Η δεκαετία που άλλαξε τις παλιές ΔΕΚΟ

Το 2015 η ΔΕΗ έκλεινε τη χρήση με κύκλο εργασιών 5,74 δισ. ευρώ, σε μια εταιρική δομή που περιλάμβανε τότε τον ΑΔΜΗΕ και το 100% του ΔΕΔΔΗΕ, ενώ η ελληνική οικονομία βρισκόταν ακόμη στη δίνη της κρίσης. Δέκα χρόνια αργότερα, ο όμιλος κινείται με έσοδα κοντά στα 10 δισ. ευρώ και έχει ανοίξει τη βεντάλια των δραστηριοτήτων του. Οι δραστηριότητές του πλέον εκτείνονται από τις ΑΠΕ και τις τηλεπικοινωνίες μέχρι τη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, τη λιανική τεχνολογίας μέσω της Κωτσόβολος και τα data centers. Παράλληλα, τρέχει επενδυτικό πρόγραμμα περίπου 24 δισ. ευρώ έως το 2030.

Η μεγαλύτερη αλλαγή όμως δεν φαίνεται στον τζίρο. Φαίνεται στον χάρτη. Η ΔΕΗ δραστηριοποιείται πλέον και στη Ρουμανία, μετά την εξαγορά των δραστηριοτήτων της Enel στη χώρα το 2023. Και στοχεύει έως το 2030 το 45% της εγκατεστημένης ισχύος της να βρίσκεται εκτός Ελλάδας. Η ίδια αυτοπροσδιορίζεται πλέον ως πολυεθνικός PowerTech όμιλος, ενώ το 2026 ολοκλήρωσε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 4,25 δισ. ευρώ για να στηρίξει την επόμενη φάση του επενδυτικού της σχεδίου.

Η αλλαγή φαίνεται και στα αποτελέσματα. Το 2015 ο όμιλος έκλεισε τη χρήση με καθαρές ζημίες 102,5 εκατ. ευρώ. Για το 2025 η ΔΕΗ ανακοίνωσε προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη 450 εκατ. ευρώ. Τα δύο μεγέθη δεν συγκρίνονται άμεσα, καθώς διαφέρουν τόσο η δομή του ομίλου όσο και ο τρόπος υπολογισμού, δείχνουν όμως πόσο έχει αλλάξει η εικόνα.

Η τάση δεν είναι αποκλειστικά ελληνική. Η ιταλική Enel και η πορτογαλική EDP πέρασαν επίσης, με ιδιωτικοποιήσεις και άνοιγμα αγορών, από το μοντέλο της κρατικής επιχείρησης σε διεθνείς ενεργειακούς ομίλους. Στην Ελλάδα, ωστόσο, μεγάλο μέρος της μετάβασης συμπυκνώθηκε σε λίγα μόλις χρόνια.

Πώς άλλαξαν μορφή ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ

Ο πλήρης ιδιοκτησιακός διαχωρισμός του ΑΔΜΗΕ από τη ΔΕΗ ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2017. Το 2015 ο ΑΔΜΗΕ είχε κύκλο εργασιών 257,2 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 35,5 εκατ. ευρώ. Το 2025 τα αντίστοιχα μεγέθη είχαν φθάσει τα 456,6 εκατ. ευρώ και τα 130,1 εκατ. ευρώ. Το 2026 ολοκληρώθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 1 δισ. ευρώ, που σύμφωνα με τη διοίκηση του ΑΔΜΗΕ στηρίζει επενδύσεις πάνω από 6 δισ. ευρώ την περίοδο 2026–2029. Ο ΑΔΜΗΕ διαχειρίζεται το σύστημα μεταφοράς υψηλής τάσης και τις μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Μετά τη διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, ο επόμενος κύκλος έργων περιλαμβάνει τα Δωδεκάνησα, το Βορειοανατολικό Αιγαίο και τη νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας.

Ο ΔΕΔΔΗΕ διαχειρίζεται το δίκτυο διανομής μέσης και χαμηλής τάσης προς σπίτια και επιχειρήσεις. Παραμένει υπό τον έλεγχο της ΔΕΗ με 51%, ενώ η Macquarie κατέχει από το 2022 το 49%. Το 2015 είχε κύκλο εργασιών 449,7 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 11,3 εκατ. ευρώ. Το 2025 τα συνολικά έσοδα έφθασαν τα 1,28 δισ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη τα 89,2 εκατ. ευρώ. Η σύγκριση χρειάζεται αστερίσκο, καθώς από τα τέλη του 2021 ο ΔΕΔΔΗΕ απέκτησε την κυριότητα των παγίων του δικτύου, αλλάζοντας τη λογιστική περίμετρο. Το Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου 2026–2030 προβλέπει επενδύσεις 4,79 δισ. ευρώ, με έμφαση στην ανανέωση, την ψηφιοποίηση και τους έξυπνους μετρητές.

Στο κεφάλαιο των στρατηγικών ενεργειακών υποδομών εντάσσεται και ο ΔΕΣΦΑ. Το 2015 είχε έσοδα 149,2 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 16,7 εκατ. ευρώ. Το 2025 τα αντίστοιχα μεγέθη είχαν φθάσει τα 298,6 εκατ. ευρώ και τα 65,5 εκατ. ευρώ. Από το 2018 το 66% ελέγχεται από τη Senfluga και το Ελληνικό Δημόσιο διατηρεί το 34%, ενώ ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται κι αυτός σε πολυετή κύκλο επενδύσεων για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος φυσικού αερίου.

Πώς κερδίζουν τα δίκτυα

Τα δίκτυα λειτουργούν με διαφορετική λογική από μια συνηθισμένη επιχείρηση. Δεν ανταγωνίζονται για πελάτες. Ο ρυθμιστής ορίζει τι μπορούν να εισπράττουν, με βάση την αξία των υποδομών τους και την απόδοση που τους επιτρέπει να έχουν σε αυτές. Έτσι, οι επενδύσεις που εγκρίνει ο ρυθμιστής και εντάσσονται στην αξία των υποδομών στηρίζουν τα μελλοντικά τους έσοδα. Γι’ αυτό τα δίκτυα έγιναν επενδυτικές μηχανές: όσο περισσότερα εγκεκριμένα έργα παραδίδουν, τόσο μεγαλώνει η βάση πάνω στην οποία κερδίζουν.

Η ένταση των επενδύσεων στα δίκτυα δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι απαιτούνται περίπου 584 δισ. ευρώ επενδύσεων στα ευρωπαϊκά δίκτυα ηλεκτρισμού έως το 2030. Και περίπου το 40% των δικτύων διανομής στην ΕΕ είναι ήδη άνω των 40 ετών.

Στο νερό το εγχείρημα είναι δυσκολότερο

Οι εταιρείες νερού δεν έχουν τα ίδια περιθώρια διεθνούς επέκτασης και νέων δραστηριοτήτων με έναν όμιλο όπως η ΔΕΗ. Τα δίκτυά τους απαιτούν βαριές επενδύσεις που αποσβένονται σε πολλά χρόνια, και η τιμή του νερού παραμένει κοινωνικά και ρυθμιστικά ευαίσθητη. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σχεδιάζει περίπου 15 δισ. ευρώ χρηματοδοτήσεων για επενδύσεις στο νερό την περίοδο 2025–2027.

Η ΕΥΔΑΠ είχε το 2015 κύκλο εργασιών 324,2 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 43,7 εκατ. ευρώ. Το 2025 ο κύκλος εργασιών είχε αυξηθεί στα 364,7 εκατ. ευρώ, όμως η χρήση έκλεισε με καθαρή ζημία 21,3 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία χαρακτηρίζει το 2025 μεταβατική χρονιά: ήταν η πρώτη χρονιά του νέου ρυθμιστικού πλαισίου για το νερό, ενώ τα αποτελέσματα επιβαρύνθηκαν από έκτακτους φόρους για προηγούμενα έτη και από προβλέψεις για δικαστικές υποθέσεις. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 επέστρεψε σε καθαρά κέρδη 17,1 εκατ. ευρώ, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 22%. Το επενδυτικό πρόγραμμα της δεκαετίας 2026–2035 ανέρχεται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ.

Η ΕΥΑΘ, η εταιρεία ύδρευσης και αποχέτευσης της Θεσσαλονίκης, είχε το 2015 κύκλο εργασιών 73 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 13,5 εκατ. ευρώ. Το 2025 τα έσοδα έφτασαν τα 87,5 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη τα 7,7 εκατ. ευρώ. Είναι χαμηλότερα από το 2015, αλλά αυξημένα κατά 31,6% σε σχέση με το 2024. Το επενδυτικό πρόγραμμα 2025–2029 φθάνει τα 359 εκατ. ευρώ και κατευθύνεται σε ύδρευση, αποχέτευση, μεγάλες εγκαταστάσεις, ψηφιοποίηση και ενέργεια.

Η δεκαετία μετά την κρίση δεν δημιούργησε, επομένως, μία ενιαία νέα γενιά ΔΕΚΟ. Η ΔΕΗ έγινε πολυεθνικός όμιλος. Τα ενεργειακά δίκτυα έγιναν επενδυτικές μηχανές. Οι εταιρείες νερού κινούνται πιο αργά, σε ένα πολύ πιο περιορισμένο πεδίο.

Η προηγούμενη δεκαετία άλλαξε τους ισολογισμούς, τις ιδιοκτησίες και τη στρατηγική αυτών των επιχειρήσεων. Η επόμενη θα κριθεί στην υλοποίηση. ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΣΦΑ, ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ έχουν πλέον μπροστά τους επενδυτικά προγράμματα δισεκατομμυρίων. Η πραγματική μέτρηση της μεταμόρφωσης δεν θα είναι πόσα ανακοινώθηκαν, αλλά πόσα έργα παραδόθηκαν, πόσο βελτιώθηκαν οι υποδομές και τι πήρε τελικά πίσω η ελληνική οικονομία.