Μια διαδρομή ενός αιώνα στην κρητική τυροκομία διατηρεί το τυροκομείο Μπαλαντίνος, με αφετηρία το Θέρισο Χανίων και ιστορικές ρίζες που φτάνουν στο 1928. Όπως εξηγεί ο Σπύρος Μπαλαντίνος στο THETOTALBUSINESS, η πρώτη παρουσία της οικογένειας στον χώρο συνδέεται με την περίοδο κατά την οποία ο Ελευθέριος Βενιζέλος προώθησε θεσμικά τα συνεταιριστικά τυροκομεία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια διαφορετική λογική στην αξιοποίηση του γάλακτος.
Μέχρι τότε, οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι επεξεργάζονταν μόνοι τους το γάλα τους, παράγοντας τυρί για τις ανάγκες της οικογένειας ή της τοπικής αγοράς. Η οικογένεια Μπαλαντίνου, όμως, δημιούργησε από εκείνη την περίοδο μια πιο οργανωμένη πρακτική, αγοράζοντας γάλα από παραγωγούς και αναπτύσσοντας τυροκομική δραστηριότητα στο Θέρισο. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος ανέκοψε προσωρινά την πορεία αυτή, ωστόσο το 1954 η δραστηριότητα επανεκκίνησε από το ίδιο σημείο, με τον παππού της οικογένειας να ξαναζωντανεύει το τυροκομείο. Σήμερα, ο Σπύρος Μπαλαντίνος εκπροσωπεί την τέταρτη γενιά τυροκόμων και την τρίτη γενιά επιχειρηματιών.
Η εταιρεία παραμένει οικογενειακή, με ενεργό συμμετοχή του πατέρα, των αδελφών και της νεότερης γενιάς. Οι ρόλοι κατανέμονται στην παραγωγή, στις πωλήσεις, στη συνεργασία με τους κτηνοτρόφους, αλλά και σε άλλες δραστηριότητες της οικογένειας, μεταξύ των οποίων και η ξενοδοχειακή παρουσία στο Καλαμάκι Χανίων.
Με πρώτη ύλη το κρητικό γάλα
Η βάση της παραγωγής παραμένει το κρητικό γάλα. Το τυροκομείο Μπαλαντίνος εισκομίζει περίπου 2.000 τόνους γάλακτος ετησίως, εκ των οποίων το 85% έως 90% είναι πρόβειο και το υπόλοιπο κυρίως κατσικίσιο, ανάλογα με την περίοδο. Οι συνεργασίες με τους περισσότερους κτηνοτρόφους διαρκούν 25 έως 30 χρόνια, στοιχείο που δημιουργεί σταθερές σχέσεις εμπιστοσύνης και διασφαλίζει συνέχεια στην πρώτη ύλη, παρά τις διακυμάνσεις της αγοράς. Στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας περιλαμβάνονται γραβιέρα Κρήτης ΠΟΠ, πηχτόγαλο Χανίων, πρόβειο και κατσικίσιο παραδοσιακό γιαούρτι, μυζήθρες, κεφαλοτύρι, τυρομάλαμα ή «μαλάκα», καθώς και λευκό τυρί από πρόβειο γάλα.
Το 10-15% της παραγωγής πρόβειου παραδοσιακού γιαουρτιού
Ιδιαίτερα δυναμικό προϊόν αποτελεί το πηχτόγαλο Χανίων, ενώ η εταιρεία διατηρεί σημαντική παρουσία και στο πρόβειο γιαούρτι. Σύμφωνα με τον Σπύρο Μπαλαντίνο, το τυροκομείο καλύπτει περίπου το 10% έως 15% της συνολικής παραγωγής πρόβειου γιαουρτιού στην Κρήτη, γεγονός που αποτυπώνει τη θέση του σε μία απαιτητική και παραδοσιακά ισχυρή αγορά.
Η εμπορική παρουσία της εταιρείας στηρίζεται κυρίως στην Κρήτη, όπου συνεργάζεται με αλυσίδες σούπερ μάρκετ, αλλά και με τελικά σημεία, παντοπωλεία και μικρότερα καταστήματα. Στην υπόλοιπη Ελλάδα η παρουσία είναι πιο επιλεκτική. Η οικογένεια δεν επέλεξε μια κεντρική συνεργασία με σούπερ μάρκετ που θα απορροφούσε πολύ μεγάλες ποσότητες, καθώς μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να δημιουργήσει εξάρτηση από έναν πελάτη. Οι εξαγωγές παραμένουν περιορισμένες, με μικρές συνεργασίες σε αγορές όπως το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Κύπρος, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία.
Σημαντικό ρόλο εξακολουθεί να διαδραματίζει στη δραστηριότητα της οικογένειας και το κατάστημα λιανικής, το οποίο λειτουργεί από το 1954. Για την οικογένεια Μπαλαντίνου, η λιανική αποτελεί ένα είδος «σχολείου», καθώς δίνει άμεση εικόνα για τις μεταβολές στη ζήτηση και στις καταναλωτικές συνήθειες. Οι αλλαγές αυτές είναι έντονες. Όπως περιγράφει ο Σπύρος Μπαλαντίνος, η παραδοσιακή κρητική οικογένεια που μαγείρευε καθημερινά, έκανε μεγάλα τραπέζια και προμηθευόταν μεγάλες ποσότητες τυροκομικών για παραδοσιακά καλτσούνια, πίτες και άλλες παρασκευές, δεν υπάρχει πλέον στον ίδιο βαθμό. Παράλληλα, οι καταναλωτές αναζητούν μικρότερες συσκευασίες, ηπιότερες γεύσεις, προϊόντα με χαμηλότερα λιπαρά και πιο υγιεινές επιλογές.
Την ίδια στιγμή, η οικονομική πίεση και ο ανταγωνισμός από φθηνότερα προϊόντα, ακόμη και εισαγόμενα που κυκλοφορούν με ελληνικό brand, δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες. Παρ’ όλα αυτά, η Κρήτη διατηρεί ένα κρίσιμο πλεονέκτημα, την επάρκεια γάλακτος και την ανθεκτικότητα της τοπικής κτηνοτροφίας. Η νησιωτικότητα, αλλά και η απουσία σοβαρών προβλημάτων από ασθένειες που έπληξαν άλλες περιοχές της χώρας, έχουν κρατήσει την παραγωγική βάση σταθερή.
Για το τυροκομείο Μπαλαντίνος, το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ετών δεν είναι η διάθεση μεγαλύτερων ποσοτήτων, αλλά η καλύτερη αξιοποίηση της πρώτης ύλης και η ανάδειξη της προστιθέμενης αξίας των κρητικών προϊόντων. Σε μια αγορά όπου το κόστος, οι συνήθειες και ο ανταγωνισμός αλλάζουν, η οικογένεια επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή μια παράδοση που ξεκίνησε στο Θέρισο πριν από σχεδόν 100 χρόνια, προσαρμόζοντάς την στις ανάγκες της σύγχρονης κατανάλωσης.
