Στην Ελλάδα των τουριστικών ρεκόρ, μια εβδομάδα διακοπών είναι απρόσιτη για σχεδόν τους μισούς

Η χώρα που κάνει ρεκόρ στον τουρισμό έχει ταυτόχρονα ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη ανθρώπων που δεν μπορούν να πληρώσουν μία εβδομάδα διακοπών. Πίσω από την αντίφαση κρύβεται ένα επιχειρηματικό ερώτημα: μπορεί ο ελληνικός τουρισμός να γίνει προσιτός σε περισσότερους Έλληνες;

Στην Ελλάδα των τουριστικών ρεκόρ, μια εβδομάδα διακοπών είναι απρόσιτη για σχεδόν τους μισούς

THE BULLET POINT "PREVIEW"

Το 2025 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις της Ελλάδας έφτασαν σε ρεκόρ 23,6 δισ. ευρώ, ενώ το 46,6% των κατοίκων της δεν μπορούσε να πληρώσει μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι. Είναι το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα ταξίδια των κατοίκων αυξάνονται. Τα ταξίδια μίας έως τριών διανυκτερεύσεων μεγαλώνουν ταχύτερα από κάθε άλλη κατηγορία, ενώ πάνω από τα μισά προσωπικά ταξίδια γίνονται χωρίς ενοικιαζόμενο κατάλυμα.

Μια οικογένεια μπορεί να βρει προσιτό δωμάτιο και να ακυρώσει μόλις προσθέσει εισιτήρια και φαγητό. Το ερώτημα για την αγορά είναι αν η μη ζήτηση μπορεί να γίνει αγορά, με ένα προϊόν που χωράει στον συνολικό λογαριασμό του ταξιδιού.

5 MIN READ

Το 2025 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις της Ελλάδας έφτασαν τα 23,6 δισ. ευρώ, νέο ιστορικό υψηλό σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος. Την ίδια χρονιά, το 46,6% των κατοίκων της χώρας δήλωσε στη Eurostat ότι δεν έχει τα χρήματα να πληρώσει μία εβδομάδα ετήσιων διακοπών μακριά από το σπίτι του. Είναι το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Ρουμανία.

Τα δύο νούμερα αφορούν την ίδια χώρα και την ίδια χρονιά. Η χώρα που ξέρει να υποδέχεται τον κόσμο έχει σχεδόν τους μισούς κατοίκους της χωρίς την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν μία εβδομάδα διακοπών.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το ποσοστό είναι 27,5%. Στη Ρουμανία φτάνει το 61,4%. Στο Λουξεμβούργο είναι μόλις 10,6%, ενώ στη Σουηδία και στην Ολλανδία κινείται γύρω στο 12%.

Τι ακριβώς μετράει ο δείκτης

Ο δείκτης δεν μετράει πόσοι πήγαν τελικά διακοπές ούτε πόσοι ήθελαν να πάνε. Μετράει αν ένα νοικοκυριό δηλώνει ότι έχει τα χρήματα για μία εβδομάδα ετήσιων διακοπών μακριά από το σπίτι. Μια τέτοια εβδομάδα μετράει ακόμη κι αν περάσει σε δικό τους εξοχικό ή σε σπίτι συγγενών και φίλων. Με άλλα λόγια, το 46,6% δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί δεν ταξίδεψαν. Σημαίνει ότι δήλωσαν πως δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν μια τέτοια εβδομάδα.

Κάποιος μπορεί να μείνει σπίτι επειδή το προτιμά, επειδή δουλεύει ή για λόγους υγείας. Αυτό είναι άλλο πράγμα από το να μην μπορεί να πληρώσει. Η Eurostat καταγράφει ακριβώς αυτή την οικονομική πλευρά, και γι’ αυτό οι χώρες μπορούν να συγκριθούν μεταξύ τους.

Η απόσταση ανάμεσα στις χώρες δείχνει πρώτα απ’ όλα τη διαφορετική οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών. Όταν το ενοίκιο, το ρεύμα και το σούπερ μάρκετ τρώνε μεγάλο μέρος του εισοδήματος, οι διακοπές γίνονται από τα πρώτα έξοδα που αναβάλλονται.

Τα ταξίδια αυξάνονται, αλλά δεν ταξιδεύουν όλοι

Η οικονομική αδυναμία δεν ταυτίζεται με την ανεργία. Μπορεί να αφορά εργαζόμενους, οικογένειες και συνταξιούχους που, όταν προσθέσουν μετακίνηση, διαμονή και φαγητό, βλέπουν ότι μια εβδομάδα μακριά από το σπίτι δεν χωράει στον προϋπολογισμό.

Η Έρευνα Διακοπών της ΕΛΣΤΑΤ δίνει και την άλλη πλευρά. Το 2025 οι κάτοικοι της Ελλάδας από 15 ετών και πάνω έκαναν 8,2 εκατομμύρια ταξίδια και ξόδεψαν 3,86 δισ. ευρώ, 12,5% περισσότερα από το 2024. Περίπου 4,6 εκατομμύρια άνθρωποι έκαναν τουλάχιστον ένα ταξίδι μέσα στη χρονιά.

Η ΕΛΣΤΑΤ ρώτησε όσους δεν έκαναν κανένα προσωπικό ταξίδι γιατί δεν ταξίδεψαν, και μπορούσαν να δώσουν περισσότερους από έναν λόγους. Το 56,4% ανέφερε οικονομικούς λόγους, πολύ πάνω από τα προβλήματα υγείας, τη δουλειά ή την προτίμηση να μείνουν σπίτι. Τα χρήματα δεν είναι ο μόνος λόγος, είναι όμως με διαφορά ο πρώτος.

Ταξίδι δεν σημαίνει διακοπές

Η διάρκεια παίζει ρόλο. Ένα διήμερο δεν κοστίζει όσο μια εβδομάδα σε τουριστικό προορισμό. Τα ταξίδια από μία έως τρεις διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν κατά 26,7% το 2025, περισσότερο από κάθε άλλη κατηγορία. Επιπλέον, πάνω από τα μισά προσωπικά ταξίδια των κατοίκων της Ελλάδας έγιναν χωρίς ενοικιαζόμενο κατάλυμα, σε δικό τους εξοχικό ή σε σπίτι συγγενών και φίλων.

Ένα μεγάλο μέρος της εγχώριας ταξιδιωτικής κίνησης γίνεται, δηλαδή, χωρίς να πληρώσει κανείς για ξενοδοχείο. Και για εκατομμύρια ανθρώπους η επιλογή προορισμού δεν φτάνει ποτέ ούτε στο στάδιο της αναζήτησης εισιτηρίων.

Ο πελάτης που δεν εμφανίστηκε ποτέ

Η ελληνική τουριστική αγορά ξέρει σχεδόν τα πάντα για εκείνον που ταξίδεψε: πόσα ξόδεψε, πού έμεινε και για πόσο. Πολύ λιγότερα ξέρει για τον πελάτη που δεν εμφανίστηκε ποτέ.

Και αυτός ο πελάτης δεν κοιτάζει μόνο την τιμή του δωματίου. Κοιτάζει το συνολικό κόστος. Μια οικογένεια μπορεί να βρει ένα προσιτό δωμάτιο και να ακυρώσει μόλις προσθέσει εισιτήρια, βενζίνη, φαγητό και δραστηριότητες. Ένα κατάλυμα που απευθύνεται σε αυτή την οικογένεια δεν ανταγωνίζεται μόνο τα άλλα καταλύματα. Ανταγωνίζεται τον λογαριασμό ολόκληρου του ταξιδιού.

Εκεί μπορεί να βρίσκεται και μια επιχειρηματική ευκαιρία. Προτάσεις που δείχνουν από την αρχή πόσο κοστίζει όλο το ταξίδι, πακέτα εκτός αιχμής, προορισμοί της ηπειρωτικής χώρας και μικρά καταλύματα που συνεργάζονται με μεταφορείς και εστίαση μπορούν να μιλήσουν σε ανθρώπους που σήμερα κάνουν τον λογαριασμό και τα παρατάνε.

Η δουλειά της τουριστικής βιομηχανίας δεν είναι να λύσει το πρόβλημα του ελληνικού εισοδήματος. Ο τουρισμός είναι εξαγωγικός κλάδος, και ο ξένος επισκέπτης που ξοδεύει πολλά είναι οικονομικά πολύτιμος. Το επιχειρηματικό ερώτημα είναι άλλο: αν δίπλα σε αυτή την αγορά υπάρχει μια δεύτερη, με μικρότερα έσοδα ανά ταξιδιώτη αλλά μεγάλη σε μέγεθος, που μπορεί να λειτουργήσει σε άλλες περιόδους και με διαφορετικό προϊόν.

Υπάρχει και η πλευρά του κράτους. Προγράμματα κοινωνικού τουρισμού, φθηνότερες μετακινήσεις και κίνητρα για διακοπές εκτός αιχμής μπορούν να ανοίξουν την πόρτα σε περισσότερα νοικοκυριά. Για να κριθούν όμως σωστά, πρέπει να φαίνεται ποιους βοηθούν στην πράξη: όσους θα ταξίδευαν έτσι κι αλλιώς ή όσους διαφορετικά θα έμεναν σπίτι.

Η μεγάλη εικόνα

Η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να φέρνει περισσότερους επισκέπτες, να αναβαθμίζει τις υπηρεσίες της και να αυξάνει τα έσοδα από τον τουρισμό. Μένει όμως ένα ερώτημα που τα ρεκόρ δεν απαντούν: πόσο προσιτό είναι το ταξίδι για όσους ζουν και δουλεύουν στους ίδιους τους τουριστικούς προορισμούς; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στις τιμές των ξενοδοχείων. Βρίσκεται στους μισθούς, στον ελεύθερο χρόνο και στο κόστος ζωής.

Οι τουριστικές επιδόσεις καταγράφουν τα ταξίδια που έγιναν. Δεν καταγράφουν όσα δεν έγιναν, επειδή οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να τα πληρώσουν.

GOOD TO KNOW

Η δυνατότητα για μία εβδομάδα διακοπών είναι ένας από τους δείκτες με τους οποίους η Eurostat μετράει τις υλικές στερήσεις των νοικοκυριών, μαζί με την πληρωμή λογαριασμών και τη θέρμανση του σπιτιού. Στην Ελλάδα το ποσοστό ήταν 46% το 2024 και ανέβηκε ελαφρά το 2025, ενώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι χαμηλότερο από πριν από δέκα χρόνια. Η Βουλγαρία και η Ουγγαρία ακολουθούν την Ελλάδα με 39,1%, και η Κύπρος είναι ακριβώς στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η Γαλλία έχει από το 1982 τα chèques-vacances, κουπόνια διακοπών στη χρηματοδότηση των οποίων μπορούν να συμμετέχουν ο εργοδότης και ο εργαζόμενος. Είναι ένα από τα πιο γνωστά μοντέλα κοινωνικού τουρισμού στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους» επιδότησε τη διαμονή μέσω ψηφιακής κάρτας. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τη μεγαλύτερη αύξηση στα ταξίδια το 2025 την είχαν οι άνω των 65 ετών.

Συνδεθείτε εδώ
ή αποκτήστε ετήσια συνδρομή εδώ.
THETOTALBUSINESS
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.