Από έναν οικογενειακό αμπελώνα 25 στρεμμάτων στην Επανομή μέχρι μια οινοποιία με ετήσιες πωλήσεις 12,75 εκατ. ευρώ, η διαδρομή του Κτήματος Γεροβασιλείου συνδέεται με την ανάδειξη του σύγχρονου ελληνικού κρασιού.
Στο κέντρο αυτής της ιστορίας βρίσκεται ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου, ένας οινολόγος που συνδύασε τη γνώση που απέκτησε στο Μπορντό με την αμπελουργική παράδοση του τόπου του και συνέβαλε καθοριστικά στην αναβίωση της Μαλαγουζιάς.
Σήμερα, με τη δεύτερη γενιά της οικογένειας να συμμετέχει στην επιχείρηση, το Κτήμα έχει αναπτύξει έναν ενιαίο ιδιόκτητο αμπελώνα 1.100 στρεμμάτων. Παράλληλα με την παραγωγή κρασιού, έχει επενδύσει στην επισκεψιμότητα και τον πολιτισμό, διαμορφώνοντας έναν προορισμό όπου η οινοποιία συναντά το μουσείο, την τέχνη και τη γευσιγνωσία.
Η επιστροφή στην οικογενειακή γη
Η αφετηρία βρίσκεται το 1981, όταν ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου ξεκίνησε την αναβίωση του οικογενειακού αμπελώνα στην περιοχή Παπαμόλα της Επανομής, περίπου 25 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης. Φύτεψε ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες, θέτοντας τις βάσεις για το Κτήμα που φέρει το όνομά του.
Προερχόμενος από γεωργική και αμπελουργική οικογένεια, είχε σπουδάσει στη Γεωπονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια ειδικεύτηκε στην οινολογία, στην αμπελουργία, στη γευσιγνωσία και στην τεχνολογία οινολογικών μηχανημάτων στο Πανεπιστήμιο του Μπορντό.
Η πρώτη οινοποίηση στο Κτήμα πραγματοποιήθηκε το 1986, στο οινοποιείο που κατασκευάστηκε μέσα στον αμπελώνα. Από εκεί ξεκίνησε η ανάπτυξη μιας επιχείρησης που διατήρησε ως βασικό προσανατολισμό την παραγωγή κρασιών από την ιδιόκτητη γη της.
Η Μαλαγουζιά που έγινε σημείο αναφοράς
Κομβικό κεφάλαιο της διαδρομής του Γεροβασιλείου είναι η Μαλαγουζιά. Η συμβολή του στην πρώτη οινοποίηση και στη διάσωση της παλιάς, ξεχασμένης ελληνικής ποικιλίας, με τη βοήθεια του καθηγητή Αμπελουργίας του ΑΠΘ Βασίλη Λογοθέτη, αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας του.
Η Μαλαγουζιά παραμένει βασική ποικιλία του Κτήματος, μαζί με το Ασύρτικο. Στις ελληνικές ερυθρές περιλαμβάνονται το Λημνιό, το Μαυρούδι, το Μαυροτράγανο και το Ξινόμαυρο, ενώ καλλιεργούνται επίσης διεθνείς ποικιλίες, όπως Chardonnay, Sauvignon Blanc, Viognier, Syrah και Merlot.
Η καλλιέργεια γίνεται σύμφωνα με τις αρχές της ολοκληρωμένης διαχείρισης, με πιστοποίηση κατά AGRO 2.1–2.2. Οι πειραματικές φυτεύσεις και η μελέτη ελληνικών και ξένων ποικιλιών αποτελούν σταθερό μέρος της δραστηριότητας του Κτήματος.
Η δεύτερη γενιά και το Μουσείο Οίνου
Η συνέχεια και η επόμενη μέρα του Κτήματος φέρει οικογενειακή σφραγίδα, αυτήν της δεύτερης γενιάς. Ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου και η σύζυγός του, Σόνια Τζιώλα-Γεροβασιλείου, έχουν μεταδώσει την ενασχόληση με το κρασί στα τρία παιδιά τους, τον Αργύρη, τη Μαριάνθη και τη Βασιλική, που συμμετέχουν στην πορεία του Κτήματος.
Ξεχωριστό στοιχείο της ταυτότητάς του είναι το Μουσείο Οίνου. Η συλλεκτική δραστηριότητα του ιδρυτή ξεκίνησε το 1976 και περιλαμβάνει εργαλεία αμπελουργίας, οινοποίησης, εμφιάλωσης και βαρελοποιίας από όλο τον κόσμο. Η συλλογή ανοιχτηριών αριθμεί περισσότερα από 2.600 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων σπάνια δείγματα από τον 18ο αιώνα. Το μουσείο βρίσκεται στην καρδιά του οινοποιείου, δίπλα στην υπόγεια κάβα παλαίωσης και την αίθουσα γευσιγνωσίας.
Σταθερός τζίρος, αλλά πίεση στην κερδοφορία το 2025
Οι οικονομικές καταστάσεις του 2025 αποτυπώνουν μια επιχείρηση με υψηλή κερδοφορία, η οποία όμως αντιμετώπισε αύξηση του κόστους και υποχώρηση των πωλήσεων στο εξωτερικό. Ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε σε 12,75 εκατ. ευρώ, έναντι 12,77 εκατ. ευρώ το 2024, παρουσιάζοντας οριακή μείωση 0,2%. Τα καθαρά κέρδη ανήλθαν σε 4,32 εκατ. ευρώ από 4,90 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 11,8%. Το κόστος πωλήσεων αυξήθηκε κατά 14,9%, στα 5,31 εκατ. ευρώ από 4,63 εκατ. ευρώ.
Ως αποτέλεσμα, το μεικτό κέρδος περιορίστηκε στα 7,43 εκατ. ευρώ από 8,14 εκατ. ευρώ, ενώ τα αποτελέσματα προ τόκων και φόρων υποχώρησαν στα 4,56 εκατ. ευρώ από 5,42 εκατ. ευρώ. Μέρος της πίεσης αντισταθμίστηκε από τους πιστωτικούς τόκους και τα συναφή έσοδα, που αυξήθηκαν στις 459 χιλ. ευρώ από 131 χιλ. ευρώ. Τα κέρδη προ φόρων διαμορφώθηκαν τελικά σε 5,01 εκατ. ευρώ, έναντι 5,54 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα κάλυψε την υποχώρηση των εξαγωγών
Η σχεδόν αμετάβλητη εικόνα του τζίρου κρύβει διαφορετικές τάσεις ανά αγορά. Οι πωλήσεις στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 4%, στα 10,17 εκατ. ευρώ από 9,78 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος της υποχώρησης στο εξωτερικό.
Οι πωλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά μειώθηκαν σε 1,67 εκατ. ευρώ από 1,73 εκατ. ευρώ, ενώ στις τρίτες χώρες περιορίστηκαν στις 911 χιλ. ευρώ από 1,26 εκατ. ευρώ. Συνολικά, οι πωλήσεις εκτός Ελλάδας ανήλθαν σε 2,58 εκατ. ευρώ, έναντι 2,99 εκατ. ευρώ, υποχωρώντας κατά 13,7%. Η συμμετοχή τους στον συνολικό κύκλο εργασιών διαμορφώθηκε περίπου στο 20,2%.
Επενδύσεις και ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση
Παρά την υποχώρηση των κερδών, η εταιρεία συνέχισε να επενδύει. Οι δαπάνες προς αυτή την κατεύθυνση ανήλθαν σε 1,77 εκατ. ευρώ, με περίπου 603 χιλ. ευρώ να αφορούν νέες εκτάσεις και 717 χιλ. ευρώ σε εξοπλισμό. Πρόσθετες δαπάνες καταγράφηκαν σε μηχανήματα, μεταφορικά μέσα και κτιριακές εγκαταστάσεις.
Τα ίδια κεφάλαια αυξήθηκαν σε 28,79 εκατ. ευρώ από 25,35 εκατ. ευρώ, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα διαμορφώθηκαν σε 4,25 εκατ. ευρώ. Μέσα στη χρήση καταβλήθηκαν μερίσματα 879 χιλ. ευρώ. Ο μέσος αριθμός εργαζομένων παρέμεινε ουσιαστικά σταθερός, στα 103 άτομα από 104. Το συνολικό κόστος μισθοδοσίας αυξήθηκε κατά 7,2%, στα 2,71 εκατ. ευρώ, έναντι 2,52 εκατ. ευρώ το 2024.
Η σημερινή πορεία του Κτήματος συνδυάζει τη συνέχεια μιας οικογενειακής οινοποιίας με τις απαιτήσεις μιας μεγαλύτερης επιχείρησης. Το 2025 η εγχώρια αγορά στήριξε τις πωλήσεις, οι επενδύσεις συνεχίστηκαν και η κεφαλαιακή βάση ενισχύθηκε, ενώ η αύξηση του κόστους και η υποχώρηση των εξαγωγών αποτέλεσαν τα βασικά σημεία πίεσης.
