THE BULLET POINT "PREVIEW"
Τον περασμένο Απρίλιο η τεχνητή νοημοσύνη επηρέαζε στην Εθνική έως το 4% των ρόλων, με τον γενικό διευθυντή Λειτουργικής Στήριξης να βλέπει έως το 2030 ποσοστό 15%-20%.
Για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, η Morgan Stanley έδωσε τον Μάιο εύρος 10%-20% μείωσης προσωπικού στην επόμενη πενταετία, κυρίως στο back office και στη συμμόρφωση.
Η Εθνική έχει εκπαιδεύσει στην τεχνητή νοημοσύνη σχεδόν το μισό προσωπικό της, όμως παραδέχεται ότι δεν μπορούν όλοι να μετακινηθούν σε νέους ρόλους.
Όταν γίνεται λόγος εκεί έξω για τεχνητή νοημοσύνη στις τράπεζες, η σκέψη συνήθως πηγαίνει σε κάνα chatbot που απαντά σε βασικές ερωτήσεις, ώσπου εν τέλει… δουλειά δε γίνεται και ο πελάτης καταλήγει στην τηλεφωνική υποστήριξη. Η πιο βαθιά αλλαγή όμως συμβαίνει σε γραφεία που ο πελάτης δεν βλέπει ποτέ. Ένας φάκελος δανείου, για παράδειγμα, περνά από έλεγχο δικαιολογητικών, προετοιμασία της σύμβασης και ελέγχους συμμόρφωσης πριν φτάσει στην υπογραφή. Πρόκειται για εργασίες με πολύ χαρτί, σαφείς κανόνες και υψηλό κόστος προσωπικού, που ταιριάζουν όσο λίγες σε μοντέλα αυτοματοποίησης.
Αυτή η μετάβαση έχει ξεκινήσει και βρίσκεται σε εξέλιξη με ορίζοντα το 2030. Τον περασμένο Απρίλιο, στο Φόρουμ των Δελφών, εκπρόσωπος της Εθνικής Τράπεζας έβαλε κάτω τα νούμερα. Εκτίμησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη επηρέαζε άμεσα έως το 4% των ρόλων στην τράπεζα και το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να φτάσει το 15%-20% μέσα σε τέσσερα χρόνια. Πρώτα στη σειρά έρχονται ο έλεγχος και η επεξεργασία εγγράφων, καθώς και η διασφάλιση τήρησης κανονισμών.
Από τις δοκιμές στην καθημερινή δουλειά
Ορισμένες εφαρμογές AI έχουν ήδη περάσει από πιλοτικά προγράμματα στην καθημερινή λειτουργία των τραπεζών, σύμφωνα με όσα λένε οι ίδιες οι τράπεζες. Για παράδειγμα, στην Εθνική Τράπεζα λειτουργούν ήδη πάνω από 40 AI agents (ανακοίνωση Ιουλίου 2026). Οι χρήσεις τους φτάνουν από την ανάπτυξη λογισμικού στην επεξεργασία εγγράφων και τη σύνταξη συμβάσεων δανείων, δηλαδή σε ολόκληρη τη διαδικασία με την οποία στήνεται ο φάκελος πριν φτάσει στο στάδιο της έγκρισης.
Με τη σειρά της, η Eurobank τρέχει πρόγραμμα περίπου 1 δισ. ευρώ για τεχνολογικές παρεμβάσεις την περίοδο 2025-2028, το οποίο μοιράζεται μεταξύ cloud, δεδομένων, ασφάλειας και τεχνητής νοημοσύνης. Η Πειραιώς έχει δώσει στα στελέχη που εξυπηρετούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις βοηθό τεχνητής νοημοσύνης, ο οποίος τους ετοιμάζει την εικόνα του πελάτη πριν από κάθε συνάντηση. Η Alpha Bank, από την πλευρά της, έχει φέρει το Copilot της Microsoft στην καθημερινή δουλειά των εργαζομένων της, με όσους το χρησιμοποιούν να αναφέρουν ότι εξοικονομούν περίπου το ένα τέταρτο του χρόνου τους.
Από 10% έως 20% των θέσεων στις ευρωπαϊκές τράπεζες σε κίνδυνο
Η ίδια εικόνα, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, αποτυπώνεται στις εκτιμήσεις των αναλυτών για την Ευρώπη. Στα τέλη του 2025 η Morgan Stanley υπολόγιζε ότι έως το 2030 θα χαθεί περίπου το 10% των θέσεων, πάνω από 200.000, σε 35 μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες. Τον Μάιο οι αναλυτές της έδωσαν εύρος 10%-20% για την επόμενη πενταετία, ανεβάζοντας το ανώτατο όριο της εκτίμησης.
Το βάρος, κατά την Morgan Stanley, πέφτει στο back office, στους ελέγχους ταυτότητας πελατών και ξεπλύματος χρήματος (KYC και AML) καθώς και στην παρακολούθηση κινδύνων. Η εκτίμηση δεν προβλέπει μαζικές απολύσεις, αφού η μείωση αναμένεται να γίνει κυρίως μέσα από συνταξιοδοτήσεις, φυσική αποχώρηση και προγράμματα εθελουσίας εξόδου.
Πόσοι προλαβαίνουν να αλλάξουν ειδίκευση;
Αν οι θέσεις μειώνονται σιγά σιγά, το κρίσιμο ερώτημα γίνεται τι απογίνονται όσοι μένουν. Η Εθνική έχει εκπαιδεύσει στην τεχνητή νοημοσύνη περίπου 3.000 εργαζόμενους, σχεδόν το μισό προσωπικό της. Η Alpha Bank στηρίζει την επανεκπαίδευση στον επανασχεδιασμό των ρόλων, σε μαθήματα με πρακτική εφαρμογή στην καθημερινή δουλειά και στην εσωτερική κινητικότητα, ώστε οι εργαζόμενοι να δοκιμάζονται σε νέες θέσεις.
Το όριο αυτής της προσπάθειας το αναγνωρίζει η ίδια η Εθνική. Στους Δελφούς ο εκπρόσωπός της παραδέχθηκε ότι μόνο ένα μέρος του προσωπικού μπορεί πραγματικά να επανεκπαιδευτεί σε ρόλους υψηλής προστιθέμενης αξίας. Προειδοποίησε μάλιστα ότι η μαζική υιοθέτηση της τεχνολογίας χωρίς ισχυρό δίχτυ προστασίας μπορεί να προκαλέσει κοινωνικούς κραδασμούς.
Ποιος θα αξιολογεί τελικά τον φάκελο
Στην Εθνική, η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει μέρος της συλλογής και της επεξεργασίας των δικαιολογητικών, ενώ στην τελική πιστοδοτική απόφαση συμμετέχουν στελέχη της τράπεζας. Το ρυθμιστικό πλαίσιο αγγίζει ακριβώς το σημείο όπου ο φάκελος φτάνει στην κρίση. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (AI Act) κατατάσσει στα συστήματα υψηλού κινδύνου όσα αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα φυσικών προσώπων, οπότε η τράπεζα θα πρέπει να τεκμηριώνει πώς λειτουργούν και να εξασφαλίζει ανθρώπινη εποπτεία. Με την αναθεώρηση που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο, οι σχετικές υποχρεώσεις μετατέθηκαν από τον Αύγουστο του 2026 στις 2 Δεκεμβρίου 2027.
Η Πειραιώς δεν περίμενε την προθεσμία. Από τον Απρίλιο είναι η πρώτη ελληνική τράπεζα με πιστοποίηση ISO 42001 για τη διαχείριση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, η οποία καλύπτει τόσο τον ψηφιακό βοηθό των πελατών όσο και τον βοηθό των εργαζομένων.
Η τεχνητή νοημοσύνη στις τράπεζες δεν είναι πια υπόσχεση αλλά εργαλείο που δουλεύει πίσω από τον γκισέ. Το ερώτημα έχει μετακινηθεί από το αν θα αλλάξουν οι ρόλοι στο πόσοι θα αλλάξουν και πόσο γρήγορα. Η εκπαίδευση είναι το πρώτο βήμα. Το στοιχείο που θα κρίνει τη μετάβαση είναι πόσοι από όσους δούλευαν μέχρι πρόσφατα σε φακέλους και ελέγχους πέρασαν πράγματι σε άλλους ρόλους μέσα στην ίδια τράπεζα.
GOOD TO KNOW
Πάνω από 600 προσλήψεις το 2027. Οι τράπεζες δεν μειώνουν μόνο θέσεις, ψάχνουν και νέα πρόσωπα. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών ανακοίνωσε ότι οκτώ τράπεζες-μέλη της σχεδιάζουν πάνω από 600 προσλήψεις μέσα στο 2027. Οι θέσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την πληροφορική και τον μετασχηματισμό με τεχνητή νοημοσύνη, την ψηφιακή τραπεζική και την ανάλυση δεδομένων.
Τι είναι το ISO 42001. Είναι το πρώτο διεθνές πρότυπο για συστήματα διαχείρισης της τεχνητής νοημοσύνης. Πιστοποιεί ότι ένας οργανισμός έχει οργανωμένες διαδικασίες για τον εντοπισμό κινδύνων, την τεκμηρίωση και την ευθύνη γύρω από τα συστήματα που χρησιμοποιεί, στο πεδίο που καλύπτει η πιστοποίηση. Δεν είναι υποχρεωτικό και δεν υποκαθιστά τις απαιτήσεις του AI Act.
Η «Σοφία» της Εθνικής. Ο φωνητικός βοηθός του τηλεφωνικού κέντρου δεν είναι απλό αυτόματο μενού. Καταλαβαίνει το αίτημα και το εκτελεί μόνος του, για παράδειγμα το ξεκλείδωμα του internet banking ή μια χαμένη κάρτα. Τον Ιούλιο η τράπεζα υπολόγιζε ότι θα διεκπεραιώνει αυτόνομα πάνω από 130.000 κλήσεις τον μήνα, ενώ οι κλήσεις για απάτες μένουν σε ανθρώπους.
