THE BULLET POINT "PREVIEW"
Οι AI agents περνούν από την πρόταση στην αγορά. Στον Καναδά, το Muse της Meta σχεδιάζει το καλάθι της Loblaw και φτάνει μέχρι την ολοκλήρωση της αγοράς, με έγκριση του πελάτη.
Στην έρευνα της Global Payments, οι ερωτηθέντες εκτιμούν ότι οι agents θα κάνουν το 15% των αγορών τους σε πέντε χρόνια, από 9% πριν από έναν χρόνο. Ένας στους τρεις όμως θέλει να εγκρίνει κάθε συναλλαγή.
Η Loblaw άνοιξε την πόρτα στο Muse, η Amazon την έκλεισε. Για τα brands, η μάχη μεταφέρεται από το ράφι στην προεπιλογή που κρατά ο agent για κάθε πελάτη.
Στις 18 Νοεμβρίου, η Loblaw, ο μεγαλύτερος όμιλος τροφίμων του Καναδά, έγινε ο πρώτος Καναδός έμπορος που συνδέθηκε με το Muse, τον AI agent της Meta. Στις αλυσίδες του ομίλου που συμμετέχουν, ο καταναλωτής ζητά από το Muse να του σχεδιάσει το εβδομαδιαίο μενού.
Ο agent φτιάχνει το καλάθι και μπορεί να φτάσει μέχρι την ολοκλήρωση της αγοράς μέσα στην εφαρμογή της Meta, χωρίς επίσκεψη στο site ή στην εφαρμογή της Loblaw. Θυμάται τις αγαπημένες μάρκες και τις αλλεργίες του πελάτη, και πριν από την τελική αγορά ζητά την έγκρισή του. Μοιάζει με μια ακόμα τεχνολογική συνεργασία. Στην πραγματικότητα είναι μια αλλαγή στο ποιος στέκεται ανάμεσα στον πελάτη και στο ράφι.
Περισσότερο ενδιαφέρον, επιφυλάξεις στην πληρωμή
Στην ετήσια έρευνα της Global Payments για το εμπόριο μέσω AI agents, οι ερωτηθέντες εκτιμούν ότι οι agents θα κάνουν το 15% των αγορών τους μέσα σε πέντε χρόνια. Πριν από έναν χρόνο, το ίδιο ποσοστό ήταν 9%. Το 45% των Αμερικανών ερωτηθέντων έχει ήδη χρησιμοποιήσει ή θα σκεφτόταν να χρησιμοποιήσει έναν τέτοιο agent.
Η εμπιστοσύνη όμως δεν είναι ακόμα πλήρης. Το 50% των Αμερικανών ερωτηθέντων ανησυχεί για την ασφάλεια των πληρωμών, ενώ ένας στους τρεις καταναλωτές της έρευνας θέλει να εγκρίνει κάθε συναλλαγή.
Ο αγώνας για την πόρτα του πελάτη
Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας κινούνται γρήγορα, αλλά όχι σε ευθεία γραμμή. Η OpenAI παρουσίασε τον Σεπτέμβριο του 2025, μαζί με τη Stripe, ένα ανοιχτό πρότυπο που επέτρεπε αγορές απευθείας μέσα στο ChatGPT. Τον Μάρτιο του 2026 άλλαξε κατεύθυνση. Είπε ότι η πρώτη εκδοχή δεν είχε την ευελιξία που ήθελε, επέτρεψε στους εμπόρους να χρησιμοποιούν τη δική τους διαδικασία πληρωμής και έριξε το βάρος στην ανακάλυψη προϊόντων. Μεγάλοι αμερικανοί έμποροι, όπως η Target, η Sephora, η Best Buy και η Home Depot, έχουν ήδη συνδεθεί για την προβολή των προϊόντων τους στο ChatGPT, ενώ η Walmart έφερε τη δική της εφαρμογή μέσα στο ChatGPT.
Δεν ανοίγουν όλοι την πόρτα. Τον Σεπτέμβριο του 2026, η Amazon μπλόκαρε το ίδιο το Muse από το κατάστημά της. Η Amazon υποστήριξε ότι η Meta δεν την είχε ενημερώσει ότι το Muse θα χρησιμοποιούσε το κατάστημά της και ότι ο agent δεν δήλωνε την ταυτότητά του κατά την περιήγηση. Στην περιγραφή του Muse, η Meta αναφέρει ότι ο agent δεν έχει πρόσβαση στους κωδικούς ή στα στοιχεία πληρωμής. Πίσω από τη σύγκρουση υπάρχει όμως και ένα ευρύτερο επιχειρηματικό διακύβευμα: όποιος ελέγχει την είσοδο του πελάτη ελέγχει ένα κρίσιμο μέρος των δεδομένων, της διαφήμισης και της σχέσης με τον καταναλωτή.

Τι χάνει το brand
Για δεκαετίες, το marketing χτίστηκε γύρω από μια στιγμή: τον άνθρωπο μπροστά στο ράφι ή στην οθόνη. Η συσκευασία, η θέση στο ράφι, η προσφορά στην άκρη του διαδρόμου, η παρόρμηση της τελευταίας στιγμής. Ένας agent δεν βλέπει συσκευασίες και δεν παρασύρεται από προσφορές στο ταμείο. Διαβάζει τιμές, διαθεσιμότητα, αξιολογήσεις και τις προτιμήσεις που του έχουν πει.
Αυτό έχει δύο όψεις. Η πρώτη είναι επικίνδυνη για τα brands: ο agent μπορεί να συγκρίνει τιμές χωρίς συναισθηματισμούς και να αλλάζει μάρκα ακόμη και για μια μικρή διαφορά στην τιμή. Η δεύτερη είναι μια ευκαιρία: αν ο πελάτης έχει πει στον agent «πάντα αυτό το γιαούρτι», η αγαπημένη μάρκα μπορεί να γίνει η προεπιλογή του επόμενου καλαθιού. Δεν χρειάζεται να ξανακερδηθεί κάθε εβδομάδα.
Το brand που θα κερδίσει θα πρέπει να πείθει δύο αγοραστές ταυτόχρονα: τον άνθρωπο που επιλέγει μία φορά και τη μηχανή που εκτελεί κάθε εβδομάδα.
Και η Ελλάδα;
Για το ελληνικό λιανεμπόριο, η ίδια σύγκρουση θα έρθει με μια δύσκολη επιλογή: θα ανοίξει τα προϊόντα και τα συστήματά του στους agents των μεγάλων πλατφορμών ή θα προσπαθήσει να κρατήσει τη σχέση με τον πελάτη μέσα στο δικό του ψηφιακό οικοσύστημα; Απέναντι στο Muse, η Loblaw επέλεξε να ανοίξει την πόρτα και η Amazon να την κλείσει. Το ερώτημα για κάθε Έλληνα έμπορο είναι απλό: ποιος κρατά τον πελάτη όταν το καλάθι στήνεται αλλού;
Τα ερωτήματα που μένουν
Ποιος ευθύνεται όταν ο agent κάνει λάθος αγορά; Πώς θα ξέρει ο καταναλωτής αν ο agent του προτείνει το καλύτερο προϊόν ή αυτό που πλήρωσε για να εμφανιστεί πρώτο; Και τι σημαίνει για τον ανταγωνισμό, αν λίγες εταιρείες τεχνολογίας γίνουν οι νέοι θυρωροί του λιανεμπορίου;
Για τα brands, το ερώτημα έρχεται νωρίτερα. Αν ο πελάτης πει «βάλε το γιαούρτι που παίρνω πάντα», η μάρκα έχει ήδη κερδίσει μια θέση στο καλάθι. Αν πει απλώς «βάλε γιαούρτι», ποιος αποφασίζει ποια μάρκα θα μπει και με ποια κριτήρια;

GOOD TO KNOW
Η Meta παρουσίασε το Muse τον Σεπτέμβριο του 2026, και μέσα σε λίγες εβδομάδες βρέθηκε στην κορυφή των δωρεάν εφαρμογών του App Store της Apple.
Σύμφωνα με τη Meta, οι κωδικοί και τα στοιχεία πληρωμής φυλάσσονται σε ξεχωριστό, ασφαλές περιβάλλον και ο ίδιος ο agent δεν τα βλέπει.
Στην έρευνα της Global Payments, το 69% των καταναλωτών θα άφηνε έναν agent να ξοδέψει έως 100 δολάρια σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, και άλλο τόσο σε ρούχα και παπούτσια. Για τα ηλεκτρονικά, το ποσοστό πέφτει στο 58%.