Αττάλεια! Αλικαρνασσός! Μαρμαρίδα! Τσεσμέ! Η Τουρκία έχει μερικές από τις μαγευτικότερες ακτές της Μεσογείου! Τουρίστες, όμως, δεν έχει πια!
Για χρόνια, η αδύναμη τουρκική λίρα έκανε τον ξένο επισκέπτη να αισθάνεται πλούσιος. Οι Βρετανοί, οι Γερμανοί και οι Ρώσοι τουρίστες έφταναν με ισχυρό νόμισμα και έβρισκαν δωμάτια, φαγητό, μετακινήσεις και διασκέδαση φροντισμένα όλα και με προσεγμένη υποδομή, σε τιμές πολύ χαμηλότερες από εκείνες της Ισπανίας, της Ιταλίας ή της Γαλλίας. Η πολύχρονη περίοδος υψηλού πληθωρισμού άλλαξε αυτή τη σχέση. Τα ξενοδοχεία πληρώνουν ακριβότερα την ενέργεια, τα τρόφιμα, τον εξοπλισμό και τους εργαζομένους τους. Τα εστιατόρια μεταφέρουν μέρος του κόστους στον κατάλογο και οι επιχειρήσεις των παραλιών στις ξαπλώστρες, στα θαλάσσια σπορ και στα ποτά. Η τουρκική κυβέρνηση, λένε οι ειδιοί, επιδιώκει να συγκρατεί την υποτίμηση της λίρας σε ρυθμό χαμηλότερο από τον πληθωρισμό. Η πολιτική αυτή φιλοδοξεί να περιορίσει τις ανατιμήσεις και να αποκαταστήσει μέρος της αξιοπιστίας του νομίσματος. Για τον ξένο τουρίστα, όμως, σημαίνει ότι οι λίρες που αγοράζει με τις στερλίνες ή τα ευρώ του φτάνουν για όλο και λιγότερα. Οι εργαζόμενοι στην βιομηχανία του τουρισμού λένε πως οι επισκέπτες εξακολουθούν να περνούν υπέροχα, αλλά η χώρα έπαψε να είναι φθηνή. Στην τουριστική βιομηχανία, μια φήμη που χτίζεται επί χρόνια μπορεί να χαθεί μέσα σε δύο καλοκαίρια και μερικούς τσιμπημένους λογαριασμούς εστιατορίων.
Οι Βρετανοί, ήδη, κοίταξαν αλλού
Η αλλαγή φάνηκε στις αφίξεις. Από τον Μάιο έως τον Ιούλιο καταγράφηκαν μικρές αλλά συνεχόμενες μειώσεις στους ξένους επισκέπτες. Τον Ιούλιο οι αφίξεις από τη Βρετανία υποχώρησαν κατά 11%. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική απώλεια, καθώς οι Βρετανοί αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη ομάδα ξένων τουριστών της χώρας. Η Holiday Extras διαπιστώνει ότι μέρος του ενδιαφέροντος μεταφέρεται προς τη Σλοβενία, το Μαυροβούνιο και την Τυνησία. Οι χώρες αυτές προσφέρουν διαφορετικές εμπειρίες, αλλά διαθέτουν το χαρακτηριστικό που κάποτε οδηγούσε μαζικά τους παραθεριστές στην Τουρκική Ριβιέρα. Έναν λογαριασμό διακοπών που παραμένει διαχειρίσιμος. Στην πίεση των τιμών προστέθηκε και ο πόλεμος στο Ιράν. Ξέσπασε στην κρίσιμη περίοδο των έγκαιρων κρατήσεων και έκανε αρκετούς Ευρωπαίους να αντιμετωπίζουν ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο με επιφυλακτικότητα. Οι γεωγραφικές αποστάσεις μπορεί να είναι μεγάλες, όμως ο χάρτης στο μυαλό του παραθεριστή συχνά είναι πολύ μικρότερος. Το καλοκαίρι ξεκίνησε δύσκολα και η κίνηση άρχισε να ανακάμπτει μόλις τον Ιούλιο.
Οι Τούρκοι προτιμούν την… Ελλάδα!
Η ακριβή Τουρκία αποθαρρύνει και τους ίδιους τους Τούρκους. Για όσους διαθέτουν ευρώ, μπορούν να εξασφαλίσουν βίζα και ζουν κοντά στα παράλια, οι διακοπές στην Ελλάδα συχνά κοστίζουν λιγότερο από μια αντίστοιχη παραμονή στην Αλικαρνασσό ή το Τσεσμέ. Το 2025 τα ταξίδια αναψυχής στο εσωτερικό της Τουρκίας μειώθηκαν για πρώτη φορά μετά την πανδημία. Την ίδια περίοδο, τα πλοία από το Μπόντρουμ, το Τσεσμέ, το Αϊβαλί και το Κουσάντασι γέμιζαν με Τούρκους επισκέπτες που κατευθύνονταν προς την Κω, τη Χίο, τη Λέσβο, τη Σάμο και τη Ρόδο. Το πρόγραμμα της express visa έκανε τη σύντομη απόδραση πολύ ευκολότερη. Οι Τούρκοι ταξιδιώτες μπορούν να επισκεφθούν 12 νησιά του Αιγαίου για έως επτά ημέρες, χωρίς την κανονική διαδικασία μιας πλήρους θεώρησης Σένγκεν. Η απόφαση ξεκίνησε ως διπλωματική κίνηση προσέγγισης και εξελίχθηκε σε εξαιρετικά αποτελεσματικό τουριστικό εργαλείο. Οι Τούρκοι ταξιδιώτες φτάνουν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, επισκέπτονται την Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα, ψωνίζουν τρόφιμα, ποτά και ρούχα και γεμίζουν τα εστιατόρια. Τα στοιχεία του τουρκικού υπουργείου Μεταφορών καταγράφουν περισσότερα από 2,25 εκατομμύρια ταξίδια προς την Ελλάδα μέσα στο 2025! Η παλιά συνήθεια των Ελλήνων που περνούσαν τα σύνορα για φθηνές αγορές στην Κωνσταντινούπολη και στην Αδριανούπολη αντιστράφηκε, εντυπωσιακά.
Περισσότερα έσοδα από λιγότερους ανθρώπους
Όμως, η μείωση των αφίξεων δεν έχει ακόμη αδειάσει τα τουρκικά ταμεία. Οι επισκέπτες είναι λιγότεροι, αλλά ξοδεύουν περισσότερα. Ο τουρισμός εξακολουθεί να προσφέρει πολύτιμο συνάλλαγμα, να στηρίζει τη λίρα και να καλύπτει μέρος των αναγκών της τουρκικής οικονομίας. Για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, ωστόσο, ο λογαριασμός γίνεται δύσκολος. Οι τιμές πρέπει να παραμένουν αρκετά ελκυστικές για τον Ευρωπαίο πελάτη και ταυτόχρονα αρκετά υψηλές για να καλύπτουν το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος. Η Τουρκία κινδυνεύει να βρεθεί ανάμεσα στους οικονομικούς προορισμούς που την ανταγωνίζονται στην τιμή και στις ακριβότερες χώρες της Μεσογείου που διαθέτουν ισχυρότερη φήμη πολυτέλειας. Στα λιμάνια του ανατολικού Αιγαίου η νέα πραγματικότητα φαίνεται κάθε πρωί. Τα πλοία ξεκινούν από τις τουρκικές ακτές γεμάτα ταξιδιώτες που αναζητούν απέναντι εκείνο που κάποτε έβρισκαν στον τόπο τους. Μια ωραία παραλία, ένα καλό τραπέζι και έναν λογαριασμό που δεν χαλάει το κέφι τους στις διακοπές.
Κοινώς İyi ki komşularımız var ή ευτυχώς που υπάρχουν και οι γείτονες.
