Του Πάνου Μπαλτά, Partner | HR Advisory, People for Business
Ένα Διοικητικό Συμβούλιο εγκρίνει μια απόφαση με τη σωστή στρατηγική, το σωστό business case, το σωστό κεφάλαιο. Τρεις μήνες μετά, η υλοποίηση έχει παγώσει. Όχι επειδή άλλαξε η αγορά. Επειδή κανείς, γύρω από εκείνο το τραπέζι, δεν ρώτησε ποιος θα την υλοποιήσει.
Στην πράξη βλέπω αυτό το μοτίβο να επαναλαμβάνεται, ανεξάρτητα από κλάδο ή μέγεθος εταιρείας: κάθε μεγάλη απόφαση είναι στην πραγματικότητα δύο αποφάσεις. Η πρώτη είναι το «τι» — η νέα αγορά, η νέα τεχνολογία, η αναδιοργάνωση. Η δεύτερη, πολύ πιο κρίσιμη, είναι το «ποιος»: ποιος θα ηγηθεί της υλοποίησης, ποιος διαθέτει πράγματι τις δεξιότητες. Τα Boards απαντούν στην πρώτη με μαθηματική ακρίβεια. Στη δεύτερη, συνήθως, δεν απαντούν καν, απλώς υποθέτουν ότι θα λυθεί μόνη της.
Αυτό δεν είναι πλέον λεπτομέρεια εκτέλεσης· είναι σήμερα ρίσκο πρώτης γραμμής, και τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν αμείλικτα. Στην έκθεση Global Human Capital Trends 2026 της Deloitte, το 85% των στελεχών θεωρεί την προσαρμοστικότητα του ανθρώπινου δυναμικού κρίσιμη για την επιτυχία της επιχείρησης, όμως μόλις το 7% δηλώνει ότι πράγματι την ηγείται στην πράξη. Ακριβώς εκεί, μέσα σε αυτό το χάσμα, χάνεται η υλοποίηση: ανάμεσα σε όσα όλοι αναγνωρίζουν ως κρίσιμα και σε όσα κανείς δεν διαχειρίζεται συστηματικά.
Το κόστος αυτού του χάσματος δεν είναι θεωρητικό, είναι μετρήσιμο. Έρευνα του Harvard Business Review σε στελέχη μεγάλων οργανισμών δείχνει ότι δύο στους τρεις δυσκολεύονται να υλοποιήσουν τη στρατηγική τους, και ότι μόνο οι μισοί middle managers μπορούν καν να κατονομάσουν μία βασική προτεραιότητα της εταιρείας τους. Το πρόβλημα σπανίως είναι η ίδια η στρατηγική· είναι, σχεδόν πάντα, ότι κανείς δεν μετέφρασε εγκαίρως το «τι» σε «ποιος».
Στην πράξη, αυτό παίρνει τρεις επαναλαμβανόμενες μορφές που κοστίζουν πραγματικά ακριβά.
Επενδύσεις που καθυστερούν όχι λόγω ανταγωνισμού, αλλά επειδή κανείς δεν ήταν έτοιμος να ηγηθεί.
Αναδιοργανώσεις που «κόβουν» κόστος στα χαρτιά και χάνουν τους καλύτερους ανθρώπους στην πράξη, γιατί κανείς δεν εξέτασε ποιος θα άντεχε το νέο μοντέλο.
Κρίσιμες θέσεις που παραμένουν κενές για μήνες-και αυτό δεν είναι κενό στο οργανόγραμμα, είναι κενό στην υλοποίηση της στρατηγικής.
Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι η απόφαση ήταν λανθασμένη. Σημαίνει ότι πάρθηκε χωρίς πλήρη εικόνα. Η λύση δεν είναι πολύπλοκη, απαιτεί όμως πειθαρχία: η εικόνα για δεξιότητες, κρίσιμες θέσεις, ηγετική ετοιμότητα και κόστος μετάβασης οφείλει να μπαίνει στο τραπέζι πριν από την απόφαση, με τους ίδιους ακριβώς όρους μ’ ένα business case — όχι ως follow-up του. Το κόστος των ανθρώπων δεν είναι απλώς μισθοδοσία· είναι το κόστος μιας θέσης που μένει κενή, μιας μετάβασης που καθυστερεί. Μια κρίσιμη θέση κενή για έξι μήνες δεν είναι απλώς μια γραμμή στο οργανόγραμμα· είναι έξι μήνες καθυστερημένης υλοποίησης, χαμένης ταχύτητας απέναντι στον ανταγωνισμό, ενδεχομένως και χαμένης ευκαιρίας. Αυτό το κόστος ανήκει στο ίδιο μοντέλο με το ROI, όχι σε παράρτημα.
Δεν είναι τυχαίο ότι, σε πρόσφατη έρευνα του DDI (Development Dimensions International) σε σχεδόν 11.000 στελέχη σε πάνω από 50 χώρες, πάνω από τους μισούς CEOs κατατάσσουν την προσέλκυση και διατήρηση ταλέντου στην κορυφή των ανησυχιών τους για την επόμενη πενταετία. Το γνωρίζουν, δηλαδή, ήδη. Και αυτό δεν είναι αποκλειστικά δουλειά του HR· είναι πρωτίστως δουλειά του CEO να απαιτεί αυτή την εικόνα πριν υπογράψει, όχι μετά. Το αντίστοιχο έργο του CHRO είναι να την έχει έτοιμη πριν του ζητηθεί και όχι να τρέχει να τη συγκεντρώσει αφού η απόφαση έχει ήδη παρθεί.
Απλές ερωτήσεις αρκούν για να ξεκινήσει κανείς. Διαθέτουμε τις δεξιότητες και την ηγεσία που απαιτεί αυτή η απόφαση, ή θα χρειαστεί να τις χτίσουμε ή να τις προσλάβουμε. Και μέσα σε πόσο χρόνο; Ποιο είναι το πραγματικό κόστος αν μια κρίσιμη θέση λείψει τη στιγμή που θα χρειαστεί; Το εξετάσαμε πριν από την απόφαση, ή θα το ανακαλύψουμε μόνο όταν κάτι πάει στραβά;
Η στρατηγική δεν κρίνεται από το πόσο έξυπνη φαίνεται στα χαρτιά. Κρίνεται από το αν οι άνθρωποι της εταιρείας μπορούν να τη φέρουν εις πέρας-και αυτό είναι κάτι που μαθαίνεις πριν υπογράψεις, όχι αφού έχεις ήδη δεσμευτεί.
