THE BULLET POINT "PREVIEW"
Σε τουλάχιστον 15 ευρωπαϊκές χώρες ανακοινώθηκαν δράσεις που ζητούν πάγωμα των μεγάλων νέων data centers. Στο Άμστερνταμ, ακτιβιστές μπήκαν σε εργοτάξιο που προορίζεται για τη Microsoft.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να τριπλασιάσει τουλάχιστον τη δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ μέσα σε πέντε έως επτά χρόνια.
Στην Ιρλανδία, τα data centers κατανάλωσαν το 2025 το 23% της μετρούμενης ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι 28% για όλα τα νοικοκυριά μαζί.
Η πρώτη τελεία. Την Παρασκευή, ακτιβιστές συγκεντρώθηκαν στο εργοτάξιο ενός νέου data center που προορίζεται για τη Microsoft στο Άμστερνταμ και ορισμένοι μπήκαν στον χώρο. Κάποιοι ανέβηκαν σε γερανό και η αστυνομία επενέβη. Η δράση εντασσόταν σε διήμερο κινητοποιήσεων που είχαν ανακοινωθεί σε τουλάχιστον 15 ευρωπαϊκές χώρες, με κοινό αίτημα να παγώσει η κατασκευή μεγάλων νέων data centers. Η Microsoft δήλωσε ότι σέβεται την ειρηνική έκφραση απόψεων, αλλά όχι τις παράνομες ενέργειες.
Η δεύτερη τελεία. Οι Βρυξέλλες, την ίδια ώρα, θέλουν περισσότερα data centers, όχι λιγότερα. Στην πρόταση κανονισμού για την ανάπτυξη του cloud και της τεχνητής νοημοσύνης, που παρουσίασε τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει στόχο να τριπλασιαστεί τουλάχιστον η δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ μέσα σε πέντε έως επτά χρόνια. Η Ιρλανδία δείχνει τι σημαίνει αυτή η κλίμακα: σύμφωνα με την εθνική στατιστική υπηρεσία, τα data centers κατανάλωσαν το 2025 το 23% της μετρούμενης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, έναντι 28% για όλα τα νοικοκυριά μαζί.
Η γραμμή. Η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται τρία πράγματα που σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης γίνονται όλο και πιο δυσεύρετα: διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύ, νερό για ορισμένα συστήματα ψύξης και γη κοντά στα δίκτυα. Η σύγκρουση δεν είναι πια ανάμεσα στην τεχνολογία και την οικολογία. Είναι ανάμεσα σε μια ευρωπαϊκή στρατηγική ψηφιακής ανεξαρτησίας και σε τοπικές κοινωνίες που ζητούν να μάθουν ποιο μέρος του κόστους θα αναλάβουν.
Η άλλη ανάγνωση. Οι αντιδράσεις μπορεί να αποδειχθούν μεγαλύτερο ρίσκο για την Ευρώπη από τα ίδια τα data centers. Περισσότερα κέντρα στην ΕΕ σημαίνουν περισσότερη διαθέσιμη υπολογιστική ισχύ. Το πόσο θα μειώσουν την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους κρίνεται και από το ποιος θα τα λειτουργεί και με ποιους όρους. Τα σύγχρονα κέντρα μπορούν να λειτουργούν με ανανεώσιμη ενέργεια, να περιορίζουν τη χρήση νερού και να δίνουν τη θερμότητά τους για τη θέρμανση πόλεων. Το ερώτημα είναι αν θα τους ζητηθεί.
Η σκέψη που μένει. Για την Ελλάδα, το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Η Microsoft κατασκευάζει data center στην Αττική, την περιοχή που κηρύχθηκε τον Νοέμβριο του 2025 σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας. Η εταιρεία εκτιμά ότι η εγκατάσταση θα χρειάζεται νερό για ψύξη λιγότερο από το 15% του έτους. Για την αδειοδότηση, όμως, κρίσιμο μέγεθος είναι πόσο νερό θα χρειάζεται τις θερμότερες ημέρες. Κάθε νέο έργο θα πρέπει να δείχνει από την αρχή πόση ισχύ ζητά από το δίκτυο, πώς θα ψύχεται και πόσο νερό θα χρειάζεται στις αιχμές.
GOOD TO KNOW
Το «φρένο» του Δουβλίνου: ο ιρλανδικός διαχειριστής δικτύου EirGrid έχει περιορίσει από το 2022 τις νέες συνδέσεις data centers στην περιοχή του Δουβλίνου, λόγω κινδύνου για την επάρκεια ρεύματος.
Υποχρέωση διαφάνειας: η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ενεργειακή απόδοση υποχρεώνει τα data centers με εγκατεστημένη ισχύ εξοπλισμού πληροφορικής από 500 kW και πάνω να δηλώνουν κάθε χρόνο στοιχεία για την κατανάλωση ενέργειας και νερού.
Θερμότητα για τις πόλεις: στη Φινλανδία, η Microsoft και η εταιρεία ενέργειας Fortum σχεδιάζουν να χρησιμοποιούν τη θερμότητα από data centers για να ζεσταίνουν σπίτια στην περιοχή του Ελσίνκι.
