Ήξερες ότι μια οικογένεια με έναν άγραφο κανόνα 70 ετών ελέγχει τη Decathlon, τα Leroy Merlin και δεκάδες ακόμη μάρκες

Καθημερινά, εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο επισκέπτονται ένα κατάστημα Decathlon για ένα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια ή προμηθεύονται από τα Leroy Merlin χρώματα και εργαλεία. Ελάχιστοι ξέρουν ότι πίσω και από τα δύο βρίσκεται το ίδιο όνομα: Μιλιέ (Mulliez). Μια οικογένεια από τη βόρεια Γαλλία που έχτισε μία από τις μεγαλύτερες οικογενειακές επιχειρηματικές δυναστείες της Ευρώπης και επέλεξε, με πειθαρχία εβδομήντα ετών, να μείνει στην αφάνεια.

Το εργοστάσιο νημάτων

Η ιστορία ξεκινά αρκετά πίσω, το 1905 στο Ρουμπέ, μια βιομηχανική πόλη κοντά στη Λιλ. Εκεί ο Λουί Μιλιέ στήνει ένα κλωστήριο, βάζοντας τα θεμέλια της μετέπειτα Phildar, της ιστορικής πλέον εταιρείας που ειδικεύεται σε είδη πλεξίματος και βελονάκι. Η οικογένεια είναι καθολική, πολυμελής και προσηλωμένη σε μια ιδέα που θα αποδειχθεί καθοριστική: το κεφάλαιο μένει μέσα στην οικογένεια.

Το πρώτο μεγάλο επιχειρηματικό άλμα έρχεται από τον εγγονό, Ζεράρ Μιλιέ. Το 1961 ανοίγει στο Ρουμπέ, αξιοποιώντας ένα παλιό εργοστάσιο της Phildar, το πρώτο κατάστημα Auchan, ένα σουπερμάρκετ χαμηλών τιμών εμπνευσμένο από το αμερικανικό μοντέλο. Η αλυσίδα μεγαλώνει γρήγορα, και μαζί της η φιλοδοξία της οικογένειας να απλωθεί σε κάθε γωνιά του λιανεμπορίου.

Όλοι σε όλα

Ο κανόνας που κρατάει την οικογένεια ενωμένη μπαίνει σε εφαρμογή το 1955, αν και η ιδέα υπήρχε ήδη από τη δεκαετία του 1920, όταν ο Λουί Μιλιέ έβαζε στους γιους και τους γαμπρούς του έναν όρο: ο καθένας να κρατά μερίδιο και στις επιχειρήσεις των υπολοίπων. Έτσι ιδρύεται η Association Familiale Mulliez (AFM), η οικογενειακή εταιρεία συμμετοχών όπου κάθε μέλος κατέχει μερίδιο σε όλες τις επιχειρήσεις και σε καμία ξεχωριστά.

Ο κανόνας αυτός έχει όνομα: «tous dans tout», δηλαδή όλοι σε όλα. Κανείς δεν ελέγχει μόνος του ένα κομμάτι του ομίλου. Υπάρχει ένα κοινό καλάθι μετοχών που μοιράζονται πάνω από 1.650 απόγονοι, εκ των οποίων περίπου 990 ενεργοί μέτοχοι σήμερα! Έτσι κανένα μέλος δεν αποκτά δική του εταιρεία, και κανείς δεν μπορεί να στραφεί εναντίον των υπολοίπων.

Το πιο ασυνήθιστο κομμάτι είναι ο μηχανισμός των μετοχών. Ένας μέτοχος της AFM δεν μπορεί να πουλήσει το μερίδιό του σε πρόσωπο εκτός οικογένειας. Αν θέλει να αποχωρήσει, το εξαγοράζει η ίδια η οικογένεια. Η ρήτρα αυτή κράτησε τον έλεγχο ερμητικά κλειστό επί γενιές, μακριά από χρηματιστήρια και εξωτερικούς επενδυτές.

Η αρετή της σιωπής

Για τους Μιλιέ, η διακριτικότητα ήταν πάντα συνειδητή στρατηγική. Ο ίδιος ο Ζεράρ Μιλιέ έχει μιλήσει με απροκάλυπτη περιφρόνηση για το χρηματιστήριο, γιατί η είσοδος σε αυτό σημαίνει ξένους μετόχους που ζητούν κέρδη κάθε τρίμηνο, το ακριβώς αντίθετο από τον τρόπο της οικογένειας: να ξαναρίχνει τα κέρδη στις εταιρείες αντί να τα μοιράζει, σκεπτόμενη σε γενιές και όχι στο επόμενο τρίμηνο.

Η κουλτούρα αυτή, βέβαια, έχει και το τίμημά της. Το κλειστό, αδιαφανές μοντέλο έχει τραβήξει την προσοχή της γαλλικής πολιτικής, με βασικό παράπονο τη φορολογία: αρκετά μέλη έχουν μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στο γειτονικό Βέλγιο, όπου οι μεγάλες περιουσίες φορολογούνται πολύ ελαφρύτερα, κι έτσι ένα κομμάτι του πλούτου μιας εμβληματικά γαλλικής δυναστείας ξεφεύγει από το γαλλικό ταμείο.

Ο ξάδελφος που έφτιαξε τη Decathlon

Ο κανόνας «όλοι σε όλα», παρότι αυστηρός, δεν εμπόδισε νέα εγχειρήματα. Το 1976 ο Μισέλ Λεκλέρκ, πρώτος ξάδελφος του Ζεράρ Μιλιέ, ανοίγει ένα κατάστημα αθλητικών ειδών, φροντίζοντας να μην ανταγωνιστεί τον ξάδελφό του. Η ιδέα ήταν απλή: όλα τα είδη για κάθε άθλημα κάτω από την ίδια στέγη, σε προσιτές τιμές.

Σήμερα η Decathlon είναι ένας από τους μεγαλύτερους λιανέμπορους αθλητικών ειδών στον κόσμο, με 1.902 καταστήματα σε 82 χώρες. Η ιδιοκτησία παραμένει μοιρασμένη ανάμεσα στην AFM και στην οικογένεια Λεκλέρκ, που κράτησε το δικό της μερίδιο.

Παρόμοια είναι η ιστορία των Leroy Merlin. Η αλυσίδα ειδών σπιτιού και μαστορέματος, με ρίζες πίσω στο 1923, ανήκει στον όμιλο Adeo, που ελέγχεται κι αυτός από την οικογένεια Μιλιέ. Κι όμως, Auchan, Decathlon και Leroy Merlin είναι μόνο οι τρεις πιο γνωστές μάρκες ενός πολύ μεγαλύτερου συνόλου.

Ο «γαλαξίας»

Οι Μιλιέ αποκαλούν το σύνολο των εταιρειών τους: «γαλαξία», και ο όρος δεν είναι υπερβολή. Περίπου 150 εταιρείες σε 62 χώρες και 615.000 εργαζόμενους, με μάρκες όπως Boulanger, Kiabi, Norauto και Flunch περιστρέφονται γύρω από τις τρεις μεγάλες.

Το πλήρες μέγεθος φαίνεται μόνο όταν αθροίσεις τα κομμάτια. Ο όμιλος Adeo, με ναυαρχίδα το Leroy Merlin, ξεπερνά μόνος του τα 30 δισ. ευρώ τζίρου ετησίως, ενώ η Decathlon είχε το 2025 καθαρές πωλήσεις 16,8 δισ. και καθαρά κέρδη 910 εκατ., αυξημένα κατά 16%.

Πίσω από αυτά τα νούμερα στέκεται μία από τις μεγαλύτερες περιουσίες της Γαλλίας: η πιο πρόσφατη κατάταξη του Challenges -της γαλλικής εκδοχής της λίστα των πλουσίων τύπου Forbes – τοποθετεί τον Ζεράρ Μιλιέ και την άμεση οικογένειά του στο Top 10 των πλουσιότερων, με περιουσία γύρω στα 26 δισ. ευρώ.

Κι επειδή ο πλούτος αυτός είναι μοιρασμένος σε εκατοντάδες μετόχους, το πλήρες μέγεθος του… γαλαξία εκτιμάται σαφώς υψηλότερα, ανάμεσα σε 45 και 52 δισ. ευρώ.

Το πιο ενδιαφέρον στην οικογένεια Μιλιέ όμως δεν είναι πόσα αξίζουν, αλλά πώς σκέφτονται. Το «όλοι σε όλα» έχτισε ένα σύνολο που μετρά τον χρόνο σε γενιές και όχι σε τρίμηνα, χωρίς να λογοδοτεί σε μετόχους που απαιτούν αποδόσεις. Η ίδια πειθαρχία που το κρατά όρθιο εβδομήντα χρόνια είναι κι αυτή που το κάνει να κινείται αργά όταν μια μεγάλη του μηχανή, όπως η Auchan, χάνει ρυθμό. Οι Μιλιέ διάλεξαν από την αρχή τη μία πλευρά αυτού του διλήμματος: ότι η υπομονή, στο τέλος, νικά την ταχύτητα.