THE BULLET POINT "PREVIEW"
Το ανώτατο τέλος διαμονής στα καταλύματα μπορεί να φτάσει το 1% της τιμής, ενώ 24 από 40 Δήμους που εξετάστηκαν ήδη εφαρμόζουν το 0,75%.
Τα σούπερ μάρκετ λένε πως πλήρωσαν 25 εκατ. ευρώ σε τέλη καθαριότητας και φωτισμού το 2025, ενώ μια βιοτεχνία στην Αττική μπορεί να πληρώνει έως και εξαπλάσια τέλη ανάλογα με τον Δήμο.
Σπάτα και Παιανία εκτιμούν απώλειες περίπου 4 εκατ. ευρώ τον χρόνο από το αεροδρόμιο, με την εφαρμογή του νέου Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης.
Τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού, το τέλος διαμονής στα καταλύματα και οι φόροι στις μεγάλες εγκαταστάσεις αποτελούν βασικές πηγές εσόδων για πολλούς Δήμους, την ώρα που ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αλλάζει από το 2027 τον τρόπο που υπολογίζονται.
Οι αλλαγές ανοίγουν μέτωπα με ολόκληρους επιχειρηματικούς κλάδους. Τα ξενοδοχεία αντιδρούν σε νέα αύξηση του τέλους διαμονής, ενώ τα σούπερ μάρκετ και οι βιοτεχνίες ζητούν τα τέλη να συνδεθούν με την υπηρεσία που πραγματικά λαμβάνουν. Στο αεροδρόμιο της Αθήνας η εικόνα αντιστρέφεται, αφού εκεί οι Δήμοι είναι αυτοί που εκτιμούν απώλειες εσόδων και ζητούν νομοθετική λύση.
Το νέο μέτωπο που έχει ανοίξει με το τέλος διαμονής
Το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων είναι δημοτικό τέλος που πληρώνει όποιος μένει σε ξενοδοχείο, σε άλλο τουριστικό κατάλυμα ή σε βραχυχρόνια μίσθωση, ως ποσοστό πάνω στην τιμή της διαμονής. Δεν πρέπει να συγχέεται με το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, που είναι σταθερό ποσό ανά διανυκτέρευση και πηγαίνει στο κράτος. Το τέλος διαμονής βαρύνει τον πελάτη, όμως το κατάλυμα είναι αυτό που το εισπράττει και το αποδίδει στον Δήμο.
Αρχές Νοεμβρίου, στο συνέδριο της ΚΕΔΕ (Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας) στην Καλαμάτα, ο πρωθυπουργός εξήγγειλε ότι ο ανώτατος συντελεστής θα μπορεί να ανέβει από 0,75% σε 1%, με απόφαση κάθε Δήμου. Αν ένας Δήμος που εφαρμόζει σήμερα το 0,75% υιοθετήσει το 1%, σε τιμή διαμονής 150 ευρώ τη βραδιά το τέλος θα πάει από περίπου 1,13 σε 1,50 ευρώ, ενώ για μια εβδομάδα διακοπών από περίπου 7,90 σε 10,50 ευρώ. Για τον πελάτη η διαφορά είναι μικρή. Για έναν Δήμο με μεγάλη τουριστική κίνηση, όμως, η αύξηση του συντελεστή κατά ένα τρίτο μεταφράζεται σε αισθητά περισσότερα έσοδα. Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ), 24 από τους 40 Δήμους που εξέτασε έχουν ήδη φτάσει στο 0,75%.
Η ΠΟΞ και ο ΣΕΤΕ αντέδρασαν στις 6 Νοεμβρίου. Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι μια χρέωση πάνω στον τζίρο επιβαρύνει την επιχείρηση ανεξάρτητα από το αν έχει κέρδη, ενώ ένα τέλος που δημιουργήθηκε για τις ανάγκες των τουριστικών προορισμών έχει μετατραπεί σε γενική πηγή χρηματοδότησης των Δήμων. Ο ΣΕΤΕ, από την πλευρά του, θεωρεί ότι η χρηματοδότηση της αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να στηρίζεται σε διαρκείς αυξήσεις σε έναν μόνο κλάδο.
Σούπερ μάρκετ και βιοτεχνίες αμφισβητούν την ανταποδοτικότητα
Τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού τα πληρώνει κάθε κατοικία και κάθε επιχείρηση, με βάση τα τετραγωνικά του χώρου της επί έναν συντελεστή που ορίζει ο Δήμος. Με αυτά χρηματοδοτούνται η αποκομιδή των απορριμμάτων και ο φωτισμός των δρόμων. Για επιχειρήσεις με μεγάλους χώρους, το ερώτημα είναι αν πληρώνουν ανάλογα με την υπηρεσία που πραγματικά λαμβάνουν.
Στο λιανεμπόριο τροφίμων το ζήτημα τέθηκε ανοιχτά στη συνέντευξη Τύπου της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (ΕΣΕ) στις 18 Νοεμβρίου. Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης, Απόστολος Πεταλάς, ανέφερε ότι το 2025 οι αλυσίδες πλήρωσαν 25 εκατ. ευρώ σε δημοτικά τέλη, έναντι 10 εκατ. ευρώ τρία χρόνια νωρίτερα. Για σύγκριση, τα κέρδη προ φόρων των 35 αλυσίδων του δείγματος της ΕΣΕ έφτασαν το ίδιο έτος τα 189 εκατ. ευρώ, σε τζίρο 13,6 δισ. ευρώ.
Το επίσημο επιχείρημα των σούπερ μάρκετ είναι ότι διαχειρίζονται μόνα τους περίπου το 75% των αποβλήτων τους, οπότε πληρώνουν για υπηρεσία που σε μεγάλο βαθμό δεν χρησιμοποιούν. Γι’ αυτό ζητούν η χρέωση να γίνεται με βάση το «πληρώνω όσο πετάω», δηλαδή ανάλογα με τον όγκο των απορριμμάτων και όχι με τα τετραγωνικά.
Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας (ΒΕΑ) για τις βιοτεχνίες της Αττικής. Σύμφωνα με μελέτη της Netrino Advisory σε 47 Δήμους, ο συντελεστής για τις βιοτεχνίες κυμαίνεται φέτος από 1,74 ευρώ το τετραγωνικό στη Σαρωνίδα έως 11 ευρώ στον Ζωγράφου, ενώ κατά μέσο όρο είναι 224% υψηλότερος από εκείνον των κατοικιών. Το Επιμελητήριο ζητά πλαφόν στις ετήσιες αυξήσεις, τεκμηρίωση του πραγματικού κόστους των υπηρεσιών και σταδιακή μετάβαση στη χρέωση με βάση τα απορρίμματα.
Όταν τα έσοδα κινδυνεύει να τα χάσει ο Δήμος
Στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» οι ρόλοι αντιστρέφονται. Εδώ τη χρέωση δεν την αμφισβητεί η επιχείρηση. Είναι οι δύο Δήμοι όπου βρίσκεται το αεροδρόμιο, Σπάτων-Αρτέμιδος και Παιανίας, που εκτιμούν ότι θα χάσουν έσοδα. Η αιτία είναι το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης, που από την 1η Ιανουαρίου 2027 αντικαθιστά τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων και το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας. Μέχρι σήμερα οι δύο Δήμοι εισέπρατταν φόρο για όλη την ηλεκτροδοτούμενη έκταση του αεροδρομίου, μαζί με τους ανοιχτούς χώρους. Κατά τους δημάρχους, με το νέο σύστημα η βάση περιορίζεται ουσιαστικά στα κτίρια, που καλύπτουν μόλις το 3% της έκτασης.
Οι δύο Δήμοι εκτιμούν απώλειες έως περίπου 3 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τα Σπάτα και πάνω από 1 εκατ. ευρώ για την Παιανία. Ζητούν ειδικό αντισταθμιστικό τέλος από την εταιρεία του αεροδρομίου, εντός του ορίου του 0,5% των ακαθάριστων εσόδων της που προβλέπει η αρχική σύμβαση ανάπτυξης. Το αίτημα έχει τη στήριξη της ΚΕΔΕ, ενώ έχει ήδη φτάσει στη Βουλή με δύο κοινοβουλευτικές ερωτήσεις.
Αν δει κανείς τα τέσσερα μέτωπα μαζί, το δίλημμα είναι κοινό. Οι Δήμοι θέλουν περισσότερα και πιο σταθερά έσοδα. Οι επιχειρήσεις θέλουν να ξέρουν τι πληρώνουν και να εισπράττουν μια ανταποδοτική αξία, είτε πρόκειται για την αποκομιδή των απορριμμάτων είτε για τις υποδομές ενός τουριστικού προορισμού. Το ερώτημα είναι αν τα δημοτικά τέλη θα λειτουργούν ως «αντάλλαγμα» για μια συγκεκριμένη υπηρεσία ή ως το εύκολο ταμείο από το οποίο οι Δήμοι καλύπτουν ό,τι τους λείπει.
GOOD TO KNOW
Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης αντικαθιστά από το 2027 τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων και το ΤΑΠ. Υπολογίζεται στην αξία των ακινήτων, με συντελεστή που ορίζει κάθε δημοτικό συμβούλιο κατά κανόνα από 0,30‰ έως 0,70‰, και στην αρχή θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ρεύματος.
Το «πληρώνω όσο πετάω» είναι σύστημα όπου το τέλος καθαριότητας εξαρτάται από τον όγκο ή το βάρος των απορριμμάτων και όχι από τα τετραγωνικά. Το ζητούν τόσο οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ όσο και το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΒΕΑ, για μια βιοτεχνία 300 τετραγωνικών τα ετήσια τέλη καθαριότητας και φωτισμού φτάνουν τα 558 ευρώ στον Ασπρόπυργο και τα 3.300 ευρώ στον Ζωγράφου. Η διαφορά οφείλεται μόνο στον Δήμο όπου βρίσκεται η επιχείρηση.
