THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η πένα δεν είναι απλώς ένα πιο «κλασικό» στυλό. Η γραφή της εξαρτάται από το nib, το μελάνι, το χαρτί και τον τρόπο που την κρατάς στο χέρι σου.
Μια καλή πρώτη πένα δεν χρειάζεται να είναι ακριβή. Υπάρχουν αξιόπιστες επιλογές που κοστίζουν όσο ένα καλό καθημερινό στυλό και μπορούν να χρησιμοποιούνται για χρόνια.
Το σημαντικότερο δεν είναι το brand αλλά να βρεις το σωστό πάχος μύτης, το σωστό μελάνι και ένα χαρτί που δεν «ποτίζει».
Υπάρχουν αντικείμενα που επιβιώνουν επειδή είναι όμορφα και αντικείμενα που επιβιώνουν επειδή εξακολουθούν να κάνουν καλά τη δουλειά τους. Η πένα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Παρά τα πληκτρολόγια, τα κινητά, τα tablets και τις εφαρμογές σημειώσεων, παραμένει ένα από τα πιο άμεσα εργαλεία γραφής: ακουμπάς τη μύτη στο χαρτί και γράφεις.
Η διαφορά είναι ότι, σε αντίθεση με ένα κοινό ballpoint -το κλασικό στυλό με την μικρή μεταλλική μπίλια στην άκρη που μεταφέρει το παχύρρευστο μελάνι στο χαρτί-, η εμπειρία της γραφής αλλάζει αισθητά ανάλογα με τη μύτη, το μελάνι και το χαρτί.
Το βασικό εξάρτημα είναι το nib, δηλαδή η μεταλλική μύτη της πένας. Εκεί καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό το πόσο λεπτή ή φαρδιά θα είναι η γραμμή και πόσο ομαλά θα κινείται η πένα πάνω στο χαρτί. Οι πιο συνηθισμένες επιλογές είναι Fine, Medium και Broad, ενώ υπάρχουν και πιο ειδικές μύτες για καλλιγραφία ή μεγαλύτερη μεταβολή στη γραμμή. Για κάποιον που ξεκινά, το Fine ή Medium είναι συνήθως η πιο πρακτική επιλογή. Το Fine δίνει πιο λεπτή γραφή και λειτουργεί καλύτερα σε μικρά γράμματα ή μέτριο χαρτί, ενώ το Medium προσφέρει πιο γεμάτη ροή και αναδεικνύει περισσότερο το μελάνι.
Οι περισσότερες σύγχρονες πένες γεμίζουν με δύο βασικούς τρόπους. Το cartridge είναι το έτοιμο φυσίγγιο μελανιού: το βάζεις στην πένα και γράφεις. Είναι ο πιο απλός τρόπος, ειδικά για κάποιον που δεν θέλει να ασχολείται με μπουκαλάκια και καθαρισμούς. Ο converter είναι ένα μικρό επαναγεμιζόμενο δοχείο που τοποθετείται μέσα στην πένα και γεμίζει από μπουκάλι μελανιού. Χρειάζεται λίγο περισσότερο χρόνο, αλλά δίνει τεράστια επιλογή σε χρώματα και συνήθως χαμηλότερο κόστος χρήσης μακροπρόθεσμα.
Δεν χρησιμοποιούν όλες οι εταιρείες το ίδιο σύστημα. Κάποιες πένες δέχονται τα λεγόμενα international standard cartridges, ενώ άλλες χρησιμοποιούν δικά τους cartridges και converters. Αυτό είναι κάτι που αξίζει να ελέγχεις πριν αγοράσεις, γιατί επηρεάζει τόσο τη διαθεσιμότητα όσο και το κόστος των αναλώσιμων.
Μία από τις πρώτες εκπλήξεις για όποιον αρχίζει να γράφει με πένα είναι ότι το χαρτί παύει να είναι αδιάφορο. Επειδή η πένα αφήνει περισσότερο υγρό μελάνι από ένα στυλό, σε φθηνό ή πολύ απορροφητικό χαρτί μπορεί να εμφανιστούν feathering, δηλαδή το μελάνι να ανοίγει γύρω από τα γράμματα, και bleed-through, όταν περνά στην πίσω πλευρά της σελίδας. Δεν χρειάζεται όμως να αγοράσεις ειδικά συλλεκτικά notebooks. Ένα σχετικά λείο χαρτί καλής ποιότητας, περίπου 80-90 gsm και πάνω, είναι συνήθως αρκετό για καθημερινή χρήση.
Το σωστό χαρτί κάνει και κάτι ακόμη: επιτρέπει στο μελάνι να δείξει τον χαρακτήρα του. Ορισμένα μελάνια παρουσιάζουν shading, δηλαδή διαφορετικές εντάσεις του ίδιου χρώματος μέσα στην ίδια γραμμή, ενώ άλλα εμφανίζουν sheen, μια ελαφριά διαφορετική απόχρωση όταν στεγνώσουν. Αυτά είναι μικρές λεπτομέρειες, αλλά είναι ακριβώς εκεί που η πένα αποκτά ενδιαφέρον ως εργαλείο και όχι μόνο ως αντικείμενο.
Πόσο πρέπει να κοστίσει η πρώτη πένα;
Πολύ λιγότερο απ’ όσο συνήθως φαντάζεται κάποιος. Για την πρώτη αγορά δεν υπάρχει κανένας λόγος να πας σε ακριβή ή «πολυτελή» πένα. Στην κατηγορία των περίπου 20 έως 40 ευρώ υπάρχουν ήδη μοντέλα που γράφουν εξαιρετικά καλά και μπορούν να χρησιμοποιούνται καθημερινά για χρόνια. Η Lamy Safari, η Kaweco Sport, η Pilot Metropolitan και η TWSBI Eco είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα δημοφιλών entry-level επιλογών, καθεμία με διαφορετικό σχεδιασμό και σύστημα γεμίσματος.
Η επιλογή πρέπει να γίνει περισσότερο με βάση το πώς θα χρησιμοποιήσεις την πένα παρά με βάση το λογότυπο στο καπάκι. Αν γράφεις πολλές σημειώσεις, μια μεγαλύτερη χωρητικότητα μελανιού έχει νόημα. Αν θέλεις να την έχεις πάντα μαζί σου, το μέγεθος και το καπάκι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Αν γράφεις μικρά γράμματα ή πάνω σε απλό χαρτί γραφείου, μια λεπτότερη μύτη είναι πιθανότατα καλύτερη. Η σωστή πένα είναι αυτή που τελικά χρησιμοποιείς και όχι αυτή που μένει στο συρτάρι επειδή φοβάσαι μήπως τη χαλάσεις.
Πώς τη φροντίζεις
Η συντήρηση είναι πολύ πιο απλή από όσο ακούγεται. Αν χρησιμοποιείς την πένα τακτικά και το ίδιο μελάνι, μπορεί να περάσουν εβδομάδες χωρίς να χρειαστεί να κάνεις τίποτε. Όταν αλλάζεις χρώμα ή όταν η ροή του μελανιού αρχίζει να γίνεται ασταθής, αρκεί συνήθως να ξεπλύνεις τη μύτη και το σύστημα τροφοδοσίας με καθαρό, χλιαρό νερό μέχρι να βγαίνει διαυγές. Δεν χρειάζονται απορρυπαντικά ή ειδικά προϊόντα για την καθημερινή συντήρηση.
Υπάρχουν επίσης δύο πράγματα που αξίζει να αποφεύγεις. Το πρώτο είναι να πιέζεις τη μύτη πάνω στο χαρτί. Μια σωστά ρυθμισμένη πένα γράφει σχεδόν με το ίδιο της το βάρος και η υπερβολική πίεση μπορεί να παραμορφώσει το nib. Το δεύτερο είναι να χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε μελάνι δεν έχει σχεδιαστεί για fountain pens. Μελάνια καλλιγραφίας, India ink ή άλλα πιο παχύρρευστα μελάνια μπορούν να φράξουν το σύστημα τροφοδοσίας.
Η μεγαλύτερη διαφορά από το κοινό στυλό, τελικά, δεν είναι ότι η πένα είναι πιο πολυτελής. Είναι ότι μπορείς να τη ρυθμίσεις πολύ περισσότερο πάνω στον δικό σου τρόπο γραφής. Διαλέγεις πάχος, μελάνι, βάρος, μέγεθος και χαρτί και καταλήγεις σε ένα εργαλείο που σταδιακά γίνεται πολύ προσωπικό.
Και σε αντίθεση με δεκάδες disposable στυλό που αγοράζεις και πετάς, μια σωστή πένα μπορεί να παραμένει πάνω στο γραφείο σου για χρόνια.
GOOD TO KNOW
Η μύτη μιας πένας δεν χρειάζεται να είναι από χρυσό για να γράφει καλά. Οι περισσότερες οικονομικές και μεσαίας κατηγορίας πένες χρησιμοποιούν ατσάλινα nibs, τα οποία μπορούν να προσφέρουν εξαιρετικά ομαλή γραφή. Ο χρυσός χρησιμοποιείται κυρίως σε ακριβότερα μοντέλα και μπορεί να προσφέρει διαφορετική αίσθηση ή μεγαλύτερη ελαστικότητα, αλλά δεν αποτελεί από μόνος του εγγύηση καλύτερης γραφής.
Για πρώτη πένα, επομένως, το πιο λογικό είναι απλό: διάλεξε ένα αξιόπιστο μοντέλο, Medium ή Fine nib, ένα μπλε ή μαύρο fountain-pen ink και ένα αξιοπρεπές notebook. Τα υπόλοιπα μπορούν να έρθουν αργότερα.
