Μπροστά σε μια ιστορική αλλαγή βρίσκεται το ευρωπαϊκό μπάσκετ, καθώς το NBA φαίνεται να έχει μετακινηθεί μέσα σε λίγους μήνες από τις σκέψεις του για τη δημιουργία μιας νέας ανταγωνιστικής λίγκας στην Ευρώπη στην πιθανότητα να αποκτήσει συμμετοχή στην ίδια τη EuroLeague.
Η τελευταία και σημαντικότερη εξέλιξη ήρθε στις 27 Σεπτεμβρίου, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες του Eurohoops από πολλαπλές πηγές, το NBA απέστειλε πλέον πρόταση στη EuroLeague για συνεργασία των δύο οργανισμών.
Οι όροι δεν έχουν γίνει γνωστοί και ούτε το NBA ούτε η EuroLeague έχουν επιβεβαιώσει επισήμως το περιεχόμενό της, όμως οι πληροφορίες κάνουν λόγο για ποσά που ζαλίζουν, με στόχο την εξαγορά του 51%.
Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού έχει ήδη οριστεί, με τους ιδιοκτήτες των ομάδων της EuroLeague να ετοιμάζονται να συναντηθούν στις 5 Οκτωβρίου στη λίμνη Κόμο, σε μια σπάνια σύνοδο που αποκτά πλέον πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την κατάθεση της πρότασης.
Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθεί η πρόταση του NBA και η στάση που θα κρατήσουν οι ομάδες-μέτοχοι απέναντι στο ενδεχόμενο συνεργασίας ή εξαγοράς. Η συνάντηση έχει προγραμματιστεί στη Villa d’Este στο Τσερνόμπιο και θεωρείται κομβική για το αν η EuroLeague θα κινηθεί προς συμφωνία με το NBA ή θα συνεχίσει αυτόνομα το δικό της σχέδιο επέκτασης και μετάβασης σε μοντέλο franchises.
Από το NBA Europe στην αναζήτηση μιας κοινής λύσης
Το αρχικό σχέδιο του NBA, τουλάχιστον όπως αυτό είχε γίνει γνωστό, ήταν πολύ διαφορετικό, καθώς, μαζί με τη FIBA, είχε προχωρήσει στην προετοιμασία μιας νέας πανευρωπαϊκής διοργάνωσης με στόχο την έναρξη τον Οκτώβριο του 2027.
Το μοντέλο που παρουσιάστηκε προέβλεπε 16 ομάδες, με 12 μόνιμες θέσεις και τέσσερις θέσεις που θα προέκυπταν κάθε χρόνο μέσω αγωνιστικών κριτηρίων.
Το NBA μάλιστα προχώρησε αρκετά βαθιά στην αγορά, αφού, σύμφωνα με το Reuters, περισσότεροι από 20 ενδιαφερόμενοι από υφιστάμενους μπασκετικούς συλλόγους, ποδοσφαιρικά κλαμπ και επενδυτικά σχήματα συμμετείχαν στη διαδικασία, ενώ αρκετές προσφορές σε πόλεις που είχε επιλέξει το NBA κινούνταν μεταξύ 500 εκατ. και 1 δισ. δολαρίων.
Οι πόλεις στις οποίες στράφηκε περιλάμβαναν μεταξύ άλλων Λονδίνο, Παρίσι, Ρώμη, Μιλάνο, Μαδρίτη, Βαρκελώνη, Μόναχο, Βερολίνο, Κωνσταντινούπολη και Αθήνα. Η λογική ήταν ξεκάθαρη, με το NBA να θεωρεί ότι η Ευρώπη διαθέτει τεράστιο μπασκετικό κοινό αλλά πολύ μικρότερη εμπορική αξιοποίηση από αυτή που δικαιολογεί το μέγεθός του.
Το ίδιο το NBA υπολογίζει σε περισσότερους από 270 εκατ. τους φίλους του μπάσκετ στην Ευρώπη, ενώ το άθλημα παραμένει πολύ πίσω από το ποδόσφαιρο ως προς τα τηλεοπτικά και εμπορικά έσοδα.
Η δημιουργία όμως δύο ανταγωνιστικών κορυφαίων διοργανώσεων θα σήμαινε μάχη για τις ίδιες ομάδες, τους ίδιους παίκτες, τους χορηγούς και τα τηλεοπτικά συμβόλαια, κάτι που μοιραία θα είχε -κυρίως οικονομικές- απώλειες και για τις δύο πλευρές.
Ο Άνταμ Σίλβερ άρχισε έτσι τους τελευταίους μήνες να μιλά όλο και περισσότερο για ενοποίηση των δυνάμεων, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία με τη EuroLeague ως το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για το ευρωπαϊκό μπάσκετ.
Εφόσον οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία, το αυτόνομο NBA Europe όπως σχεδιαζόταν μέχρι σήμερα θα μπορούσε ουσιαστικά να δώσει τη θέση του σε ένα κοινό σχήμα που θα αξιοποιεί το brand, την τεχνογνωσία και την εμπορική δύναμη του NBA μαζί με τις ομάδες, το κοινό και την ιστορία που ήδη διαθέτει η EuroLeague.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, το πλάνο κάνει λόγο για συνεργασία και με τη FIBA και ένωση των διοργανώσεων, προκειμένου να μπει ένα τέλος στη σημερινή διάσταση που προκαλεί σύγχυση στο κοινό.
Μια αγορά που πλέον αποτιμάται σε δισεκατομμύρια
Η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία, με την EuroLeague να επιχειρεί εδώ και καιρό να αλλάξει την οικονομική κλίμακα στην οποία κινείται.
Ανεξάρτητη αποτίμηση της JB Capital τοποθέτησε την αξία της λίγκας και των αδειοδοτημένων συλλόγων της πάνω από τα 3,2 δισ. ευρώ, καθώς μόνο η διοργάνωση αποτιμάται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ για τη σεζόν 2025 με 2026, ενώ οι ομάδες συνολικά πλησιάζουν τα 1,8 δισ. ευρώ.
Με τη μετάβαση στο μοντέλο των μόνιμων franchises και την εφαρμογή του νέου επιχειρηματικού σχεδίου, η EuroLeague υπολογίζει ότι η συνολική αποτίμηση μπορεί να φτάσει τα 4,3 δισ. ευρώ.
Παράλληλα «τρέχει» η διαδικασία επέκτασης σε έως 24 ομάδες, με περισσότερα από 20 σχήματα να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον και 11 να έχουν περάσει στην επόμενη φάση, με τις δεσμευτικές προσφορές για franchise να πλησιάζουν συνολικά τα 700 εκατ. ευρώ, ενώ οι ίδιοι υποψήφιοι προβλέπουν επενδύσεις άνω των 3,2 δισ. ευρώ την επόμενη πενταετία.
Τα οικονομικά των υφιστάμενων ομάδων επίσης ανεβαίνουν, με τα μέσα αναγνωριζόμενα έσοδα των αδειοδοτημένων συλλόγων για το 2026 με 2027 να διαμορφώνονται στα 22,3 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 14%, ενώ η EuroLeague ανακοίνωσε ότι οι διανομές προς τις ομάδες αυξήθηκαν κατά 18% την προηγούμενη περίοδο και αναμένεται νέα διψήφια άνοδος.
Το NBA επομένως δεν εξετάζει την είσοδό του σε μια προβληματική διοργάνωση που χρειάζεται διάσωση, αλλά «καλοβλέπει» ένα περιουσιακό στοιχείο του οποίου η αξία αυξάνεται γρήγορα και το οποίο διαθέτει κάτι που δεν μπορεί να δημιουργηθεί μέσα σε μία ή δύο σεζόν, ισχυρά brands και οργανωμένη οπαδική βάση σε ολόκληρη την ήπειρο.
Τι μπορεί να αλλάξει για τις ομάδες (και οι επιφυλάξεις)
Μια συμφωνία με το NBA θα μπορούσε να μεταβάλει κυρίως την εμπορική πλευρά του ευρωπαϊκού μπάσκετ, καθώς διαθέτει πολύ μεγαλύτερη εμπειρία και παγκόσμια εμβέλεια, σε τομείς όπως τηλεοπτικά δικαιώματα, κεντρικές χορηγίες, ψηφιακές συνδρομές, merchandise, διεθνές marketing και αξιοποίηση των γηπέδων.
Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές ομάδες αυτομάτως θα αποκτήσουν οικονομικά μεγέθη αντίστοιχα με τα αμερικανικά franchises, σημαίνει όμως ότι η διαφορά ανάμεσα στη σημερινή εμπορική αξία του ευρωπαϊκού μπάσκετ και στο κοινό που πραγματικά διαθέτει μπορεί να αρχίσει να περιορίζεται.
Η αλλαγή θα είναι σημαντική και σε επίπεδο αξίας, αφού μια μόνιμη θέση σε διοργάνωση που θα συνδέεται εμπορικά με το NBA μπορεί να μετατραπεί σε πολύ ακριβότερο asset, προσελκύοντας private equity, διεθνείς επενδυτές και ιδιοκτήτες που σήμερα θεωρούν το ευρωπαϊκό μπάσκετ δύσκολο να χρηματοδοτηθεί με καθαρά επιχειρηματικούς όρους.
Το ζητούμενο, πάντως, δεν είναι μόνο πόσα περισσότερα χρήματα μπορεί να φέρει το NBA, καθώς στο εσωτερικό της EuroLeague υπάρχει ισχυρή διάθεση για συνεργασία, αλλά όχι χωρίς όρους. Σε έρευνα του BasketNews μεταξύ general managers της διοργάνωσης, το 60% εκτίμησε ότι τελικά NBA και EuroLeague θα καταλήξουν σε κοινή πορεία.
Οι βασικές επιφυλάξεις αφορούν όμως τον χαρακτήρα που θα έχει η νέα λίγκα, με το 40% να θέτει ως σημαντικότερη προϋπόθεση τη διατήρηση των υφιστάμενων ιστορικών συλλόγων και των παραδοσιακών μπασκετικών αγορών, το 33,3% τον σεβασμό στην ευρωπαϊκή οπαδική κουλτούρα και το 20% τη διατήρηση ευρωπαϊκού ελέγχου στη λήψη των αποφάσεων.
Η εικόνα δείχνει ότι μια συμφωνία μπορεί να θεωρείται επιθυμητή από μεγάλο μέρος της αγοράς, όχι όμως αν οδηγήσει στην απλή μεταφορά του αμερικανικού μοντέλου στην Ευρώπη.
Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός στο κέντρο των εξελίξεων
Για το ελληνικό μπάσκετ η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός βρίσκονται ήδη στον πυρήνα της EuroLeague και συμμετέχουν στη διαδικασία μετάβασης των υφιστάμενων αδειών σε μόνιμα franchises.
Για τους δύο συλλόγους η ενδεχόμενη είσοδος του NBA δεν αφορά την εξασφάλιση μιας θέσης αλλά το τι μπορούν να κερδίσουν από τη συμμετοχή τους στην αναβαθμισμένη διοργάνωση. Έτσι, στο επίκεντρο έρχονται μεγαλύτερα κεντρικά έσοδα, εμπορική έκθεση σε περισσότερες χώρες και υψηλότερη αποτίμηση του franchise θα μπορούσαν να μεταβάλουν σημαντικά τα οικονομικά δεδομένα των δύο ελληνικών ομάδων.
Ήδη οι προϋπολογισμοί τους βρίσκονται στην κορυφή της διοργάνωσης, με τον Δημήτρη Γιαννακόπουλο και τους αδερφούς Αγγελόπουλους να επενδύουν πακτωλό εκατομμυρίων ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πλαίσιο των κανόνων οικονομικής ισορροπίας της EuroLeague ο Παναθηναϊκός κλήθηκε για την περίοδο 2025 με 2026 να καταβάλει περίπου 3,07 εκατ. ευρώ και ο Ολυμπιακός περίπου 303 χιλ. ευρώ επειδή ξεπέρασαν το προβλεπόμενο επίπεδο αμοιβών.
Ο ΠΑΟΚ πλησιάζει, ο Άρης περιμένει και η ΑΕΚ κοιτάζει το νέο τοπίο
Ακόμη μεγαλύτερη μπορεί να είναι η επίδραση για τις υπόλοιπες ελληνικές ομάδες.
Ο ΠΑΟΚ βρίσκεται ανάμεσα στους 11 υποψηφίους που έχουν πάρει προέγκριση για νέο franchise της EuroLeague και πλέον συμμετέχει στη διαδικασία που θα οδηγήσει στην επιλογή έως οκτώ νέων μελών για το 2027 με 2028.
Από την πλευρά του, ο Άρης έχει επίσης θέσει τη EuroLeague ως στρατηγικό στόχο, ενώ έχουν γίνει επαφές του ιδιοκτήτη Ρίτσαρντ Σιάο με τη διοργάνωση, ενώ η ΑΕΚ είχε ακολουθήσει διαφορετική κατεύθυνση, βλέποντας θετικά το αρχικό NBA Europe και ιδιαίτερα τη δυνατότητα πρόκρισης μέσω του Basketball Champions League.
Ο Μάκης Αγγελόπουλος έχει χαρακτηρίσει το σχέδιο επιχειρηματική ευκαιρία, θεωρώντας ότι προσφέρει σε περισσότερους συλλόγους δρόμο προς την κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση. Η ίδια η FIBA έχει προβλέψει σύνδεση του BCL με τις θέσεις αγωνιστικής πρόκρισης στο σχεδιαζόμενο NBA Europe.
Η ιστορία του ευρωπαϊκού μπάσκετ μπορεί να ξαναγραφτεί
Μια συμφωνία NBA και EuroLeague θα μπορούσε επομένως να ξαναγράψει και αυτόν τον χάρτη, καθώς, αντί για δύο διαφορετικά οικοσυστήματα, οι ελληνικές ομάδες θα μπορούσαν να βρεθούν μέσα σε μία ενιαία αγορά, έστω και με διαφορετικούς όρους.
Η επιθυμία του ΝΒΑ να έρθει στην Ευρώπη είναι δεδομένη. Αυτό που μένει πλέον να απαντηθεί είναι αν τελικά θα χτίσει τη δική του λίγκα ή αν θα αγοράσει θέση στο οικοσύστημα που υπάρχει ήδη.
Και από την απάντηση μπορεί να εξαρτηθεί όχι μόνο ποιος θα διοργανώνει το κορυφαίο ευρωπαϊκό μπάσκετ, αλλά και πόσο θα αξίζει ολόκληρη η αγορά τα επόμενα χρόνια.
