του λογαριασμό, με υπηρεσίες όπως το IRIS. Για τις ελληνικές τράπεζες αυτό σημαίνει ότι ένα δικό τους σύστημα πληρωμών στέκεται πλέον δίπλα στην κλασική κάρτα.
Μέσα στην ίδια χρονιά μια τράπεζα χωρίς κατάστημα ανακοίνωσε δύο εκατομμύρια πελάτες στην Ελλάδα, ενώ δύο συστημικές τράπεζες μπήκαν σε κοινοπραξία για stablecoin συνδεδεμένο με το ευρώ. Οι νέες μορφές τραπεζικής ήρθαν από το εξωτερικό, ως τάσεις (εν μέρει ως μόδα) και μπήκαν “από το παράθυρο” στο status quo της εγχώριας αγοράς. Το ενδιαφέρον της χρονιάς δεν είναι ότι ήρθαν, αλλά ότι οι ελληνικές τράπεζες αποφάσισαν να απαντήσουν.
Το χρήμα έμαθε να μην περιμένει την τράπεζα
Από τις 9 Οκτωβρίου 2025 κάθε τράπεζα της ευρωζώνης είναι υποχρεωμένη να στέλνει μεταφορές σε ευρώ μέσα σε δευτερόλεπτα, όλο το εικοσιτετράωρο, και να ελέγχει δωρεάν αν το όνομα του δικαιούχου ταιριάζει με το IBAN. Η χρέωση για αυτές δεν μπορεί να είναι ακριβότερη από εκείνη μιας απλής μεταφοράς, κανόνας που ισχύει ήδη από τον Ιανουάριο του 2025. Στην Ελλάδα ο κανόνας βρήκε έτοιμο έδαφος, γιατί το IRIS, το σύστημα που έχουν στήσει οι ίδιες οι τράπεζες, είχε ήδη γίνει συνήθεια στον κόσμο. Το 2025 πέρασαν από αυτό 126,4 εκατ. συναλλαγές αξίας 10,9 δισ. ευρώ, ενώ τον Σεπτέμβριο οι χρήστες του έφτασαν σχεδόν τα 4,75 εκατομμύρια.
Τον Ιούνιο του 2026 το 35,8% των μεταφορών πίστωσης στην Ελλάδα γινόταν πλέον άμεσα. Από τις 15 Ιανουαρίου το όριο του IRIS διπλασιάστηκε στα 1.000 ευρώ ημερησίως ανά κατηγορία. Ο πελάτης δεν περιμένει πια την τράπεζα για να στείλει χρήματα. Το εργαλείο που χρησιμοποιεί, όμως, ανήκει στις ίδιες τις τράπεζες.
Η τράπεζα χωρίς κατάστημα απέκτησε διεύθυνση
Η Revolut ανακοίνωσε τον Μάιο ότι ξεπέρασε τα 2 εκατ. πελάτες στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την εταιρεία, το 68% των συναλλαγών με τις κάρτες της γίνεται πλέον μέσα στη χώρα, άρα μεγλαλο μέρος των πελατών της δεν τη χρησιμοποιούν περιστασιακά. Το ερώτημα είναι πόσοι από αυτούς την έχουν κάνει κύρια τράπεζα. Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν δείχνουν πόσα χρήματα κρατούν εκεί. Στις 31 Ιουλίου η Τράπεζα της Ελλάδος ενέκρινε το ελληνικό της υποκατάστημα, ενώ η εταιρεία υπόσχεται ελληνικό IBAN τους επόμενους μήνες.
Η απάντηση της εγχώριας αγοράς ήρθε με το ίδιο μοντέλο. Η Snappi, η ψηφιακή τράπεζα της Πειραιώς, είναι η πρώτη ελληνική neobank με άδεια από την ΕΚΤ. Στα τέλη Οκτωβρίου η Πειραιώς ανέφερε περίπου 260.000 χρήστες της εφαρμογής και 130 εκατ. ευρώ σε καταθέσεις.
Οι τράπεζες ποντάρουν σε stablecoin που αμφισβητεί η Λαγκάρντ
Η πιο αναπάντεχη κίνηση ήρθε στις 20 Μαΐου. Η Εθνική και η Πειραιώς μπήκαν στην Qivalis, μια κοινοπραξία 37 ευρωπαϊκών τραπεζών που ετοιμάζει stablecoin σε ευρώ, δηλαδή ψηφιακό token καλυμμένο ένα προς ένα με ευρώ. Λίγες μέρες νωρίτερα η (πλέον πρώην) επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ είχε δηλώσει ότι τα επιχειρήματα υπέρ των stablecoins σε ευρώ είναι πολύ πιο αδύναμα απ’ όσο φαίνονται. Για τις δύο ελληνικές τράπεζες η συμμετοχή σημαίνει θέση σε μια νέα υποδομή πληρωμών σε ευρώ μέσω blockchain. Στις 14 Οκτωβρίου η Qivalis ανακοίνωσε ότι πήρε άδεια από την ολλανδική κεντρική τράπεζα και υπόσχεται έκδοση τους επόμενους μήνες.
Την ίδια ώρα η ΕΚΤ προχωρά το δικό της ψηφιακό ευρώ, με πιθανή πρώτη έκδοση το 2029, εφόσον ψηφιστεί ο σχετικός κανονισμός. Το stablecoin είναι ιδιωτικό token, ενώ το ψηφιακό ευρώ θα είναι χρήμα κεντρικής τράπεζας, όπως τα χαρτονομίσματα. Η διαφορά τους είναι ποιος ελέγχει το χρήμα.
Όταν η πλατφόρμα αποφασίζει για τις αναλήψεις
Η χρονιά έκλεισε με μια υπενθύμιση του τι συμβαίνει όταν το χρήμα κινείται έξω από το εποπτευόμενο σύστημα. Η Binance είχε ζητήσει τον Ιανουάριο άδεια MiCA μέσω της ελληνικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όμως τον Ιούνιο απέσυρε την αίτηση. Στις 29 Οκτωβρίου έχασε περίπου 6,3 δισ. δολάρια, στο μεγαλύτερο hack στην ιστορία του κλάδου, και πάγωσε τις αναλήψεις. Την 1η Νοεμβρίου δήλωσε ότι είχε καλύψει περίπου το 95% με δικά της κεφάλαια και άρχισε να τις επαναφέρει σταδιακά, ενώ στις 4 Νοεμβρίου η κάλυψη έφτασε στο 98%, σύμφωνα με την εταιρεία. Για τρεις ημέρες οι πελάτες περίμεναν την απόφαση της πλατφόρμας για να έχουν ξανά πρόσβαση στα χρήματά τους.
Ο πελάτης κέρδισε ταχύτητα και επιλογές, ενώ η τράπεζα έγινε λιγότερο ορατή αλλά όχι λιγότερο απαραίτητη. Οι ελληνικές τράπεζες προτίμησαν να γίνουν μέρος της αλλαγής παρά θεατές της. Δύο υποσχέσεις της χρονιάς μένουν ακόμη ανοιχτές. Η Revolut σχεδιάζει να διαθέσει ελληνικό IBAN μετά την έγκριση του υποκαταστήματός της, ενώ η Qivalis σχεδιάζει να εκδώσει το stablecoin της μετά την άδεια ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος. Ο επόμενος γύρος θα κριθεί στον κύριο λογαριασμό, εκεί όπου μπαίνει ο μισθός και μένουν οι καταθέσεις.
GOOD TO KNOW
Τι είναι το stablecoin και σε τι διαφέρει από το ψηφιακό ευρώ – Το stablecoin είναι ψηφιακό νόμισμα που βγάζει μια ιδιωτική εταιρεία. Η εταιρεία κρατά ισόποσα μετρητά ή ομόλογα, ώστε η αξία του να μένει σταθερή. Στην ΕΕ ο κάτοχος μπορεί να πάρει πίσω τα χρήματά του, όμως δεν τον καλύπτει η εγγύηση καταθέσεων. Το ψηφιακό ευρώ θα το βγάζει η ΕΚΤ, όχι πριν από το 2029.
Πού φτάνει σήμερα το IRIS – Το IRIS είναι η υπηρεσία των ελληνικών τραπεζών για να στέλνει κανείς χρήματα αμέσως, μόνο με τον αριθμό του κινητού. Το χρησιμοποιούν σχεδόν 4,75 εκατ. πολίτες και περίπου 600.000 επαγγελματίες. Από τον Ιανουάριο το όριο είναι 1.000 ευρώ τη μέρα, ενώ από τον Ιούνιο δουλεύει και με Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία και Ανδόρα.
Γιατί η Binance δεν έχει ευρωπαϊκή άδεια – Από την 1η Ιουλίου 2026 κάθε εταιρεία κρυπτονομισμάτων που εξυπηρετεί πελάτες στην ΕΕ χρειάζεται ευρωπαϊκή άδεια. Η Binance την είχε ζητήσει στην Ελλάδα, αλλά απέσυρε την αίτηση τον Ιούνιο. Συνεχίζει να λειτουργεί λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι πελάτες τη βρίσκουν μόνοι τους, και οι εποπτικές αρχές, μαζί και η ελληνική, εξετάζουν αν αυτό στέκει.
