THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η ιστορία της Nintendo αρχίζει το 1889 στο Κιότο, όχι με ηλεκτρονικά παιχνίδια αλλά με τα χειροποίητα ιαπωνικά τραπουλόχαρτα hanafuda.
Για δεκαετίες η εταιρεία πειραματίστηκε με προϊόντα και διαφορετικές μορφές ψυχαγωγίας πριν φτάσει στα video games.
Η μεγάλη συνέχεια στην ιστορία της δεν είναι η τεχνολογία. Είναι ότι εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα προσπαθεί να πουλήσει το ίδιο πράγμα: παιχνίδι.
Πριν γίνει συνώνυμο των video games, αναζήτησε το επόμενο βήμα της σε απρόσμενες επιχειρήσεις.
Αν αφαιρέσεις τις κονσόλες, τον Mario, το Zelda και όλα όσα συνδέουμε σήμερα με τη Nintendo, μένει μια εταιρεία που ιδρύθηκε όταν δεν υπήρχε ούτε ραδιόφωνο στο σπίτι. Το 1889, στο Κιότο, ο Fusajiro Yamauchi άρχισε να φτιάχνει και να πουλά hanafuda, τις παραδοσιακές ιαπωνικές κάρτες με λουλούδια. Από εκεί ξεκινά και η επίσημη ιστορία που δημοσιεύει μέχρι σήμερα η ίδια η εταιρεία. Οι κάρτες δεν ήταν μια χαριτωμένη λεπτομέρεια του παρελθόντος. Για πολλές δεκαετίες ήταν ολόκληρη η δουλειά της Nintendo, και η εταιρεία ήξερε πολύ καλά να την κάνει.
Η εξέλιξη έμοιαζε λογική και σταθερή. Το 1902 έφτιαξε τα πρώτα τραπουλόχαρτα δυτικού τύπου στην Ιαπωνία. Το 1953 έγινε η πρώτη εταιρεία στη χώρα που παρήγαγε μαζικά πλαστικές κάρτες. Το 1959 άρχισε να πουλά κάρτες με χαρακτήρες της Disney και διεύρυνε το κοινό της, προσελκύοντας παιδιά και οικογένειες. Το 1962 μπήκε στο χρηματιστήριο. Μέχρι εδώ, η ιστορία μοιάζει με μια ομαλή πορεία προς τα παιχνίδια. Δεν ήταν.
ΟΙ ΑΠΡΟΣΜΕΝΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ
Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ο πρόεδρος της εταιρείας Hiroshi Yamauchi έβλεπε ότι η αγορά των καρτών είχε όριο και άρχισε να ψάχνει το επόμενο βήμα. Το έψαξε σε μέρη που δεν είχαν καμία σχέση με το παιχνίδι. Η Nintendo δοκίμασε να πουλήσει έτοιμο ρύζι. Δραστηριοποιήθηκε και στα ταξί στο Κιότο, μέσω της Daiya. Καμία από τις δύο δεν έγινε το μέλλον της εταιρείας.
Το 1963 άλλαξε το όνομα της εταιρείας σε Nintendo Co. Ltd. και έβγαλε από αυτό τη λέξη «Playing Card». Η κίνηση δεν ήταν αισθητική. Ήταν δήλωση ότι η εταιρεία δεν ήθελε πια να ορίζεται από ένα μόνο προϊόν. Μια εταιρεία που αφαιρεί από το όνομά της αυτό που πουλάει λέει ουσιαστικά ότι το μέλλον της βρίσκεται και κάπου αλλού.
Στο συνοπτικό εταιρικό χρονολόγιο που δημοσιεύει σήμερα η Nintendo, το ρύζι και τα ταξί δεν αναφέρονται. Η αμέσως επόμενη εγγραφή μετά το 1963 είναι το 1968, και αφορά… τις κάρτες: τη μηχανοποίηση της παραγωγής τους. Είναι μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση για το πώς οι εταιρείες αφηγούνται τη δική τους διαδρομή. Τα μονοπάτια που δεν οδήγησαν πουθενά σπάνια χωρούν στην επίσημη εκδοχή.
ΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ Ο ΔΡΟΜΟΣ
Η μεγάλη στροφή ξεκίνησε από ένα περιστατικό. Ο Gunpei Yokoi ήταν μηχανικός συντήρησης στο εργοστάσιο. Στον ελεύθερο χρόνο του είχε φτιάξει για δική του διασκέδαση έναν αυτοσχέδιο επεκτεινόμενο μηχανισμό, που μπορούσε να πιάνει αντικείμενα από απόσταση. Ο Yamauchi τον είδε σε μια επίσκεψή του και, αντί να τον αγνοήσει ως παιχνιδάκι ενός υπαλλήλου, ζήτησε να γίνει προϊόν. Έτσι γεννήθηκε το Ultra Hand, το 1966, και πούλησε. Ο Yokoi πέρασε από τη συντήρηση στην ανάπτυξη προϊόντων.
Από εκεί και πέρα, η Nintendo άρχισε να χτίζει πάνω σε αυτό που είχε ανακαλύψει. Το 1973 ανέπτυξε ένα σύστημα σκοποβολής με λέιζερ για χώρους ψυχαγωγίας. Το 1977 έβγαλε τις πρώτες της οικιακές κονσόλες. Το 1980 ήρθε το Game & Watch του Yokoi, και ένα χρόνο μετά το Donkey Kong. Η συνέχεια είναι η ιστορία που ξέρουμε.
ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΑΥΤΗ Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ
Η εύκολη ανάγνωση λέει ότι η Nintendo κινήθηκε σε ευθεία γραμμή: από τις κάρτες στα παιχνίδια, από τα παιχνίδια στα ηλεκτρονικά. Η πραγματική διαδρομή δεν ήταν ευθεία. Πέρασε από ρύζι και ταξί πριν βρει τον δρόμο της. Και ο δρόμος αυτός φάνηκε σε ένα αντικείμενο που είχε φτιάξει ένας μηχανικός συντήρησης για τη δική του διασκέδαση.
Οι εταιρείες συνήθως ορίζουν τον εαυτό τους από το προϊόν που πουλούν σήμερα. Μια εταιρεία καρτών εύκολα πιστεύει ότι δουλειά της είναι να φτιάχνει καλύτερες κάρτες. Ο σωστός, ευρύτερος ορισμός της δουλειάς σου σπάνια βρίσκεται σε μια παρουσίαση στρατηγικής. Συχνά τον βρίσκεις αφού έχεις δοκιμάσει πράγματα που δεν ταίριαξαν, αρκεί να προσέξεις τι πάει καλά όταν εμφανιστεί.
Η ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ
Όταν κάποιος αγοράζει σήμερα ένα Nintendo Switch, δύσκολα σκέφτεται ότι αγοράζει κάτι από εταιρεία του 19ου αιώνα. Κι όμως, από τα 137 χρόνια της, τα 88 πέρασαν πριν βγάλει τις πρώτες της οικιακές κονσόλες. Η εταιρεία που για όλο τον κόσμο είναι συνώνυμο των video games έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της χωρίς αυτά.
Και μία τελευταία επισήμανση, γιατί κάθε τέτοια ιστορία έχει την παγίδα της: μιλάμε για όσους τα κατάφεραν. Αμέτρητες εταιρείες άλλαξαν προϊόν και χάθηκαν, και κανείς δεν γράφει γι’ αυτές. Η Nintendo δεν ξεχωρίζει απλώς επειδή δοκίμασε. Ξεχωρίζει επειδή αναγνώρισε ποια δοκιμή άξιζε να γίνει η επόμενη δουλειά της.
GOOD TO KNOW
Η σχέση της Nintendo με τις κάρτες hanafuda δεν έχει μείνει απλώς σε μια ιστορική φωτογραφία του 1889. Στο Nintendo Museum, που άνοιξε στο Κιότο τον Οκτώβριο του 2024, τα hanafuda παρουσιάζονται ως η ίδια η αφετηρία της εταιρείας. Οι επισκέπτες μπορούν μάλιστα να φτιάξουν με τα χέρια τους ένα σετ παραδοσιακών καρτών και στη συνέχεια να μάθουν να παίζουν με αυτές, σε ειδικό εργαστήριο του μουσείου.
Η Nintendo συνδέει επίσημα αυτή την αναλογική καταγωγή με τη φιλοσοφία που ακολούθησε αργότερα στα ηλεκτρονικά παιχνίδια: από την αίσθηση μιας κάρτας στο χέρι το 1889 μέχρι τα χειριστήρια των σύγχρονων κονσολών, η ίδια υποστηρίζει ότι το «πώς αισθάνεται» ένα παιχνίδι παραμένει μέρος του σχεδιασμού της εμπειρίας.
