Ο άνθρωπος που για δεκαετίες κινήθηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, κατάφερε τελικά να βρεθεί στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα deals που έχουν γίνει στην ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ.
Ο Άγγελος Κρητικός δεν έχτισε απλώς μια αλυσίδα λιανεμπορίου, αλλά δημιούργησε ένα μοντέλο που στηρίχθηκε στην υπομονή, στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην πολύ στενή σχέση με τον καταναλωτή, σε μια αγορά όπου οι περισσότεροι κυνηγούσαν μέγεθος, ταχύτητα και εντυπωσιακές εξαγορές, για να καταφέρει τελικά να πάρει πολύ υψηλό τίμημα για αυτό που δημιούργησε. Η ιστορία της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός δεν ξεκίνησε με τους όρους ενός μεγάλου ομίλου. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η στρατηγική αποδείχθηκε τελικά το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του Άγγελου Κρητικού. Επέλεξε να επενδύσει εκεί όπου οι μεγάλοι όμιλοι συχνά δεν έδιναν προτεραιότητα, στις γειτονιές, στις μικρές πόλεις, στην επαρχία.
Από ένα μικρό παντοπωλείο στην Αίγινα το 1948 μέχρι ένα deal που αλλάζει τις ισορροπίες στο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων, η πορεία του Άγγελου Κρητικού βασίστηκε σε εξαγορές με μέτρο, ισχυρή παρουσία στην περιφέρεια και εμμονή στη λειτουργική ανάπτυξη. Αυτό ακριβώς είναι που οδήγησε τελικά σε ένα από τα μεγαλύτερα deals του κλάδου, με τη συμφωνία πώλησης στον Μασούτη. Η έγκριση της συναλλαγής από την Επιτροπή Ανταγωνισμού έκλεισε και τυπικά το ρυθμιστικό σκέλος μιας συμφωνίας που μεταβάλλει τον χάρτη του οργανωμένου λιανεμπορίου. Οι απώλειες για το δίκτυο ήταν περιορισμένες, μόλις 53 καταστήματα – έξι εταιρικά και 47 με συνεργαζόμενους, γεγονός που δείχνει και το βασικό συμπέρασμα της αγοράς: ο πυρήνας της συμφωνίας έμεινε ανέπαφος. Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός έφτασε να ελέγχει περίπου 870 σημεία, εκ των οποίων 400 εταιρικά καταστήματα, 60 franchise και εκατοντάδες συνεργαζόμενα σημεία. Μαζί με το δίκτυο της Μασούτης, δημιουργείται πλέον ένας οργανισμός άνω των 1.200 καταστημάτων και περίπου 15.000 εργαζομένων, με τζίρο που προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ.
Πίσω όμως από τα μεγέθη, υπάρχει μια επιχειρηματική φιλοσοφία που εξηγεί γιατί η εταιρεία απέκτησε τόσο υψηλή αποτίμηση. Ο Άγγελος Κρητικός δεν προσπάθησε ποτέ να χτίσει μια αλυσίδα «βιτρίνας». Η ιστορία ξεκινά ουσιαστικά από τον πατέρα της οικογένειας, Ανδρέα Κρητικό, ο οποίος ίδρυσε το πρώτο κατάστημα στην Αίγινα το 1948. Τα παιδιά του, Άγγελος, Νεκτάριος και Δημήτρης, ανέλαβαν αργότερα να μετατρέψουν μια τοπική οικογενειακή δραστηριότητα σε οργανωμένη αλυσίδα. Το πρώτο μεγάλο κατάστημα δημιουργήθηκε το 1983, ενώ η ΑΝΕΔΗΚ ιδρύθηκε το 1996.
Από εκεί και μετά, ο Άγγελος Κρητικός ακολούθησε ένα μοντέλο ανάπτυξης που βασίστηκε στην υπομονή και στις σωστές χρονικές συγκυρίες. Το 2000 η αλυσίδα βγήκε εκτός Αίγινας και επεκτάθηκε στον Αργοσαρωνικό. Το 2007 δημιούργησε το πρώτο κέντρο διανομής στη Μαγούλα, μια κίνηση που αποδείχθηκε καθοριστική για τη μετέπειτα ανάπτυξη. Στα επόμενα χρόνια, η εταιρεία εξαπλώθηκε μέσω εξαγορών και νέων σημείων σε Αττική, Πελοπόννησο, Εύβοια και αργότερα σε όλη τη χώρα. Εκεί που ο Κρητικός ξεχώρισε πραγματικά ήταν στην ικανότητά του να ενσωματώνει τοπικές αλυσίδες χωρίς να καταστρέφει την ταυτότητά τους. Από την ΥΠΕΡ Γρηγοριάδη στη Δυτική Μακεδονία και την CRM Αριάδνη στην Κρήτη, μέχρι τη ΜΑΚΟ στη Θεσσαλονίκη, τους Συνεργαζόμενους Παντοπώλες και τα Katerina’s Market στη Μάνη, η στρατηγική ήταν ίδια: επέκταση με τοπικά ερείσματα και όχι απλή γεωγραφική κάλυψη.
Αυτό είναι και το στοιχείο που του αναγνωρίζει η αγορά. Ο Άγγελος Κρητικός θεωρείται από τους πιο διορατικούς επιχειρηματίες του κλάδου, επειδή κατάφερε να αναπτυχθεί επιθετικά χωρίς να χάσει τον έλεγχο της λειτουργίας. Σε αντίθεση με άλλες αλυσίδες που «φούσκωσαν» μέσα από υπερδανεισμό ή βεβιασμένες κινήσεις, η Κρητικός διατήρησε ισχυρές βάσεις και σταθερή οικονομική εικόνα ακόμη και σε περιόδους κρίσης.
Ο ίδιος παρέμεινε όλα αυτά τα χρόνια χαμηλών τόνων. Σπάνια μιλούσε δημόσια και απέφευγε την προσωπική προβολή. Ωστόσο, όσοι τον γνωρίζουν περιγράφουν έναν επιχειρηματία που διαβάζει γρήγορα τις αλλαγές στην κατανάλωση. Δεν είναι τυχαίο ότι είχε επισημάνει έγκαιρα πως ο Έλληνας καταναλωτής γίνεται πιο προσεκτικός, πιο απαιτητικός και πιο ευαισθητοποιημένος απέναντι στις τιμές, τη βιωσιμότητα και την κοινωνική ευθύνη. Την ίδια στιγμή, ο επιχειρηματίας απέφυγε την παγίδα της υπερέκθεσης.
Σπάνια έδωσε προσωπικές συνεντεύξεις, δεν επένδυσε στο προσωπικό branding και διατήρησε χαμηλό προφίλ ακόμη και όταν η εταιρεία του βρισκόταν πλέον ανάμεσα στις μεγαλύτερες ελληνικές αλυσίδες. Στην πραγματικότητα, το brand «Κρητικός» έγινε πολύ πιο αναγνωρίσιμο από τον ίδιο τον ιδρυτή του.
