THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η Κέρκυρα πήρε το 2014 την πρώτη άδεια λειτουργίας υδατοδρομίου βάσει του ν. 4146/2013, χωρίς να έχει εξυπηρετήσει από τότε τακτικό δρομολόγιο.
Στην Ευρώπη γενικά, υπάρχει σήμερα μόλις μία γραμμή σε λειτουργία, ανάμεσα στην Κοπεγχάγη και το Ώρχους της Δανίας. Η Loch Lomond Seaplanes, στη Σκωτία, σταμάτησε να λειτουργεί τον Απρίλιο του 2025 μετά από περισσότερα από είκοσι χρόνια.
Ο μεγαλύτερος operator υδροπλάνων στον κόσμο, στις Μαλδίβες, μετέφερε πάνω από 7.000 επιβάτες σε μία ημέρα τον περασμένο Φεβρουάριο.
Λίγες χώρες στον κόσμο έχουν τόσο ευνοϊκή γεωγραφία για τα υδροπλάνα όσο η Ελλάδα. Εκατοντάδες κατοικημένα νησιά, πολλά από αυτά χωρίς αεροδρόμιο, λίμνες στην ενδοχώρα και 43,3 εκατ. διεθνείς επισκέπτες το 2025, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία τακτικά δρομολόγια υδροπλάνων, συγκεκριμένα από τον Βόλο, έγιναν το 2010, ενώ ούτε φέτος το καλοκαίρι ξεκίνησε κάποια εμπορική γραμμή.
Οι εταιρείες του χώρου έχουν επανειλημμένα μιλήσει για τα ίδια εμπόδια, τη γραφειοκρατία και τους πολλούς φορείς που διαχειρίζονται τις άδειες. Ενδεικτικά, η Hellenic Seaplanes δηλώνει ότι έχει πάρει έγκριση για 42 υδατοδρόμια και υδάτινα πεδία, ενώ εκκρεμεί πλέον μόνο η αδειοδότηση για εμπορικές πτήσεις. Η AirSea Lines, που εκτελούσε τακτικά δρομολόγια στο Ιόνιο έως τα τέλη του 2008, είχε αποδώσει σε κανονιστικά εμπόδια και καθυστερήσεις της διοίκησης την οριστική αποχώρησή της από την εγχώρια αγορά το 2009. Το πρόβλημα μοιάζει αμιγώς ελληνικό, όμως η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρώπη δείχνει ότι είναι ευρύτερο.
Υποδομές στα χαρτιά και πτήσεις κυρίως για επίδειξη
Το θεσμικό πλαίσιο για τα υδατοδρόμια και τα υδάτινα πεδία ψηφίστηκε το 2013, τη χρονιά που ιδρύθηκε η Hellenic Seaplanes, ενώ αναμορφώθηκε το 2020. Έκτοτε ο κλάδος τροχοπεδίζεται στον χώρο των αδειών. Η Κέρκυρα πήρε άδεια λειτουργίας υδατοδρομίου το 2014. Ακολούθησαν οι Παξοί το 2016 και η Πάτρα το 2017, χωρίς κανένα από τα τρία να έχει δει ακόμη τακτικό δρομολόγιο. Τα τρία αυτά υδατοδρόμια έχει αναπτύξει η Ελληνικά Υδατοδρόμια, ο δεύτερος παίκτης του χώρου.
Μέσα στο 2026 κάτι δείχνει να κινείται. Δοκιμαστικές προσθαλασσώσεις έγιναν στην Ιτέα, στην Κυλλήνη και στον Άλιμο, που προορίζεται για βασική πύλη της Αθήνας. Τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκε η πρώτη πτήση υδροπλάνου ανάμεσα σε Ελλάδα και Αλβανία, από τα Ιωάννινα στην Αυλώνα, ενώ στις αρχές Νοεμβρίου υδροπλάνο προσθαλασσώθηκε στο λιμάνι της Καλαμάτας για το ετήσιο συνέδριο των δήμων της χώρας.
Το υπουργείο Ναυτιλίας γνωμοδοτεί για τα υδατοδρόμια μέσα σε λιμάνια, αλλά ο συνολικός συντονισμός της αδειοδότησης ανήκει στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως διευκρίνισε τον Σεπτέμβριο ο υπουργός Ναυτιλίας σε απάντηση στη Βουλή. Την τελευταία λέξη, πάντως, για τις πτήσεις την έχει η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας.
Η Ευρώπη έχει μόνο μία τακτική γραμμή
Σήμερα στην ευρωπαϊκή ήπειρο λειτουργεί μία μόνο τακτική γραμμή υδροπλάνου, ανάμεσα στην Κοπεγχάγη και το Ώρχους της Δανίας. Η Nordic Seaplanes την εξυπηρετεί με δύο αεροσκάφη Twin Otter, σε περίπου 45 λεπτά, απευθυνόμενη κυρίως σε όσους ταξιδεύουν για δουλειά ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της χώρας. Αλλού, όπως στη Νορβηγία, τα υδροπλάνα πετούν για περιηγήσεις και ναυλώσεις, όχι με προγραμματισμένα δρομολόγια.
Μία από τις μακροβιότερες ευρωπαϊκές εταιρείες του κλάδου έκλεισε πρόσφατα. Η Loch Lomond Seaplanes, που πετούσε στη δυτική Σκωτία για περισσότερα από είκοσι χρόνια, σταμάτησε να λειτουργεί τον Απρίλιο του 2025 και τέθηκε σε εκκαθάριση. Η Ευρώπη, με άλλα λόγια, δεν είναι το πρότυπο που καλείται να ακολουθήσει η Ελλάδα.
Οι Μαλδίβες δείχνουν πώς στήνεται μια αγορά
Το πραγματικό μέτρο σύγκρισης βρίσκεται εκτός Ευρώπης. Στις Μαλδίβες τα υδροπλάνα λειτουργούν ως βασική υποδομή του τουρισμού, μεταφέροντας τους επισκέπτες από το διεθνές αεροδρόμιο στα θέρετρα των ατολλών. Ενδεικτικά, η Trans Maldivian Airways, ο μεγαλύτερος operator υδροπλάνων στον κόσμο, διαθέτει πάνω από 65 αεροσκάφη και στις 15 Φεβρουαρίου μετέφερε πάνω από 7.000 επιβάτες σε μία μόνο ημέρα. Δεν είναι η μόνη περίπτωση. Στον Καναδά, η Harbour Air συνδέει το κέντρο του Βανκούβερ με τη Βικτόρια και άλλους προορισμούς της Βρετανικής Κολομβίας, με περισσότερες από 150 πτήσεις την ημέρα το καλοκαίρι, ενώ στις ΗΠΑ η Kenmore Air πετά τακτικά από το Σιάτλ προς τα νησιά San Juan.
Το ενδιαφέρον στην περίπτωση της Ελλάδας είναι άλλο. Τα υδροπλάνα δεν θα στηριχθούν κυρίως στη μεταφορά από ένα αεροδρόμιο προς τα θέρετρα, αλλά στο να στηθεί ένα συμπληρωματικό δίκτυο ανάμεσα σε νησιά, λιμάνια και λίμνες. Εκεί βρίσκεται και το όριο του εγχειρήματος. Όπως σημείωσε στην Καλαμάτα ο εκπρόσωπος του Ναυτικού Επιμελητηρίου, τα υδροπλάνα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα πλοία, λόγω της περιορισμένης χωρητικότητάς τους και των καιρικών συνθηκών στις ελληνικές θάλασσες.
Αν η αδειοδότηση τελικά ολοκληρωθεί πριν από την τουριστική περίοδο του 2027, το πρώτο τεστ θα είναι ποια γραμμή θα ανοίξει, με ποια συχνότητα και για ποιους επιβάτες. Η Δανία στηρίζεται στον επαγγελματία που κερδίζει χρόνο ανάμεσα σε δύο πόλεις, οι Μαλδίβες στον τουρίστα που φτάνει στο θέρετρο. Η Ελλάδα θα πρέπει να βρει ποιο κοινό είναι διατεθειμένο να πληρώσει και για ποια δρομολόγια.
GOOD TO KNOW
Το υδατοδρόμιο είναι πλήρης εγκατάσταση με προβλήτα και χώρους εξυπηρέτησης επιβατών. Το υδάτινο πεδίο είναι απλώς οριοθετημένη θαλάσσια ή λιμναία περιοχή όπου το υδροπλάνο προσθαλασσώνεται και απογειώνεται, με απλούστερη και ταχύτερη αδειοδότηση.
Για να πουλήσει εισιτήρια, μια αεροπορική εταιρεία χρειάζεται δύο διαφορετικές εγκρίσεις από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας. Το πιστοποιητικό αερομεταφορέα βεβαιώνει ότι μπορεί να πετά με ασφάλεια, ενώ η άδεια εκμετάλλευσης ότι πληροί τις οικονομικές και ιδιοκτησιακές προϋποθέσεις για εμπορικές πτήσεις.
