Στο τεράστιο, υπερσύγχρονο εργοστάσιο της Tsela στο Φρίμοντ φτιάχνονται φουτουριστικά αυτοκίνητα που φέρνουν το μέλλον, σήμερα, εδώ, στα τιμόνια μας.
Μα, μέσα στο ίδιο εργοστάσιο, στους τοίχους του, σε όλους τους χώρους εργασίας και ακόμη πάνω σε οχήματα της γραμμής παραγωγής, μαύροι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι έβρισκαν γραμμένες, βαριές φυλετικές προσβολές. Τώρα, η πολιτεία της Καλιφόρνιας κατηγορεί την Tesla ότι γνώριζε τι συνέβαινε και άφησε την παρενόχληση να συνεχίζεται. Ο Ίλον Μασκ μεγάλωσε ως λευκός στη Νότια Αφρική του απαρτχάιντ και σήμερα καταγγέλλει δημόσια διακρίσεις εις βάρος των… λευκών στη χώρα όπου γεννήθηκε!. Στο Φρίμοντ, όμως, είναι οι μαύροι εργαζόμενοι της δικής του εταιρείας εκείνοι που ζητούν εδώ και χρόνια να ακουστούν. Και τώρα η υπόθεσή τους βρίσκεται μπροστά στη θεά της Δικαιοσύνης, την Θέμιδα, με τη ζυγαριά και το ξίφος της! Και αυτή επειδή είναι τυφλή δεν βλέπει χρώμα επιδερμίδας και οφθαλμών, ούτε αν το μεγάλο αφεντικό της Tesla και του κόσμου, είναι τρισεκατομμυριούχος και οι εργαζόμενοι του ζούνε με βοήθειες απ τα ταμεία ανεργίας και κουπόνια σίτισης από την απορία. Η τουλάχιστον, έτσι θέλουμε να πιστεύουμε… πως παραμένει τυφλή και αμείλικτα δίκαια…
Οι «φυτείες», οι «σκλάβοι», οι θηλιές αλά ΚΚΚ στις τουαλέτες και η επιβεβλημένη σιωπή!
Η Καλιφόρνια έφερε αυτές τις καταγγελίες χρόνων των αφροαμερικάνων εργαζόμενων στο δικαστήριο. Εκεί θα κριθεί τι γνώριζε η Tesla, τι έκανε για να σταματήσει όσα συνέβαιναν και πώς αντιμετώπιζε τους ανθρώπους που εργάζονταν γι’ αυτήν. Η δίκη άρχισε στις 21 Σεπτεμβρίου στο Όκλαντ και έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις 30 Οκτωβρίου. Την υπόθεση θα αποφασίσει ο δικαστής Πίτερ Μπόρκον, χωρίς ενόρκους. Η αγωγή κατατέθηκε το 2022 από την Υπηρεσία Πολιτικών Δικαιωμάτων της Καλιφόρνιας, έπειτα από περίπου τρία χρόνια έρευνας. Για τους εργαζομένους που περιγράφουν όσα έζησαν, η διαδρομή μέχρι αυτή την αίθουσα είναι ήδη πολύ μεγαλύτερη.
Σύμφωνα με την αγωγή της Καλιφόρνιας, μαύροι εργαζόμενοι δέχονταν επανειλημμένα ρατσιστικές προσβολές από συναδέλφους τους, ακόμη και παρουσία προϊσταμένων. Η πολιτεία υποστηρίζει ότι η Tesla γνώριζε για την παρενόχληση και απέτυχε να την αποτρέψει ή να τη σταματήσει. Στην ίδια αγωγή περιγράφεται ένα εργοστάσιο όπου, σύμφωνα με τις καταγγελίες, οι μαύροι υπάλληλοι αποκαλούνταν σκλάβοι και ο χώρος εργασίας τους φυτεία, από προϊσταμένους και στελέχη! Και βέβαια αυτοί οι χαρακτηρισμοί έχουν συγκεκριμένο ιστορικό βάρος στις ΗΠΑ και είναι λέξεις βγαλμένες από μια θηριωδία που κράτησε αιώνες. Μόλις το 1860, σχεδόν 4 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν υπόδουλοι στις ΗΠΑ, πολλοί από αυτούς απόγονοι Αφρικανών που είχαν αρπαχτεί από την πατρίδα τους. Δούλευαν καταναγκαστικά σε σπίτια, εργαστήρια και στις φυτείες του αμερικανικού Νότου. Οι οικογένειές τους μπορούσαν να χωριστούν με μια πώληση και τα παιδιά τους γεννιούνταν σκλάβοι.
Η δουλεία καταργήθηκε στις ΗΠΑ το 1865. Οι λέξεις της, όπως δείχνουν οι καταγγελίες για το Φρίμοντ, ακούγονταν ακόμη σε ένα εργοστάσιο του Μασκ στον 21ο αιώνα! Το 2023, η ομοσπονδιακή Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών Απασχόλησης κατέθεσε ξεχωριστή αγωγή εναντίον της Tesla. Ανέφερε ότι, σύμφωνα με τη δική της έρευνα, από το 2015 μαύροι εργαζόμενοι συναντούσαν ρατσιστικές λέξεις, απειλές, σβάστικες και… σχεδιασμένες θηλιές όπως κάνει η ΚΚΚ, ήτοι Κουξ Κου Κλαν σε τουαλέτες, ανελκυστήρες, εξοπλισμό και αυτοκίνητα που έβγαιναν από την παραγωγή. Όσοι διαμαρτύρονταν για τις προσβολές, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή υπηρεσία, κινδύνευαν να χάσουν τη δουλειά τους. Άλλοι μετακινούνταν σε διαφορετικές θέσεις ή έβλεπαν τα καθήκοντά τους να αλλάζουν. Η υπηρεσία έχει φέρει και αυτές τις καταγγελίες σε ξεχωριστή δίκη κατά της Tesla. Η εικόνα που περιγράφει είναι σκληρή. Ένας εργαζόμενος άκουγε μια ρατσιστική προσβολή, μιλούσε γι’ αυτήν και μετά φοβόταν τι θα του συμβεί επειδή μίλησε.
Οι αφροαμερικανοί χαμηλόμισθοι και χωρίς προαγωγές
Η αγωγή της Καλιφόρνιας προχωρεί πέρα από τις ύβρεις. Υποστηρίζει ότι μαύροι εργαζόμενοι κατέληγαν συχνότερα σε πιο κοπιαστικές, λιγότερο επιθυμητές θέσεις, με χαμηλότερες αποδοχές και λιγότερες δυνατότητες προαγωγής. Σύμφωνα με ανάλυση στοιχείων αμοιβών που επικαλείται η υπηρεσία για την περίοδο από τον Ιούνιο του 2018 έως τον Ιούνιο του 2024, η μηνιαία αμοιβή των μαύρων εργαζομένων ήταν κατά 1.533 δολάρια χαμηλότερη από εκείνη των λευκών εργαζομένων. Το ποσό αποτελεί στοιχείο που προβάλλει η πλευρά της πολιτείας στη δίκη, καθώς η Tesla αμφισβητεί τις κατηγορίες. Οπου; Ένας άνθρωπος πηγαίνει στη δουλειά του, ακούει μια προσβολή, τη βλέπει γραμμένη δίπλα στη θέση του και, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ανακαλύπτει ότι η ίδια διάκριση μπορεί να ακολουθεί και τον μισθό ή την επόμενη θέση που θα μπορούσε να διεκδικήσει. Η πολιτεία αναφέρει ακόμη περιπτώσεις δυσμενών αξιολογήσεων, επιπλήξεων και απολύσεων μετά από παράπονα εργαζομένων. Το δικαστήριο καλείται να εξετάσει την ευθύνη της εταιρείας για όσα καταγγέλλονται. Η Tesla αρνείται ότι ανέχθηκε διακρίσεις. Έχει δηλώσει πως απολύει υπαλλήλους όταν διαπιστώνει ανάρμοστη συμπεριφορά και πως εφαρμόζει πολιτική κατά των διακρίσεων. Η εταιρεία και οι δικηγόροι της δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για την έναρξης της δίκης
Χιλιάδες εργαζόμενοι, διαφορετικές δίκες
Η Tesla αντιμετωπίζει εδώ και τουλάχιστον 9 χρόνια αγωγές μαύρων εργαζομένων για ρατσισμό στο Φρίμοντ. Οι πρώτες από αυτές κατατέθηκαν το 2017. Πέρυσι, ο δικαστής Πίτερ Μπόρκον αποφάσισε ότι περισσότεροι από 6.000 εργαζόμενοι δεν μπορούσαν να στραφούν εναντίον της εταιρείας όλοι μαζί, με μία ομαδική αγωγή. Η Tesla κέρδισε εκείνη τη δικαστική μάχη. Οι καταγγελίες των εργαζομένων, όμως, εξακολουθούν να φτάνουν στα δικαστήρια, η καθεμία χωριστά. Ανάμεσα στις προηγούμενες υποθέσεις βρίσκεται εκείνη του Όουεν Ντίαζ, πρώην χειριστή ανελκυστήρα στο εργοστάσιο. Το 2021, σώμα ενόρκων του επιδίκασε 137 εκατομμύρια δολάρια για ρατσιστική παρενόχληση. Το ποσό μειώθηκε στη συνέχεια, ακολούθησε νέα δίκη και η διαφορά έκλεισε τελικά με συμβιβασμό, του οποίου οι όροι δεν δημοσιοποιήθηκαν. Τα 137 εκατομμύρια ήταν μια εντυπωσιακή δικαστική απόφαση και όχι το ποσό που γνωρίζουμε ότι εισέπραξε.
Περιμένοντας την Θεά Δικαοσύνη…
Η δίκη της Καλιφόρνιας μπορεί να έχει μεγάλη οικονομική συνέπεια για την Tesla. Ο πολιτειακός νόμος για τις διακρίσεις στην εργασία δεν θέτει ανώτατο όριο στις αποζημιώσεις που μπορούν να επιδικαστούν στους εργαζομένους. Αν ο δικαστής κρίνει ότι η εταιρεία παραβίασε τον νόμο, το ποσό ενδέχεται να φτάσει πολλά εκατομμύρια δολάρια. Οι φωτογραφίες από το Φρίμοντ, οι μισθοί και οι καταγγελίες που συγκεντρώθηκαν για χρόνια βρίσκονται πλέον μπροστά σε έναν δικαστή.
Και τα βλέμματα της ανθρωπότητας είναι στραμμένα πάνω του, όσο και εκείνο του Μασκ. Και των δισεκατομμυρίων του!
Στο Φρίμοντ, η Καλιφόρνια καταγγέλλει ρατσιστικές προσβολές και μισθολογική διαφορά 1.533 δολαρίων τον μήνα εις βάρος μαύρων εργαζομένων.
