THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η ελληνική αγορά πληροφορικής περνά από την περίοδο της ισχυρής ζήτησης που δημιούργησε το Ταμείο Ανάκαμψης σε μια πιο απαιτητική φάση, με λιγότερη ορατότητα για νέα έργα και εντονότερο ανταγωνισμό.
Το μεγάλο ερώτημα της επόμενης ημέρας δεν είναι μόνο ποιος θα κερδίσει τα επόμενα έργα, αλλά και ποιος θα χρηματοδοτεί τη συντήρηση, τις άδειες, τις αναβαθμίσεις και την κυβερνοασφάλεια των συστημάτων που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Οι εταιρείες του κλάδου θα χρειαστεί να αναπληρώσουν το RRF με επαναλαμβανόμενα έσοδα, δικά τους προϊόντα, ιδιωτικό πελατολόγιο και μεγαλύτερη εξωστρέφεια, ενώ η πίεση στα περιθώρια κέρδους πιθανότατα θα ενισχύσει και τη συγκέντρωση της αγοράς.
Για αρκετά χρόνια η ελληνική αγορά πληροφορικής άκμαζε, καθώς οι εταιρείες προσέθεταν στο…ενεργητικό τους ολοένα και περισσότερα έργα, οδηγώντας σε μεγαλύτερους τζίρους.
Το Ταμείο Ανάκαμψης έδωσε στον κλάδο μια πρωτοφανή ώθηση, επιταχύνοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου και δημιουργώντας μια δεξαμενή έργων που δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει υπό κανονικές συνθήκες. Αλλά και ο ιδιωτικός τομέας πήρε ώθηση από αυτή την κατάσταση, με τη βεντάλια να ανοίγει τελικά εκτός δημοσίου.
Τώρα, όμως, ο κύκλος αυτός κλείνει, αφού το RRF οδηγείται στη…δύση του. Και μαζί με αυτό τελειώνει και μια περίοδος κατά την οποία η ζήτηση ήταν τόσο ισχυρή, που πολλές εταιρείες μπορεί να ανέλαβαν «δουλειές» περισσότερες από όσες μπορούσαν πραγματικά να σηκώσουν.
Σε νέα φάση η αγορά
Η αγορά πληροφορικής μπαίνει πλέον σε μια διαφορετική φάση. Το μεγάλο κύμα των έργων του RRF υποχωρεί, οι νέοι διαγωνισμοί δεν επαρκούν για να αναπληρώσουν αυτόματα το αντικείμενο που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια και ο ανταγωνισμός για τις διαθέσιμες συμβάσεις γίνεται εντονότερος. Την ίδια στιγμή όμως, οι εταιρείες αλλά και η Πολιτεία, καλούνται να διαχειριστούν κόστος της επόμενης ημέρας.
Γιατί ένα έργο πληροφορικής δεν ολοκληρώνεται όταν παραδοθεί. Από εκεί και μετά αρχίζουν οι ανάγκες για συντήρηση, τεχνική υποστήριξη, ανανεώσεις αδειών, αναβαθμίσεις, κυβερνοασφάλεια και τελικά αντικατάσταση των υποδομών όταν ο κύκλος ζωής τους ολοκληρωθεί.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που αφήνει πίσω της η περίοδος του RRF, ένα ερώτημα που τίθεται ολοένα και συχνότερα σε κύκλους της αγοράς. Ποιος θα χρηματοδοτεί όλα όσα χρειάζονται για να παραμείνουν λειτουργικά τα συστήματα που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια;
Συντήρηση, κόστος και η επόμενη ημέρα
Η ανησυχία της αγοράς δεν αφορά μόνο την εξασφάλιση νέων έργων. Αφορά και τη διασφάλιση ότι τα υφιστάμενα δεν θα μείνουν χωρίς πόρους και σχεδιασμό. Να καταλήξουν δηλαδή τα έργα «Ολυμπιακά Ακίνητα».
Γιατί ένα σύστημα που παραδόθηκε σήμερα μπορεί να χρειάζεται ανανέωση σε λίγα χρόνια, ενώ λογισμικό, εξοπλισμός και υποδομές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως επενδύσεις που γίνονται μία φορά και στη συνέχεια λειτουργούν επ’ αόριστον.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη από την πίεση στο κόστος του hardware. Οι μεγάλες αυξήσεις σε εξοπλισμό και εξαρτήματα έχουν ανατρέψει τις παραδοχές πάνω στις οποίες σχεδιάστηκαν έργα αρκετά χρόνια πριν.
Έτσι, εταιρείες που έχουν ήδη αναλάβει συμβάσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα κόστος που δεν είναι πλέον εκείνο που είχαν υπολογίσει όταν έδιναν τις προσφορές τους. Και όσο καθυστερεί η υλοποίηση ενός έργου, τόσο μεγαλώνει το πρόβλημα.
Την ίδια στιγμή, η αγορά βλέπει μια νέα πραγματικότητα στους διαγωνισμούς. Εκεί όπου πριν από λίγα χρόνια υπήρχε χώρος για πολλούς παίκτες, σήμερα αυξάνονται οι υποψήφιοι που διεκδικούν το διαθέσιμο αντικείμενο. Οι εταιρείες που μεγάλωσαν σημαντικά την προηγούμενη περίοδο πρέπει πλέον να εξασφαλίσουν το επόμενο κύμα εσόδων τους, ενώ και μικρότεροι παίκτες που βρήκαν χώρο ως ανάδοχοι, υπεργολάβοι ή συνεργάτες καλούνται να αποδείξουν ότι μπορούν να σταθούν σε ένα περιβάλλον με μικρότερη ορατότητα.
Κερδοφορία του κλάδου και… αναπλήρωση
Αυτό αναμένεται να δοκιμάσει και τα περιθώρια κερδοφορίας του κλάδου. Όσο αυξάνονται οι διεκδικητές για τα ίδια έργα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίεση στις οικονομικές προσφορές. Και όταν η αγορά περνά από μια περίοδο μεγάλης ζήτησης σε μια περίοδο αυξημένου ανταγωνισμού, η ανάπτυξη του τζίρου από μόνη της δεν αρκεί.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά της επόμενης ημέρας. Οι εταιρείες πληροφορικής δεν θα αξιολογούνται μόνο από το πόσα έργα έχουν στο ανεκτέλεστο, αλλά από το τι αφήνει πίσω του κάθε έργο.
Στόχος τους είναι να… αναπληρώσουν τα έργα του RRF, δημιουργώντας τη δυνατότητα για επαναλαμβανόμενα έσοδα, αναπτύσσοντας δικά τους προϊόντα και υπηρεσίες, να διατηρούν πελατολόγιο και εκτός Δημοσίου και να έχουν παρουσία σε αγορές με διαρκή ζήτηση θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία.
Οι εξαγορές και η νέα κατάσταση στην αγορά
Παράλληλα, η περίοδος της μεγάλης ανάπτυξης αναμένεται να επιταχύνει και τη συγκέντρωση του κλάδου. Οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις των τελευταίων ετών δημιούργησαν μεγαλύτερα σχήματα, με περισσότερα κεφάλαια, προσωπικό και τεχνογνωσία. Στην επόμενη φάση, το μέγεθος μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο κρίσιμο, καθώς τα σύνθετα έργα απαιτούν οικονομική αντοχή, εξειδικευμένους ανθρώπους και δυνατότητα να απορροφηθούν πιέσεις που οι μικρότεροι παίκτες δυσκολεύονται περισσότερο να διαχειριστούν.
Το μεγάλο στοίχημα, επομένως, δεν είναι αν τελειώνει η ανάπτυξη της πληροφορικής. Πηγές λένε ότι δεν τελειώνει, ενώ οι επενδύσεις που γίνονται στην αγορά το τελευταίο διάστημα, δείχνει ότι υπάρχουν ακόμα πολλά περιθώρια κέρδους.
Αυτό που τελειώνει όμως και πρέπει να… αναπληρωθεί είναι μια περίοδος εξαιρετικά υψηλής και σε μεγάλο βαθμό χρηματοδοτούμενης ζήτησης.
GOOD TO KNOW
Ένα μεγάλο ψηφιακό έργο δεν τελειώνει όταν «παραδοθεί». Σε βάθος χρόνου, σημαντικό μέρος του συνολικού κόστους μεταφέρεται στη λειτουργία και συντήρηση: άδειες λογισμικού, τεχνική υποστήριξη, κυβερνοασφάλεια, cloud υποδομές, αναβαθμίσεις και αντικατάσταση εξοπλισμού. Αυτό σημαίνει ότι το κρίσιμο ζήτημα για την επόμενη περίοδο δεν είναι μόνο πόσα συστήματα δημιουργήθηκαν με πόρους του RRF, αλλά αν έχει προβλεφθεί ο σταθερός προϋπολογισμός που χρειάζεται για να παραμείνουν λειτουργικά και ασφαλή μετά το τέλος της χρηματοδότησης.
Με απλά λόγια, το δύσκολο δεν είναι μόνο να φτιάξεις ένα ψηφιακό έργο. Είναι να μπορείς να το πληρώνεις και μετά.