THE BULLET POINT "PREVIEW"
Στο 45% έφτασε η χρήση AI στις μικρές επιχειρήσεις, από 13% το 2024, όμως δύο στους τρεις χρήστες δηλώνουν ότι γνωρίζουν ελάχιστα για την τεχνολογία.
Έξι στους δέκα χρήστες AI αξιοποιούν δωρεάν εφαρμογές, ενώ μόλις το 14% χρησιμοποιεί την τεχνολογία για αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών και το 13% για ανάλυση δεδομένων.
Στο 70% υποχώρησε η χρήση εργαλείων κυβερνοασφάλειας, από 86% το 2022, με το 95% όσων διαθέτουν προστασία να περιορίζεται σε antivirus.
Με ταχύτητα που πριν από δύο χρόνια δύσκολα θα μπορούσε να προβλεφθεί, η Τεχνητή Νοημοσύνη περνά στην καθημερινότητα των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ωστόσο, πίσω από την εντυπωσιακή αύξηση της χρήσης της κρύβεται μια λιγότερο ενθαρρυντική πραγματικότητα.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις βρίσκονται ακόμη στα πρώτα βήματα εξοικείωσης με την τεχνολογία, περιορίζονται σε απλές εφαρμογές και δεν έχουν προχωρήσει σε ουσιαστικές επενδύσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας τους. Την ίδια στιγμή, η ψηφιακή ασφάλεια υποχωρεί, αφήνοντας ένα ολοένα μεγαλύτερο πεδίο έκθεσης σε κυβερνοαπειλές.
Αυτή είναι η διπλή εικόνα που αποτυπώνει έρευνα της Telekom για την ψηφιακή ετοιμότητα των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, η οποία πραγματοποιήθηκε σε επιχειρήσεις με 1 έως 50 εργαζομένους το προηγούμενο διάστημα.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ελληνική μικρομεσαία επιχειρηματικότητα έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται τις δυνατότητες της νέας τεχνολογικής εποχής, αλλά απέχει ακόμη από το να τις ενσωματώσει στον πυρήνα της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
AI και η επιφανειακή χρήση, χωρίς ιδιαίτερες επενδύσεις
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η χρήση της έχει εκτοξευθεί στο 45%, από μόλις 13% το 2024, ενώ το 42% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί εργαλεία παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης. Η εξοικείωση, ωστόσο, δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό. Δύο στους τρεις χρήστες δηλώνουν ότι γνωρίζουν ελάχιστα για την τεχνολογία και μόλις ένας στους δέκα εμφανίζει υψηλό επίπεδο εξοικείωσης.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το είδος των εργαλείων που χρησιμοποιούνται. Το ChatGPT κυριαρχεί με ποσοστό 81% μεταξύ των χρηστών AI, ενώ ακολουθούν το Gemini με 25% και το Copilot. Παράλληλα, έξι στους δέκα χρήστες παραμένουν στις δωρεάν εκδόσεις των εφαρμογών, στοιχείο που δείχνει ότι οι συστηματικές επενδύσεις σε εξειδικευμένες λύσεις και επαγγελματικά εργαλεία βρίσκονται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο.
Η επιφανειακή αξιοποίηση αποτυπώνεται και στις εργασίες για τις οποίες επιστρατεύεται η τεχνολογία. Το 44% χρησιμοποιεί AI για τη δημιουργία περιεχομένου, το 23% για marketing και το 21% για τη δημιουργία εικόνων και βίντεο. Αντίθετα, μόλις το 14% αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για αυτοματοποίηση διαδικασιών back-office, το 13% για ανάλυση δεδομένων και το 9% για εξυπηρέτηση πελατών.
Με άλλα λόγια, οι μικρές επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν το AI για να γράφουν, να επικοινωνούν και να προβάλλονται, αλλά δεν έχουν περάσει ακόμη στο επόμενο επίπεδο. Να αυτοματοποιούν δηλαδή λειτουργίες, να αξιοποιούν τα δεδομένα τους και να λαμβάνουν καλύτερες επιχειρηματικές αποφάσεις.
Κι αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου η έλλειψη προσωπικού αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Η δυσκολία εύρεσης εργαζομένων αφορά το 70% των επιχειρήσεων, από 50% το 2024, ενώ ο πληθωρισμός εξακολουθεί να πιέζει το 80%.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής παραγωγικότητας, αναλαμβάνοντας επαναλαμβανόμενες εργασίες και απελευθερώνοντας χρόνο για τους επιχειρηματίες και τους εργαζομένους. Για να συμβεί αυτό, όμως, απαιτούνται εκπαίδευση, κατάλληλα πληροφοριακά συστήματα και ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της επιχείρησης.
Κυβερνοασφάλεια
Το δεύτερο καμπανάκι αφορά την κυβερνοασφάλεια. Ενώ οι επιχειρήσεις αυξάνουν τη χρήση ψηφιακών εργαλείων, η προστασία των συστημάτων και των δεδομένων τους ακολουθεί αντίθετη πορεία.
Το ποσοστό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν εργαλεία ψηφιακής ασφάλειας υποχώρησε στο 70% το 2026, από 77% το 2024 και 86% το 2022. Πρόκειται για τη μοναδική κατηγορία μεταξύ των 16 ψηφιακών εργαλείων και υποδομών που εξετάστηκαν στην έρευνα στην οποία καταγράφεται υποχώρηση.
Ακόμη και εκεί όπου υπάρχουν μέτρα προστασίας, η εικόνα δεν είναι ιδιαίτερα καθησυχαστική. Το 95% των επιχειρήσεων που δηλώνουν ότι διαθέτουν εργαλεία ασφάλειας περιορίζεται στη χρήση antivirus, ενώ μόλις το 8% χρησιμοποιεί πρόσθετα εργαλεία προστασίας.
Παρά τη σταδιακή αύξηση της πρόθεσης επένδυσης στην κυβερνοασφάλεια, η οποία φτάνει στο 25% από 20% το 2024, η απόσταση από ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας παραμένει μεγάλη.
Η αντίφαση είναι προφανής. Περισσότερες επιχειρήσεις μεταφέρουν δεδομένα και εφαρμογές στο cloud, χρησιμοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες και εντάσσουν εργαλεία AI στην καθημερινότητά τους, χωρίς να αναβαθμίζουν αντίστοιχα την προστασία τους.
Η ψηφιακή έκθεση αυξάνεται, αλλά η ασφάλεια δεν ακολουθεί. Και για μια μικρή επιχείρηση, μια κυβερνοεπίθεση δεν συνεπάγεται μόνο τεχνικό πρόβλημα, αλλά μπορεί να μεταφραστεί σε διακοπή λειτουργίας, απώλεια δεδομένων, οικονομική ζημιά και πλήγμα στην εμπιστοσύνη των πελατών της.
Συνολικά, όπως φαίνεται, η ψηφιακή ωριμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων βελτιώνεται, αλλά με επιβραδυνόμενο ρυθμό. Ο σχετικός δείκτης ανέβηκε στο 5,71 το 2026, από 5,25 το 2024, ωστόσο ο ρυθμός αύξησης περιορίστηκε περίπου στο 9%, έναντι 17% την προηγούμενη διετία.
Επιπλέον, το μέγεθος εξακολουθεί να παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς περίπου μία στις δύο επιχειρήσεις με περισσότερους από δέκα εργαζομένους εμφανίζει υψηλή ψηφιακή ετοιμότητα, έναντι περίπου μίας στις τρεις με έως δέκα εργαζομένους.
GOOD TO KNOW
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει και νέους κινδύνους για τα εταιρικά δεδομένα. Όταν εργαζόμενοι χρησιμοποιούν προσωπικούς λογαριασμούς σε δημόσια εργαλεία AI για επαγγελματικές εργασίες, ενδέχεται να εισάγουν ευαίσθητες πληροφορίες πελατών, οικονομικά στοιχεία ή εσωτερικά έγγραφα χωρίς να έχουν προηγουμένως ελέγξει τους όρους διαχείρισης των δεδομένων.
Το φαινόμενο είναι γνωστό ως Shadow AI και μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους εμπιστευτικότητας και συμμόρφωσης ακόμη και σε επιχειρήσεις που διαθέτουν βασικά εργαλεία κυβερνοασφάλειας.
