THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η Isabel Schnabel της ΕΚΤ υποστηρίζει ότι στην Ευρώπη δεν λείπουν το ταλέντο και οι ιδέες, λείπει η κλίμακα. Τα εσωτερικά εμπόδια στις υπηρεσίες εκτιμάται ότι λειτουργούν σαν δασμός 96%.
Η πρόταση για το EU Inc προβλέπει σύσταση online σε 48 ώρες, με κόστος έως 100 ευρώ και χωρίς ελάχιστο κεφάλαιο. Στις διαπραγματεύσεις όμως κινδυνεύει να χάσει την απλότητά της.
Για έναν Έλληνα ιδρυτή, το ερώτημα είναι αν οι επενδυτές θα εμπιστευτούν μια ευρωπαϊκή εναλλακτική απέναντι στο Ντέλαγουερ
Η πρώτη τελεία. Στις 13 Νοεμβρίου, στο Βίλνιους, η Isabel Schnabel, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, περιέγραψε το πρόβλημα της Ευρώπης με απλά λόγια: δεν της λείπουν οι ιδέες, η έρευνα ή οι άνθρωποι, της λείπει η κλίμακα. Η Ευρώπη βγάζει πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις, αλλά αρκετές από αυτές, όταν αναζητούν κεφάλαια για να μεγαλώσουν, επιλέγουν αμερικανική εταιρική δομή με έδρα στο Ντέλαγουερ. Εκεί η σύσταση γίνεται σε λίγες μέρες ή και ώρες, και το εταιρικό πλαίσιο είναι προβλέψιμο και οικείο στους επενδυτές. Η Schnabel χαρακτήρισε «την πιο ισχυρή ιδέα» για να ξεπεραστεί ο κατακερματισμός το «28ο καθεστώς», ένα ενιαίο ευρωπαϊκό εταιρικό πλαίσιο δίπλα στα εθνικά.
Η δεύτερη τελεία. Η ιδέα έχει ήδη γίνει πρόταση. Στις 18 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη νέα εταιρική μορφή EU Inc. Με την τυποποιημένη διαδικασία, η εταιρεία θα συστήνεται πλήρως online μέσα σε 48 ώρες, με κόστος έως 100 ευρώ και χωρίς ελάχιστο κεφάλαιο, και θα αναγνωρίζεται σε όλη την ΕΕ. Στις 23 Οκτωβρίου, τα κράτη-μέλη υιοθέτησαν τη διαπραγματευτική τους θέση. Διατήρησαν τον πυρήνα της πρότασης, αλλά πρόσθεσαν ισχυρότερους ελέγχους κατά τη σύσταση και περιόρισαν την εφαρμογή των κοινών κανόνων για τα δικαιώματα αγοράς μετοχών των εργαζομένων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε στηρίξει από τον Ιανουάριο την ιδέα ενός 28ου καθεστώτος, αλλά δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη θέση του για τη συγκεκριμένη πρόταση.
Η γραμμή. Η Ευρώπη είναι μία αγορά στα χαρτιά και πολύ λιγότερο ενιαία στην πράξη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρουσίασε η Schnabel, τα εσωτερικά εμπόδια στην ενιαία αγορά ισοδυναμούν με δασμό 96% για τις υπηρεσίες και 67% για τα αγαθά. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια εταιρεία που θέλει να μεγαλώσει στην Ευρώπη βρίσκεται απέναντι σε 27 εθνικά νομικά συστήματα και περισσότερες από 60 εταιρικές μορφές. Στις ΗΠΑ, ιδρυτές και επενδυτές έχουν εδώ και δεκαετίες ένα κοινό και προβλέψιμο σημείο αναφοράς: το Ντέλαγουερ. Γι’ αυτό η Ευρώπη γεννά εταιρείες, αλλά συχνά δεν τις μεγαλώνει. Το EU Inc είναι η πιο άμεση απόπειρα μέχρι σήμερα να δοθεί στις νεοφυείς επιχειρήσεις μια κοινή εταιρική μορφή, χωρίς να περιμένει η Ευρώπη την πλήρη εναρμόνιση των 27 εθνικών συστημάτων.
Η άλλη ανάγνωση. Η απλότητα όμως έχει και αντίλογο. Τα συνδικάτα προειδοποιούν ότι η ελεύθερη επιλογή χώρας εγγραφής μπορεί να οδηγήσει τις επιχειρήσεις να διαλέγουν το πιο βολικό σύστημα, κυρίως ως προς τη συλλογική εκπροσώπηση και τη συμμετοχή των εργαζομένων στη διοίκηση. Οι συμβολαιογράφοι ζητούν ισχυρότερους ελέγχους ταυτότητας στη γρήγορη ψηφιακή σύσταση. Και οι ίδιοι οι ιδρυτές, που πίεσαν για τη νέα μορφή, φοβούνται ότι οι συμβιβασμοί θα δημιουργήσουν 27 εθνικές παραλλαγές, δηλαδή ακριβώς τον κατακερματισμό που η πρόταση θέλει να περιορίσει.
Η σκέψη που μένει. Για μια ελληνική νεοφυή επιχείρηση, η αξία του EU Inc θα φανεί στον πρώτο γύρο χρηματοδότησης για επέκταση σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Η νέα μορφή δεν θα καταργήσει τους εθνικούς φορολογικούς, εργασιακούς ή κλαδικούς κανόνες. Αν όμως οι επενδυτές μπορούν να μπουν στο κεφάλαιό της με κανόνες που ήδη γνωρίζουν και εμπιστεύονται, ο Έλληνας ιδρυτής θα έχει έναν λόγο λιγότερο να στήσει μητρική εταιρεία στο Ντέλαγουερ.
GOOD TO KNOW
Η ΕΕ έχει ήδη από το 2004 μια «ευρωπαϊκή εταιρεία», τη Societas Europaea (SE). Επειδή απαιτεί ελάχιστο κεφάλαιο 120.000 ευρώ και διασυνοριακές προϋποθέσεις σύστασης, σχεδιάστηκε για μεγαλύτερες επιχειρήσεις και όχι για νεοφυείς.
Περισσότερες από τα δύο τρίτα των εταιρειών του Fortune 500 έχουν νομική έδρα στο Ντέλαγουερ. Το πλεονέκτημά του δεν είναι μόνο η ταχύτητα. Είναι επίσης το προβλέψιμο εταιρικό δίκαιο και ένα ειδικό δικαστήριο για εταιρικές υποθέσεις.
