Η έννοια της επιτυχίας ήταν συνήθως εύκολο να περιγραφεί. Ένα μεγάλο σπίτι, ένα ακριβό αυτοκίνητο, ένα καλό ρολόι, μια θέση υψηλής ευθύνης ή οι εξωτικές διακοπές αποτελούσαν τις εμφανείς αποδείξεις της οικονομικής επιτυχίας. Η ευημερία συνδεόταν στενά με την υλική της μορφή, καθώς ήταν κάτι που μπορούσε εύκολα να επιδειχθεί και να αναγνωριστεί από το ευρύτερο περιβάλλον.
Χωρίς να σημαίνει ότι τα υλικά αγαθά έχασαν την αξία τους, αναπτύσσεται μια διαφορετική αντίληψη για το τι είναι πραγματικά πολύτιμο. Έννοιες όπως η ποιότητα ζωής, η ψυχική και σωματική υγεία, ο ελεύθερος χρόνος και η εσωτερική ισορροπία εμφανίζονται συχνότερα στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι περιγράφουν όσα θεωρούν σημαντικά. Αυτή η στροφή δεν αφορά μόνο τις νεότερες γενιές, καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι άνθρωποι κάθε ηλικίας επανεξετάζουν τις προτεραιότητές τους και αναζητούν έναν ευρύτερο ορισμό της επιτυχίας.
Οι διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μια συγκυριακή αλλαγή διαθέσεων, αλλά για μια ευρύτερη μεταβολή στις προτεραιότητες και τις προσδοκίες των ανθρώπων. Η έρευνα Global Flourishing Study εξετάζει την ανθρώπινη ευημερία μέσα από ένα σύνθετο πρίσμα που περιλαμβάνει την υγεία, τις σχέσεις, την οικονομική ασφάλεια, το αίσθημα σκοπού και την προσωπική ανάπτυξη. Παράλληλα, το World Happiness Report υπογραμμίζει ότι η πρόοδος μιας κοινωνίας δεν αποτιμάται μόνο με οικονομικούς όρους, αλλά κρίνεται από την ποιότητα των ανθρώπινων δεσμών, την εμπιστοσύνη και την καθημερινή εμπειρία των πολιτών.
Αν υπάρχει ένα στοιχείο που επανέρχεται διαρκώς στις σύγχρονες έρευνες για την ευημερία, αυτό είναι ο χρόνος. Όχι ως μέγεθος που μετριέται σε ώρες, αλλά ως δυνατότητα επιλογής. Η αίσθηση ότι κάποιος μπορεί να διαθέτει τον χρόνο του σύμφωνα με τις δικές του προτεραιότητες φαίνεται να συνδέεται όλο και περισσότερο με το πώς αντιλαμβάνεται την ποιότητα της ζωής του.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την υγεία. Για χρόνια, η καλή φυσική κατάσταση συνδεόταν κυρίως με την εξωτερική εμφάνιση, όμως σήμερα η προσέγγιση αλλάζει. Η άσκηση, η προσεγμένη διατροφή, η πρόληψη και η φροντίδα του σώματος δεν αφορούν πλέον μόνο την εμφάνιση, αλλά και το πώς αισθάνεται και λειτουργεί κανείς στην καθημερινότητά του. Δεν είναι τυχαίο ότι η Euromonitor, αναλύοντας τις καταναλωτικές τάσεις, καταγράφει την ενίσχυση της λεγόμενης «οικονομίας της μακροζωίας», καθώς περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν τρόπους για να παραμείνουν υγιείς και δραστήριοι.
Η ίδια τάση παρατηρείται και γύρω από τον ύπνο. Αν παλιότερα η έλλειψη ύπνου παρουσιαζόταν συχνά ως ένδειξη παραγωγικότητας ή επαγγελματικής αφοσίωσης, η αντίληψη αυτή δείχνει να υποχωρεί. Η ανάπτυξη μιας ολόκληρης βιομηχανίας γύρω από την ποιότητα του ύπνου, με εφαρμογές, συσκευές παρακολούθησης και εξειδικευμένα προϊόντα, δείχνει πόσο έχει αλλάξει η αντίληψη γύρω από τη σημασία του ύπνου. Ο ποιοτικός ύπνος δεν θεωρείται πολυτέλεια, αλλά βασικό στοιχείο για μια ισορροπημένη ζωή.
Η σχέση με την τεχνολογία φαίνεται επίσης να αλλάζει. Η συνεχής σύνδεση θεωρήθηκε για χρόνια σχεδόν δεδομένη, σήμερα παρατηρείται μια πιο προσεκτική στάση απέναντι στη διαρκή διαθεσιμότητα και την ψηφιακή παρουσία.
Οι ανθρώπινες σχέσεις βρίσκονται διαχρονικά ανάμεσα στους παράγοντες που συνδέονται περισσότερο με την ικανοποίηση από τη ζωή. Οι άνθρωποι τείνουν να αξιολογούν θετικότερα τη ζωή τους όταν διατηρούν στενούς δεσμούς με την οικογένεια, τους φίλους και το ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον. Όσο κι αν αλλάζουν οι συνήθειες, η τεχνολογία ή οι ρυθμοί της καθημερινότητας, οι ανθρώπινες σχέσεις εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα πιο σταθερά σημεία αναφοράς.
Η οικονομική ασφάλεια παραμένει βασικό ζητούμενο. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ο μόνος παράγοντας που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αξιολογούν την ποιότητα της ζωής τους.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της εποχής μας είναι ότι ορισμένα από τα πιο πολύτιμα αγαθά δεν είναι πάντα ορατά. Ο χρόνος, η υγεία, η ηρεμία και οι ανθρώπινες σχέσεις δύσκολα επιδεικνύονται. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους, αυτά είναι που δίνουν αξία στην καθημερινότητα. Ίσως, τελικά, η νέα πολυτέλεια να μην βρίσκεται σε όσα αποκτά κανείς, αλλά σε όσα καταφέρνει να κρατήσει.
