THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η BASF εγκαινίασε φέτος στην Κίνα το τρίτο μεγαλύτερο ολοκληρωμένο συγκρότημά της παγκοσμίως, με συνολική επένδυση περίπου 8,7 δισ. ευρώ. Στο Λούντβιχσχαφεν, μέχρι τον Μάιο είχαν καταργηθεί περίπου 2.800 θέσεις από το 2024.
Η Volkswagen μπορεί πλέον να σχεδιάσει και να δοκιμάσει ολόκληρο ένα νέο αυτοκίνητο στην Κίνα. Στη χώρα, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην υψηλή τεχνολογία αυξήθηκαν 31,3% το δεκάμηνο, ενώ το σύνολό τους μειώθηκε 2,4%.
Η Γερμανία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προορισμός των ελληνικών εξαγωγών. Αν τα νέα προϊόντα σχεδιάζονται στην Κίνα, οι Έλληνες προμηθευτές μπορεί να χάνουν παραγγελίες πριν καν αρχίσει η παραγωγή.
Η πρώτη τελεία. Στις 26 Μαρτίου, η BASF εγκαινίασε στη Ζαντζιάνγκ της νότιας Κίνας ένα ολοκληρωμένο χημικό συγκρότημα, με συνολική επένδυση περίπου 8,7 δισ. ευρώ. Είναι το τρίτο μεγαλύτερο τέτοιο συγκρότημα του ομίλου παγκοσμίως, μετά το Λούντβιχσχαφεν και την Αμβέρσα, και παράγει περισσότερα από 70 προϊόντα. Ο διευθύνων σύμβουλος της BASF είπε ότι η επένδυση δείχνει μακροπρόθεσμη εμπιστοσύνη στη μεγαλύτερη αγορά χημικών του κόσμου. Στο Λούντβιχσχαφεν, την ιστορική έδρα του ομίλου, είχαν καταργηθεί μέχρι τον Μάιο περίπου 2.800 θέσεις από τις αρχές του 2024. Είχε ήδη ανακοινωθεί και νέο πρόγραμμα περικοπής κόστους.
Η δεύτερη τελεία. Η Volkswagen έχει στο Χεφέι το πιο ολοκληρωμένο κέντρο έρευνας και ανάπτυξης εκτός Γερμανίας. Η στρατηγική της έχει όνομα: «στην Κίνα, για την Κίνα». Εκεί μπορεί πλέον να σχεδιάσει και να δοκιμάσει ολόκληρο ένα νέο αυτοκίνητο, με στόχο να μειώσει έως και στο μισό το κόστος ανάπτυξης σε συγκεκριμένα έργα. Στη Γερμανία, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι προμηθευτές της έχουν ανακοινώσει δεκάδες χιλιάδες περικοπές θέσεων. Στις 20 Νοεμβρίου, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε ότι το δεκάμηνο οι συνολικές άμεσες ξένες επενδύσεις στη χώρα μειώθηκαν 2,4%. Στους κλάδους υψηλής τεχνολογίας, αντίθετα, αυξήθηκαν 31,3%.
Η γραμμή. Η Κίνα δεν είναι πια μόνο το εργοστάσιο φθηνών προϊόντων. Γίνεται και το εργαστήριο του κόσμου. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν πηγαίνουν εκεί για φθηνά εργατικά χέρια, αλλά για ταχύτητα, κλίμακα, προμηθευτές και μια αγορά που δεν μπορούν να αγνοήσουν. Για κάθε εταιρεία χωριστά, η απόφαση έχει επιχειρηματική λογική. Στο Χεφέι, για παράδειγμα, η Volkswagen φέρνει τους τοπικούς προμηθευτές στο τραπέζι από τον πρώτο σχεδιασμό του αυτοκινήτου. Αν αυτή η δουλειά συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο στην Κίνα, ένας ευρωπαϊκός όμιλος μπορεί να κρατά την τεχνολογία του. Παράλληλα όμως μπορεί να χρειάζεται τους μηχανικούς και τους προμηθευτές που βρίσκονται εκεί για να αναπτύξει το επόμενο προϊόν του. Ο κίνδυνος για την Ευρώπη δεν είναι πια μόνο οι εισαγωγές. Είναι μια νέα εξάρτηση, από τη γνώση.
Η άλλη ανάγνωση. Οι εταιρείες πηγαίνουν εκεί όπου βρίσκονται οι πελάτες τους. Όποιος μένει έξω από τη μεγαλύτερη αγορά χημικών και αυτοκινήτων του κόσμου αφήνει χώρο στους Κινέζους ανταγωνιστές του, που αύριο θα τον ανταγωνιστούν και στην Ευρώπη. Οι περικοπές στη Γερμανία έχουν επίσης αιτίες άσχετες με την Κίνα, όπως το υψηλό ενεργειακό κόστος και η αδύναμη ζήτηση. Και η Κομισιόν συνέστησε ήδη από τον Ιανουάριο του 2025 στα κράτη-μέλη να εξετάζουν τους κινδύνους από τις επενδύσεις ευρωπαϊκών εταιρειών σε τρίτες χώρες. Η σύσταση όμως καλύπτει μόνο ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη και κβαντικές τεχνολογίες. Χημικά και αυτοκίνητα μένουν εκτός.
Η σκέψη που μένει. Το 2025, η Γερμανία απορρόφησε ελληνικές εξαγωγές αγαθών αξίας περίπου 3,8 δισ. ευρώ και ήταν δεύτερη μετά την Ιταλία. Για έναν Έλληνα βιομηχανικό προμηθευτή, το κρίσιμο ερώτημα είναι πού αποφασίζεται τι θα μπει στο επόμενο προϊόν. Αν ο Γερμανός πελάτης αναπτύσσει το νέο του μοντέλο στην Κίνα μαζί με προμηθευτές που βρίσκονται εκεί, ο Έλληνας προμηθευτής μπορεί να χάσει την ευκαιρία να διεκδικήσει την παραγγελία πολύ πριν αρχίσει η παραγωγή. Αν η Κίνα είναι το εργοστάσιο όλου του κόσμου, το ερώτημα για την Ευρώπη δεν είναι πώς θα την ανταγωνιστεί. Είναι αν θα κρατήσει αρκετό εργοστάσιο για τον εαυτό της.

GOOD TO KNOW
Ο όρος «εργοστάσιο του κόσμου» χρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα για τη Βρετανία της Βιομηχανικής Επανάστασης. Το 2024, η Κίνα αντιστοιχούσε στο 32% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής, σύμφωνα με τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ανάπτυξης του ΟΗΕ.
Στο συγκρότημα της Ζαντζιάνγκ, όπως και στα άλλα μεγάλα χημικά συγκροτήματα της BASF, τα υποπροϊόντα μιας μονάδας γίνονται πρώτη ύλη για την επόμενη. Είναι το έβδομο τέτοιο συγκρότημα του ομίλου.
Μέσα σε έναν χρόνο, το μερίδιο της υψηλής τεχνολογίας στις άμεσες ξένες επενδύσεις στην Κίνα ανέβηκε από 31% σε σχεδόν 42%.