Η τηλεόραση έπιασε ταβάνι, το γήπεδο έγινε το νέο ταμείο των ομάδων

Για δύο δεκαετίες η τηλεόραση χρηματοδοτούσε την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου. Σήμερα, στις μεγάλες ευρωπαϊκές ομάδες αλλά και στις ελληνικές, το βάρος περνά στο γήπεδο και στους χορηγούς. Η τηλεόραση φέρνει ακόμη πολλά χρήματα, όμως την αύξηση τη στηρίζουν πλέον κυρίως οι διεθνείς διοργανώσεις, ενώ για τις ελληνικές ΠΑΕ οι διανομές της UEFA παραμένουν καθοριστικές.

Η τηλεόραση έπιασε ταβάνι, το γήπεδο έγινε το νέο ταμείο των ομάδων

THE BULLET POINT "PREVIEW"

Στις 20 πλουσιότερες ομάδες του κόσμου, οι χορηγίες και οι εμπορικές δραστηριότητες έγιναν η μεγαλύτερη πηγή εσόδων, ενώ τα έσοδα από το γήπεδο μεγαλώνουν ταχύτερα από κάθε άλλη πηγή.

Τα τηλεοπτικά χρήματα μετακομίζουν. Σε αρκετά εθνικά πρωταθλήματα η αύξηση έχει σταματήσει, ενώ τις αυξήσεις τις στηρίζουν πλέον οι διεθνείς διοργανώσεις.

Στις τέσσερις μεγάλες ελληνικές ομάδες τα έσοδα διπλασιάστηκαν από το 2015/16 έως το 2024/25, και το γήπεδο μαζί με τους χορηγούς φέρνουν πλέον σχεδόν έξι στα δέκα ευρώ.

6 MIN READ

Για δύο δεκαετίες το ποδόσφαιρο μεγάλωνε με όχημα την τηλεόραση. Σχεδόν κάθε νέος διαγωνισμός για τα δικαιώματα μετάδοσης έφερνε περισσότερα χρήματα από τον προηγούμενο, και οι ομάδες έχτιζαν πάνω σε αυτά προϋπολογισμούς και μεταγραφές. Σήμερα ο κανόνας αυτός δεν ισχύει πια. Σε αρκετές από τις μεγάλες εγχώριες αγορές της Ευρώπης η αύξηση των τηλεοπτικών συμβολαίων έχει επιβραδυνθεί ή έχει γυρίσει προς τα κάτω. Παράλληλα, οι ισχυρότερες ομάδες βγάζουν πια περισσότερα από χορηγίες και εμπορικές δραστηριότητες παρά από τις μεταδόσεις.

Το θέμα ήρθε ξανά στο προσκήνιο με τα δικαιώματα των διοργανώσεων της UEFA στην Ελλάδα για την τετραετία 2027-2031. Η προθεσμία για τις προσφορές έληξε στις 3 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες της αγοράς, τα δικαιώματα τα εξασφάλισε το ΣΠΟΡ FM TV, με αγώνες και στον ΣΚΑΪ, για τίμημα γύρω στα 300 εκατ. ευρώ. Αξίζει λοιπόν να δει κανείς πώς έφτασε εδώ το ποδόσφαιρο, μέσα και έξω από την Ελλάδα.

Η τηλεόραση έχασε την πρωτοκαθεδρία

Τη σεζόν 2005/06 οι είκοσι ομάδες με τα μεγαλύτερα έσοδα στον κόσμο είχαν μαζί έσοδα 3,3 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ετήσια κατάταξη της Deloitte. Η τηλεόραση έφερνε τότε το 41%, το μεγαλύτερο κομμάτι. Σε χώρες όπως η Ιταλία η εξάρτηση ήταν ακραία. Η Γιουβέντους έπαιρνε το 68% των εσόδων της από τις μεταδόσεις, τη μεγαλύτερη εξάρτηση από μία μόνο πηγή που είχε καταγράψει ως τότε η κατάταξη.

Σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα, τη σεζόν 2024/25, τα έσοδα των είκοσι πρώτων έφτασαν σε ρεκόρ 12,4 δισ. ευρώ και η σειρά αντιστράφηκε. Οι χορηγίες και οι εμπορικές δραστηριότητες είναι για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η μεγαλύτερη πηγή εσόδων, με 43%. Η τηλεόραση ακολουθεί με 38% και το γήπεδο με 19%.

Ένας βασικός λόγος είναι ότι σε αρκετά μεγάλα πρωταθλήματα η αγορά δικαιωμάτων δεν μεγαλώνει όπως παλιά. Η νέα συμφωνία της ιταλικής Serie A ήταν ελαφρώς χαμηλότερη από την προηγούμενη. Στη Γαλλία, η μεγάλη συμφωνία της Ligue 1 με την DAZN κατέρρευσε μέσα σε έναν χρόνο και η λίγκα αναγκάστηκε να στήσει δική της πλατφόρμα μετάδοσης. Στις 3 Νοεμβρίου, την ίδια μέρα που έληγε η προθεσμία του ελληνικού διαγωνισμού, η γαλλική λίγκα άνοιξε νέο διαγωνισμό για τα δικαιώματά της.

Τα τηλεοπτικά χρήματα αλλάζουν διεύθυνση

Τα τηλεοπτικά χρήματα δεν εξαφανίζονται, αλλάζουν διεύθυνση. Τη σεζόν 2024/25 τα έσοδα των μεγάλων ομάδων από μεταδόσεις αυξήθηκαν. Η αύξηση όμως ήρθε κυρίως από το διευρυμένο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων της FIFA, με τη βοήθεια και των διευρυμένων ευρωπαϊκών διοργανώσεων, και όχι από μια νέα έκρηξη των εγχώριων τηλεοπτικών συμβολαίων. Και ο ελληνικός διαγωνισμός της UEFA δείχνει ότι για τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις υπάρχει ακόμη ζήτηση που πληρώνει ακριβά.

Για τις ομάδες εκτός των ισχυρότερων τηλεοπτικών αγορών, αυτό σημαίνει κάτι απλό. Ένα σημαντικό μέρος του μεγάλου τηλεοπτικού χρήματος εξαρτάται από τη συμμετοχή στις διεθνείς διοργανώσεις, δηλαδή από την αγωνιστική επιτυχία, που κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί.

Το γήπεδο βγάζει πλέον χρήματα όλη την εβδομάδα

Το κομμάτι της πίτας που μεγαλώνει πιο γρήγορα δεν είναι ούτε οι χορηγίες ούτε η τηλεόραση. Είναι τα έσοδα της ημέρας του αγώνα, που για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά αυξάνονται ταχύτερα από κάθε άλλη πηγή. Τη σεζόν 2024/25 ανέβηκαν κατά 16% στις κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης.

Σε αυτά τα έσοδα η Deloitte μετράει τα εισιτήρια, τις συνδρομές μελών και τα πακέτα φιλοξενίας για εταιρείες. Το γήπεδο όμως αποδίδει και τις μέρες χωρίς αγώνα, με εκδηλώσεις, εστίαση και ξεναγήσεις. Ορισμένες ομάδες που ανακαινίζουν το γήπεδό τους πουλούν πλέον και άδειες θέσεων. Ο αγοραστής πληρώνει ένα ποσό από την αρχή και κλειδώνει το δικαίωμα σε συγκεκριμένη θέση για πολλά χρόνια.

Η Μπαρτσελόνα πούλησε με αυτόν τον τρόπο άδειες για 475 θέσεις VIP στο ανακαινισμένο Camp Nou, για έως 30 χρόνια, σε μια συμφωνία που κατά τις δημοσιευμένες πληροφορίες έφτασε περίπου τα 100 εκατ. ευρώ. Δεν ήταν μεμονωμένη κίνηση. Η ίδια η ομάδα αναφέρει ότι έχει ήδη διαθέσει σχεδόν 5.000 θέσεις VIP, με πάνω από 380 εκατ. ευρώ δεσμευμένα έσοδα, και τώρα βγάζει στην αγορά άλλες 2.000 με άδειες 15 και 30 ετών.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ρεάλ Μαδρίτης. Τη χρήση 2025/26 το ανακαινισμένο Μπερναμπέου της απέφερε 363 εκατ. ευρώ, πάνω από διπλάσια από όσα έφερνε πριν ξεκινήσουν τα έργα. Από την τελευταία χρονιά πριν από την ανακαίνιση, τα συνολικά έσοδα της ομάδας αυξήθηκαν κατά 61%. Το 93% αυτής της αύξησης ήρθε από δραστηριότητες που διαχειρίζεται απευθείας η ίδια η ομάδα, κυρίως το γήπεδο και το marketing.

Το μοντέλο όμως δεν είναι για όλους. Για τις ομάδες από την 11η έως την 20ή θέση της κατάταξης, σχεδόν τα μισά έσοδα έρχονται ακόμη από την τηλεόραση, και τα εμπορικά έσοδα φτάνουν μόλις το ένα τρίτο του συνόλου. Για να γίνει ένα γήπεδο μηχανή χρημάτων χρειάζονται μεγάλο brand, μεγάλη αγορά και πολλά λεφτά για την κατασκευή του.

Οι ελληνικές ΠΑΕ στηρίζονται όλο και περισσότερο στο γήπεδο και στους χορηγούς

Στην Ελλάδα η αλλαγή ήταν ακόμη πιο έντονη. Σύμφωνα με επεξεργασία του THETOTALBUSINESS στις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις των τεσσάρων ΠΑΕ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, ο ΠΑΟΚ και η ΑΕΚ είχαν μαζί έσοδα 100,4 εκατ. ευρώ τη χρήση 2015/16, χωρίς τις μεταγραφές. Πάνω από τα μισά, το 56%, προέρχονταν από εγχώρια τηλεοπτικά δικαιώματα και διανομές της UEFA, που για λόγους σύγκρισης υπολογίζονται μαζί. Τα εισιτήρια έφερναν μόλις το 14%. Η εικόνα όμως οφειλόταν κυρίως στον Ολυμπιακό, που έπαιξε εκείνη τη χρονιά στους ομίλους του Champions League και πήρε περίπου 34 εκατ. ευρώ από την UEFA.

Τη χρήση 2024/25 τα έσοδα των τεσσάρων ομάδων διπλασιάστηκαν και έφτασαν περίπου τα 203 εκατ. ευρώ. Η αύξηση ήρθε κυρίως από το γήπεδο και τους χορηγούς. Τα εισιτήρια σχεδόν τετραπλασιάστηκαν, ενώ τα έσοδα από χορηγίες, διαφημίσεις και εμπορικές δραστηριότητες σχεδόν τριπλασιάστηκαν. Το παράδειγμα του Παναθηναϊκού δείχνει τη σημασία του γηπέδου: τα έσοδά του από εισιτήρια ανέβηκαν από 7 σε 19,3 εκατ. ευρώ μέσα σε μία χρονιά, όταν η ομάδα μετακόμισε από τη Λεωφόρο στο ΟΑΚΑ.

Έτσι, το γήπεδο και οι χορηγοί φέρνουν πλέον σχεδόν έξι στα δέκα ευρώ στα ταμεία των ομάδων. Τα εγχώρια τηλεοπτικά δικαιώματα και οι διανομές της UEFA αυξήθηκαν κι αυτά, από περίπου 56 σε περίπου 70 εκατ. ευρώ, όμως το μερίδιό τους έπεσε περίπου στο ένα τρίτο. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων έρχεται από την UEFA και όχι από τα τηλεοπτικά συμβόλαια των ίδιων των ομάδων. Οι διανομές της UEFA παραμένουν καθοριστικές, παρότι τα εισιτήρια και οι χορηγίες έχουν κερδίσει μερίδιο. Και στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, το μεγάλο τηλεοπτικό χρήμα το παίρνει όποιος παίζει στην Ευρώπη.

Η μεγάλη εικόνα

Το 2006 μια μεγάλη ομάδα πουλούσε κυρίως αγώνες στην τηλεόραση. Το 2026 πουλάει το όνομά της στους χορηγούς και το γήπεδό της όλη την εβδομάδα. Στην ουσία, οι ομάδες προσπαθούν να μεταφέρουν τα έσοδά τους από πηγές που ελέγχουν άλλοι ή που εξαρτώνται από το αποτέλεσμα σε πηγές που ελέγχουν οι ίδιες.

Δεν είναι τυχαίο ότι το γήπεδο βρίσκεται πλέον στο κέντρο των επενδυτικών σχεδίων και των τεσσάρων μεγάλων ελληνικών ομάδων. Η ΑΕΚ το έκανε με την Allwyn Arena, ο Παναθηναϊκός περιμένει τον Βοτανικό, ενώ ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ σχεδιάζουν το νέο Καραϊσκάκη και τη νέα Τούμπα.

Το ζητούμενο είναι το γήπεδο και οι χορηγοί να μεγαλώσουν τόσο, ώστε μια χρονιά χωρίς Ευρώπη να μην ανατρέπει τον προϋπολογισμό.

GOOD TO KNOW

Οι άδειες θέσεων γεννήθηκαν στο αμερικανικό ποδόσφαιρο. Τις καθιέρωσαν οι Carolina Panthers του NFL στις αρχές της δεκαετίας του 1990, για να χρηματοδοτήσουν την κατασκευή του γηπέδου τους. Στην πρώτη κατάταξη της Deloitte, για τη σεζόν 1996/97, οι είκοσι πρώτες ομάδες είχαν μαζί περίπου 1,2 δισ. ευρώ, δέκα φορές λιγότερα από σήμερα. Η Ρεάλ Μαδρίτης έγινε το 2026 ο πρώτος αθλητικός οργανισμός στον κόσμο με ετήσια έσοδα πάνω από 1,2 δισ. ευρώ. Στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις το γήπεδο της ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια ονομάζεται «AEK Arena», γιατί η UEFA δεν επιτρέπει ονόματα χορηγών στα γήπεδα.

Συνδεθείτε εδώ
ή αποκτήστε ετήσια συνδρομή εδώ.
THETOTALBUSINESS
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.