Ο μυθικός Ιανός, με τα δύο πρόσωπα του, ο Ντάνιελ και η Κατρίνα η ο κυκλώνας Μπέριλ έγιναν ονόματα θεομηνιών, που θα θυμόμαστε όσο ζούμε.
Ποιος άραγε αποφασίζει τις ονοματοδοσίες και με ποια έμπνευση ένας Ύπνος ετοιμάζει ταραγμένες και εντελώς άυπνες νύχτες ή ο μυθικός Σίσυφος, ο αιώνια καταδικασμένος να σπρώχνει έναν βράχο στην κορυφή ενός βουνού, για να τον βλέπει να κατρακυλά ξανά και ξανά, περιμένει να φέρει καταστροφές. Μα και η αγαπημένη κόρη της θέας μάνας Περσεφόνη, βασίλισσα του Κάτω Κόσμου, ετοιμάζεται να χτυπήσει τους ζωντανούς, αυτόν τον χειμώνα. Αυτά είναι κάποια από τα 24 ονόματα των κακοκαιριών, που θα μας βρουν, από τον Οκτώβριο του 2026 έως τον Σεπτέμβριο του 2027.
Ποιοι και γιατί βαφτίζουν τις κακοκαιρίες
Και είναι οι μετεωρολογικές υπηρεσίες Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, που κάπου ανάμεσα σε χάρτες, δορυφορικές εικόνες και ανοιχτές οθόνες για προγνώσεις, μελετούν τα καιρικά φαινόμενα και τους δίνουν ονοματα. Οι νονοί, λοιπίν, έχουν υπηρεσιακές ιδιότητες και δουλεύουν στα τρία προγνωστικά κέντρα, αφού από το 2021, η ΕΜΥ συνεργάζεται με τις αντίστοιχες υπηρεσίες της Κύπρου και του Ισραήλ στην Ομάδα Ανατολικής Μεσογείου. Οι μετεωρολόγοι συναντιούνται κάθε εβδομάδα, συχνότερα αν χρειαστεί, και εξετάζουν πού κινείται ένα σύστημα και τι δείχνουν οι μετρήσεις και οι προβλέψεις. Αν περιμένουν πολύ ισχυρά φαινόμενα, αποφασίζουν από κοινού αν θα του δώσουν όνομα.
Η λίστα με τις ονομασίες είναι έτοιμη από πριν, αλλά δεν έχει δοθεί ακόμα συγκεκριμένα για φαινόμενο, ημερομηνία ή χώρα. Και, όχι, δεν έχει κάθε δυνατή βροχή ή μπόρα, όνομα. Αυτό δίνεται όταν οι υπηρεσίες εκτιμήσουν ότι ένα καιρικό σύστημα χρειάζεται να έχει κάποια ονομασία, ώστε οι άνθρωποι να αναγνωρίζουν ότι οι προειδοποιήσεις μιλούν για την ίδια κακοκαιρία, ακόμη κι όταν αυτή περνά από διαφορετικές περιοχές ή χώρες, να κατανοεί που αναμένεται να χτυπήσει και πότε, να ξέρει ποιο φαινόμενο αφορά οι ειδοποιήσεις και να μπορούν να προετοιμαστούν και να προφυλαχθούν.
Ένα όνομα αναγνωρίζεται εύκολα όταν η ίδια κακοκαιρία απασχολεί περισσότερες χώρες, πολλές υπηρεσίες και αμέτρητες αναρτήσεις. Ο πολίτης πρέπει να καταλαβαίνει γρήγορα ποια ανακοίνωση τον αφορά. Για τους μετεωρολόγους, αυτή είναι η πρακτική αξία της ονοματοδοσίας, πολύ πριν αρχίσουν τα λογοπαίγνια στα δελτία ειδήσεων.
Από τον Άργο στον Ύπνο
Πρώτος στη νέα σειρά είναι ο Argos, από τον μυθικό Άργο Πανόπτη, ο εκατόφθαλμος φύλακας, αλλά και ο πιστός σκύλος του Οδυσσέα. Ο Bar και ο Eitan είναι εβραϊκά ονόματα, με το δεύτερο να σημαίνει «δυνατός». Ο Chabrias αντλεί έμπνευση απ τον Αθηναίο στρατηγό Χαβρία, ενώ η Dorothea και η Filippa, αν ονομάσει καιρικό φαινόμενο, μόνο δώρο θεού δεν θα είναι, αλλά και η Φιλίππα, ούτε τα άλογα, μα ούτε τους ανθρώπους θα αγαπά. Ο Ίκαρος, που πέταξε με κέρινα φτερά κοντά στον ήλιο, ο μονσάνδαλος Ιάσονας της Αργοναυτικής Εκστρατείας, η Λασκαρίνα που θυμίζει την Μπουμπουλίνα, ο Μορφέας των ονείρων, ο πολυμήχανος Οδυσσέας, η Βεργίνα και η Ξανθή, περιμένουν να γίνουν κακοκαιρίες και θεομηνίες, τυφώνες ή κυκλώνες, για να μας προειδοποιούν με τα ονόματα τους, να προσέξουμε πολύ.
Όλα γράφονται επισήμως με λατινικούς χαρακτήρες και μπαίνουν σε αλφαβητική σειρά. Έτσι, συνυπάρχουν ονόματα που ακούγονται οικεία στην Ελλάδα με άλλα που προέρχονται από τις γλώσσες των δύο συνεργαζόμενων χωρών. Η επιλογή τους γίνεται από κοινού. Έτσι, ο κατάλογος θυμίζει και ποιοι θα χρειαστεί να συνεννοηθούν, αν ένα ισχυρό σύστημα κινηθεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Η σειρά, πάντως, μπορεί να διακοπεί από μια κακοκαιρία, που προέρχεται από αλλού, αν άλλη ευρωπαϊκή μετεωρολογική ομάδα έχει, ήδη, βαφτίσει μια κακοκαιρία.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πάνε παντού
Στην Ευρώπη, η προσπάθεια να συνεννοούνται οι εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες για τα ονόματα άρχισε το 1995. Στη συνέχεια δημιουργήθηκαν περιφερειακές ομάδες χωρών που αντιμετωπίζουν συγγενείς καιρικές συνθήκες. Η Ανατολική Μεσόγειος απέκτησε τη δική της ομάδα το 2021 και η πρώτη κακοκαιρία που ονόμασε ήταν η Αθηνά. Τότε το όνομα ήταν και μια μικρή πληροφορία, που δεν της δώσαμε και τόση σημαία. Σήμερα έχει γίνει μέρος της προετοιμασίας πριν αρχίσει η επόμενη περίοδος κακοκαιριών.
Η Βρετανία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία συνεργάζονται στη δική τους ομάδα και έχουν ανακοινώσει ξεχωριστά ονόματα για το 2026 και το 2027. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για έναν ενιαίο ευρωπαϊκό κατάλογο. Οι ομάδες παρακολουθούν την περιοχή τους και κρατούν το όνομα που έχει ήδη δοθεί όταν ένα σύστημα ταξιδεύει από τη μία στην άλλη. Για την Ανατολική Μεσόγειο, όλα αρχίζουν τον Οκτώβριο με τον Άργο στην κορυφή της αλφαβητικής λίστας και μακάρι να μην ακουστεί το δικό του όνομα.
Πολύ περισσότερο ευχόμαστε ο Ύπνος, να παραμείνει ήσυχος στο τελευταίο γράμμα της λίστας κακοκαιριών.
