THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η ελληνική αγορά περνά από τον ανταγωνισμό ταχυτήτων στον ανταγωνισμό υποδομών: ΟΤΕ (3 δισ.), Nova/United Fiber (2 δισ.), Vodafone (1 δισ.) και η ΔΕΗ — ήδη δεύτερη σε έκταση δικτύου, με 1,88 εκατ. νοικοκυριά — χτίζουν παράλληλα δίκτυα FTTH.
Η υπερπροσφορά οδηγεί σε συγκέντρωση: κοινή εταιρεία ΔΕΗ-Vodafone στη χονδρική ίνα και διαπραγματεύσεις ΟΤΕ-Nova για τη United Fiber αναδιατάσσουν τον χάρτη, ενώ ο ΟΤΕ αλλάζει σελίδα και ως brand, περνώντας στην εποχή Telekom.
Το ελληνικό παράδοξο παραμένει: κάλυψη 5G 99,5% — πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο — αλλά μόλις 14,2% των ευρυζωνικών συνδέσεων σε οπτική ίνα, από τα χαμηλότερα ποσοστά του ΟΟΣΑ· ο στόχος του Digital Decade για gigabit σε κάθε νοικοκυριό έως το 2030 θα κριθεί στη ζήτηση, όχι στην κατασκευή.
Αν κρίνει κανείς από τον αέρα, η Ελλάδα είναι ψηφιακά προηγμένη χώρα: η κάλυψη 5G φτάνει το 99,5% του πληθυσμού — πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 96,8% — αγγίζοντας ήδη τον στόχο της ΕΕ για το 2030. Αν κρίνει από το καλώδιο, η εικόνα αντιστρέφεται: σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, στο τέλος του 2024 μόλις το 14,2% των ευρυζωνικών συνδέσεων της χώρας βασιζόταν σε οπτική ίνα — τέταρτη θέση από το τέλος ανάμεσα σε 38 χώρες, με τον χαλκό να κρατά ακόμη τα πρωτεία. Αυτό το παράδοξο, περισσότερο από οποιοδήποτε επενδυτικό πλάνο, εξηγεί όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στις ελληνικές τηλεπικοινωνίες.
Η αγορά έχει περάσει σε νέα φάση: η έμφαση έχει μετατοπιστεί από τις ταχύτητες στις υποδομές υπερυψηλής ευρυζωνικότητας και στη σύγκλιση υπηρεσιών — τα συνδυαστικά πακέτα σταθερής, κινητής, internet και τηλεόρασης. Με απλά λόγια: όταν όλοι προσφέρουν αρκετά megabit, το ερώτημα δεν είναι πια «πόσο γρήγορα» αλλά «πάνω σε ποιανού δίκτυο» — και εκεί ξεκινά το πραγματικό παιχνίδι.
Από τον ανταγωνισμό των τιμών στον ανταγωνισμό των δικτύων
Τα μεγέθη της κούρσας είναι άνευ προηγουμένου για την ελληνική αγορά. Ο ΟΤΕ, με συνολικό επενδυτικό πλάνο 3 δισ. ευρώ, ξεπέρασε τα 2,1 εκατ. συνδέσεις FTTH στο τέλος του 2025 και στοχεύει σε κάλυψη 3,5 εκατ. νοικοκυριών και επιχειρήσεων έως το 2030 — πάνω από το 70% των γραμμών της χώρας. Η Nova, μέσω της United Fiber και με πλάνο 2 δισ., έφτανε τον Ιανουάριο του 2026 τα 850.000+ σημεία με ορίζοντα το 1 εκατομμύριο. Η Vodafone, με 1 δισ. έως το 2029, ξεπέρασε τις 500.000 κατοικίες σε ιδιόκτητο δίκτυο. Και η ΔΕΗ — ο απρόσμενος πρωταγωνιστής — έχει ήδη περάσει με το δίκτυό της FiberGrid από 1,88 εκατ. νοικοκυριά, κατακτώντας τη δεύτερη θέση σε έκταση δικτύου, με στόχο τα 3,8 εκατ. έως το 2028.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η πληθώρα δικτύων οδηγεί όχι σε πόλεμο, αλλά σε συγκέντρωση. Τον Ιούνιο, ΔΕΗ και Vodafone Ελλάδας ανακοίνωσαν μη δεσμευτικό πλαίσιο για κοινή εταιρεία 50-50 στη χονδρική FTTH, από τη συγχώνευση των FiberGrid και Fiber2All, ενώ πηγές της αγοράς θέλουν τον ΟΤΕ σε διαπραγματεύσεις με τη Nova για την απόκτηση της United Fiber — κίνηση «συγκέντρωσης δυνάμεων» απέναντι στην επιθετική άνοδο της ΔΕΗ. Η λογική είναι οικονομικά αμείλικτη — και την επισημαίνουν πλέον ανοιχτά και αναλυτές της αγοράς, βλέποντας με ανησυχία τα σχεδόν 7 δισ. ευρώ παράλληλων επενδύσεων: η χώρα δεν χωρά τέσσερα παράλληλα δίκτυα ίνας που περνούν κάτω από τους ίδιους δρόμους — και, όλο και συχνότερα, μέσα από τις ίδιες πολυκατοικίες. Το ερώτημα της επόμενης πενταετίας δεν είναι ποιος θα χτίσει περισσότερο, αλλά ποιος θα μείνει ιδιοκτήτης — και σε ποια τιμή χονδρικής θα νοικιάζει στους υπόλοιπους.
Συμβολική κορύφωση της νέας εποχής, η αλλαγή ταυτότητας του μεγαλύτερου παίκτη: εντός Σεπτεμβρίου αναμένεται να ολοκληρωθεί η μετονομασία από Cosmote Telekom σε Telekom, με το προϊοντικό brand Magenta να αποκτά ενεργότερο ρόλο. Το όνομα που συνόδευσε την ελληνική κινητή τηλεφωνία επί ένα τέταρτο του αιώνα αποχωρεί — μαζί με την εποχή που οι τηλεπικοινωνίες ήταν εθνική υπόθεση και όχι ευρωπαϊκό portfolio.
Το πραγματικό τεστ, όμως, δεν θα κριθεί στα brands ούτε στα χιλιόμετρα ίνας. Η ΕΕ έχει θέσει στόχο, μέσω του Digital Decade 2030, gigabit σύνδεση για κάθε νοικοκυριό έως το τέλος της δεκαετίας — και η ίνα που περνά έξω από ένα σπίτι δεν είναι ίνα που μπαίνει μέσα του. Η απόσταση ανάμεσα στην κάλυψη και τη χρήση είναι η απόσταση ανάμεσα στο επενδυτικό δελτίο Τύπου και την ψηφιακή οικονομία. Και αυτή η απόσταση, στην Ελλάδα, παραμένει το ακριβότερο κενό της αγοράς.
GOOD TO KNOW
Το εργαλείο με το οποίο η πολιτεία προσπαθεί να κλείσει την ψαλίδα ανάμεσα στην κάλυψη και τη χρήση έχει όνομα: Gigabit Voucher. Η δράση, με πλατφόρμα αιτήσεων που άνοιξε τον Νοέμβριο του 2024 και συνολικό προϋπολογισμό 80 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, επιδοτεί περισσότερα από 379.000 νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις για τη μετάβαση σε συνδέσεις τουλάχιστον 250 Mbps: κουπόνι 200 ευρώ, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, που καλύπτει έως το 50% του κόστους αρχικής σύνδεσης και συνδρομής για τους πρώτους 24 μήνες. Η λογική του προγράμματος αγγίζει την καρδιά του ελληνικού προβλήματος: τα δίκτυα χτίζονται με επενδύσεις δισεκατομμυρίων, αλλά η ψηφιακή μετάβαση κρίνεται σπίτι-σπίτι, στην απόφαση του συνδρομητή να αλλάξει τεχνολογία — μια απόφαση που στην Ελλάδα συχνά σκοντάφτει στην τιμή και στη δύναμη της συνήθειας. Δεν είναι τυχαίο ότι η ενίσχυση της ζήτησης θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση για τους στόχους της ευρωπαϊκής ψηφιακής ατζέντας — ούτε ότι το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναζητά ήδη νέα πηγή χρηματοδότησης για τη συνέχιση της δράσης: στην οικονομία των δικτύων, η υποδομή χωρίς χρήστες είναι απλώς ένα πολύ ακριβό καλώδιο.
